SO SÁNH
VD1:
a,
“Trẻ em như búp trên cành
Biết ăn ngủ, biết học hành là ngoan.”
b,
“…Trông hai bên bờ, rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành vô tận.”
So sánh là gì?

1. Ví dụ
Dựa vào kiến thức đã học về so sánh, tìm sự vật, sự việc được so sánh với nhau trong các ví dụ sau. Vì sao có sự so sánh như vậy?
 “Trẻ em” được so sánh với “búp trên cành” vì cả hai đều chỉ cái non tơ, trẻ trung, đáng yêu,cần được bảo vệ, nâng niu chăm sóc.

 “Rừng đước” được so sánh với “hai dãy trường thành vô tận” vì chúng đều cao, dài, vững chãi.
So sánh các sự vật, sự việc với nhau như vậy để làm gì?
Để làm nổi bật cảm nhận của người viết, người nói về những sự vật được nói đến, làm tăng tính hình ảnh và gợi cảm cho câu văn, câu thơ.

So sánh tu từ
VD2:
“Con mèo vằn vào tranh, to hơn cả con hổ
nhưng nét mặt lại vô cùng dễ mến.”
Những con vật nào đã được so sánh với nhau? Chúng có gì giống nhau?
Con hổ được so sánh với con mèo. Giữa chúng có nét tương đồng đều có bộ long vằn
Tuy nhiên lại có nét tương phản: Con mèo vào trong to hơn con hổ và dễ mến .
Cách ss này giúp ta thấy đc sự tương phản hơn kém của sự vật nhưng không tăng sức gợi hình hay gợi cảm cho sự diễn đạt.
So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.
So sánh là gì?

1. Ví dụ
2. Nhận xét :
VD 1: +So sánh trẻ em với búp trên cành
+So sánh rừng đước với hai dãy trường thành vô tận
Các sự vật được đem ra so sánh có nét tương đồng.
Tăng sức gợi hình gợi cảm cho sự diễn đạt
Đây là so sánh tu từ
VD 2: Con mèo vằn được so sánh với con hổ
Đây là so sánh thông thường .
3.Ghi nhớ: SGK

Sự vật được
so sánh
Những nét
tương đồng
Sự vật dùng
để so sánh
Vế A
Phương diện
so sánh
Từ
so
sánh
Vế B
II. Cấu tạo của phép so sánh
Vế B
thường cụ
thể, quenthuộc


Vế B là
chuẩn so sánh
V: Con thông minh như bố
X: Bố thông minh như con



Cái chàng dế Choắt, người gầy gò và dài lêu nghêu như
một gã nghiện thuốc phiện



VD1: a.Trẻ em như búp trên cành
Biết ăn ngủ, biết học hành là ngoan.
b.Rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành vô tận.
VD2: Tìm những câu so sánh trong VD sau và điền vào mô hình cấu tạo của phép so sánh.

a,
“Trường Sơn: chí lớn ông cha
Cửu Long: lòng mẹ bao la sóng trào.”
b,
“Như tre mọc thẳng, con người không chịu khuất.”

Điền các tập hợp có chứa hình ảnh so sánh vào mô hình cấu tạo phép so sánh.

Là, như là, tựa như là, y như, hệt như, giống như, tựa như, bao nhiêu… bấy nhiêu…
Cấu tạo của những phép so sánh trong VD2 có gì đặc biệt?
+ Sử dụng dấu hai chấm thay cho từ so sánh.
+ Sử dụng cấu trúc đảo ngữ.
Tìm thêm các từ ngữ có thể thay thế vào vị trí từ như trong các bảng trên.
MR: Cấu tạo phép so sánh:
Dạng đầy đủ:
Vế A + PDSS + TNSS + Vế B
VD: Rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành vô tận.

Dạng biến đổi:
Vế A + TNSS + Vế B
VD: Trẻ em như búp trên cành
Vế A + Vế B
VD: Tấc đất tấc vàng
TNSS + Vế B + Vế A
VD: Như tre mọc thẳng, con người không chịu khuất phục
Vế B + Vế A
VD: Trường Sơn: Chí lớn công cha
PDSS + TNSS + Vế B
VD: Đẹp như tiên
II. Cấu tạo của phép so sánh .
1. Bài tập: SGK.
2.Nhận xét
- Cấu tạo phép so sánh gồm: Vế A, vế B, từ ngữ so sánh, phương diện so sánh.
- Trong đó từ ngữ chỉ ý so sánh, phương diện so sánh có thể lược bớt.
- Vế B có thể đảo lên trước vế A.
3.Ghi nhớ 2: SGK



III. Luyện tập

Dựa vào những thành ngữ đã biết, hãy viết tiếp vế B vào những chỗ trống để tạo thành phép so sánh:
Khỏe như…
Đen như…
Trắng như…
Cao như…
Câu 1. So sánh tu từ là gì?
So sánh tu từ là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.
RABBIT TEAM
Câu 2. Trong câu: “Từ xa nhìn lại cây gạo sừng sững như một tháp đèn khổng lồ”, từ ngữ nào chỉ phương diện so sánh?
Cây gạo
Sừng sững
Như
Tháp đèn
RABBIT TEAM
Câu 3. Tìm phép so sánh và từ so sánh trong câu ca dao sau:

Ai ơi chớ bỏ ruộng hoang
Bao nhiêu tấc đất tấc vàng bấy nhiêu.
Phép so sánh:
Bao nhiêu tấc đất tấc vàng bấy nhiêu
Từ so sánh:
bao nhiêu……bấy nhiêu
RABBIT TEAM
Câu 4. Hãy viết tiếp các câu sau để tạo thành các câu có hình ảnh so sánh.
Mặt trời…………………………………………………………
Ví dụ: Mặt trời đỏ như quả cầu lửa.
RABBIT TEAM
Câu 5. Viết lại câu văn sau cho sinh động bằng cách sử dụng biện pháp so sánh:
Bé Na có đôi mắt to tròn.
Ví dụ: Bé Na có đôi mắt to tròn như hòn bi ve.
RABBIT TEAM
Câu 6. Nêu cấu trúc của phép so sánh đúng trình tự và đầy đủ nhất.
Sự vật được so sánh, phương diện so sánh, từ so sánh, sự vật so sánh
TIGER TEAM
Câu 7. Lựa chọn từ so sánh để điền vào chỗ trống trong câu tục ngữ
“ Tốt gỗ…tốt nước sơn”
như
là
kém
hơn
TIGER TEAM
Câu 7. Tìm phép so sánh và từ so sánh trong câu ca dao sau:
Dù ai nói ngả nói nghiêng
Lòng ta vẫn vững như kiềng ba chân.
Phép so sánh:
Lòng ta vẫn vững như kiềng ba chân
Từ so sánh:
như
TIGER TEAM
Câu 8. Hãy viết tiếp các câu sau để tạo thành các câu có hình ảnh so sánh.
Chiếc cầu………………………………………………………
Ví dụ: Cây cầu như dải lụa mềm mại vắt ngang dòng sông.
TIGER TEAM
Câu 9. Viết lại câu văn sau cho sinh động bằng cách sử dụng biện pháp so sánh:
Cành cây bàng trơ trụi lá
Ví dụ: Cành cây bàng trơ trụi lá như một bàn tay gầy guộc vươn lên bầu trời
TIGER TEAM