CHƯƠNG III. THỐNG KÊ
§1. Thu thập số liệu thống kê, tần số.
§2. Bảng “tần số” các giá trị của dấu hiệu.
§3. Biểu đồ - Luyện Tập
§4. Số trung bình cộng – Luyện Tập
(ÔN TẬP CHƯƠNG III)
MỤC TIÊU
Hiểu số trung bình cộng và mốt của dấu hiệu.
Tính được số trung bình cộng theo công thức. Sử dụng được số trung bình cộng để làm đại diện cho một dấu hiệu trong một số trường hợp, biết so sánh khi tìm hiểu các giá trị cùng loại.
Tìm được mốt và thấy ý nghĩa của mốt trong thực tế.
§4. Số trung bình cộng – Luyện tập
1. Số trung bình cộng của dấu hiệu:
a) Bài toán: Điểm kiểm tra Toán (1 tiết) của học sinh lớp 7C đ­ược ghi lại ở bảng sau:
a) Dấu hiệu ở đây là gì? Có bao nhiêu bạn làm bài kiểm tra?
b) Hãy lập bảng tần số (dạng dọc) để tính số t.bình cộng.
Bảng tần số
Hãy tính điểm số trung bình bài kiểm tra của HS lớp 7C ?
+ Tính trung bình cộng của 2 số a và b ta lấy
(a + b) : 2
+ Tính trung bình cộng của 3 số a, b và c ta lấy
(a + b + c) : 3
.......
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
(
)
: 40
= 250 : 40
= 6,25
Điểm trung bình các bài kiểm tra của HS lớp 7C là 6,25.
Ta có bảng sau:
6
6
12
15
48
63
72
18
10
Tổng: 250
(số các giá trị)
(tổng các giá trị)
Tính tích (x.n)
 
Số TBC
 
Các bước tính số trung bình cộng của một dấu hiệu:
B1: Nhân từng giá trị với tần số tương ứng.
B2: Cộng tất cả các tích vừa tìm được.
B3: Chia tổng đó cho số các giá trị.

2
3
4
5
6
7
8
9
10
6
6
12
15
48
63
72
18
10
3
2
3
3
8
9
9
2
1
(x1)
(n1)
(x1.n1)
(x2)
(n2)
(x2.n2)
N=40
Tổng: 250
Trong đó:
là k giá trị khác nhau của dấu hiệu X
là k tần số t­ương ứng
N là số các giá trị.
b) Công thức tính số trung bình cộng:
 

Điểm trung bình cộng của vận động viên A là:
Điểm của vận động viên A bắn trúng bia được ghi bảng sau:
Tính điểm trung bình cộng của vận động viên A?
Giải:
2. Ý nghĩa số trung bình cộng
Số trung bình cộng thường được dùng làm đại diện cho dấu hiệu, đặc biệt là khi muốn so sánh các dấu hiệu cùng loại.
a) Ý nghĩa số trung bình cộng:
b) Ví dụ 1:
Điểm trung bình mà vận động viên A bắn trúng bia là 8,9 điểm.
b) Ví dụ 2:
Giải: Điểm trung bình cộng của vận động viên B là:
Điểm TBC của vận động viên B là 8,6
Điểm TBC của vận động viên A là 8,9
Vậy điểm bắn súng của vận động viên A cao hơn vận động viên B.
Điểm của vận động viên bắn súng B được cho trong bảng sau:
Hãy so sánh điểm trung bình cộng của hai vận động viên A và B
 
►Chú ý: Khi các giá trị của dấu hiệu có khoảng chênh lệch rất lớn với nhau thì không nên lấy số trung bình cộng làm “đại diện” cho dấu hiệu đó.
VD: 4000; 1000; 50 (Ta thấy sự chênh lệch giữa 4000 và 50 quá cao nên không được lấy số trung bình cộng làm đại diện)
3. Mốt của dấu hiệu
Một cửa hàng bán dép ghi lại số dép đã bán cho nam giới trong một quý theo các cỡ khác nhau ở Bảng 12 như sau:
 
Cỡ dép nào bán được nhiều nhất ?
a) Ví dụ:
(Bảng 12)
 
b) Khái niệm mốt của dấu hiệu
c) Ví dụ:
 
+ Ví dụ 2: Tìm mốt của dấu hiệu, điểm trung bình cộng của vận động viên bắn súng B?
 
Ghi nhớ
1. Công thức tính số trung bình cộng:
Số trung bình cộng thường được dùng làm “đại diện” cho dấu hiệu, đặc biệt là khi muốn so sánh các dấu hiệu cùng loại.
3. Mốt của dấu hiệu:
 
2. Ý nghĩa số trung bình cộng:
Bài tập 1: Điểm kiểm tra toán học kì 1 của học sinh lớp 7B được ghi lại ở bảng sau:
a, Tính số trung bình cộng của dấu hiệu?
b,Tìm mốt của dấu hiệu?
Bài 1:a, Cách 1
8
20
48
63
48
36
20
6,9
Giải
Tổng :243
Cách 2:
b, Mốt của dấu hiệu : = 7
6,9
Bài 16 SGK trang 20. Quan sát bảng “tần số” sau và cho biết có nên dùng số trung bình cộng làm “đại diện” cho dấu hiệu không? Vì sao?
Trả lời: Không nên dùng số trung bình cộng làm “đại diện” cho dấu hiệu vì các giá trị có khoảng chênh lệch lớn.
Đo chiều cao của 100 học sinh lớp 6 ( đơn vị đo: cm ) và được kết quả theo bảng sau:
a) Bảng này có gì khác so với những bảng “ tần số” đã biết?
b) Ước tính số trung bình cộng trong trường hợp này.
Bài tập 18 SGK trang 21.
105
115
148
137
126
155
105
805
1628
6165
4410
155
Tổng 13268
Giải:
a) Các giá trị được ghép theo từng lớp hay theo từng khoảng
b) Để ước tính số trung bình cộng ta làm như sau:
-Nhân số trung bình của mỗi lớp với tần số tương ứng
- Cộng tất cả các tích vừa tìm được và chia cho số các giá trị của dấu hiệu
- Tính số trung bình cộng của từng lớp (số đó chính là số trung bình cộng của số lớn nhất và số nhỏ nhất)

Bài tập ở nhà
Giáo viên theo dõi thời gian làm bài tập (tính theo phút ) của học sinh một lớp 7 và ghi lại như sau:
Dấu hiệu điều tra là gì?
Lập bảng tần số và nhận xét.
Tính số trung bình cộng và tìm mốt của dấu hiệu đó.
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Học lí thuyết, xem các ví dụ và bài tập đã làm.
- Làm lại các bài đã làm cho tốt.
- Chuẩn bị Ôn tập chương III.
- Tuần sau tiếp phần ôn tập Đại số chương III chuẩn bị kiểm tra định kì (1 tiết).
SEE YOU AGAIN
TUẦN SAU TIẾP ÔN TẬP ĐẠI SỐ CHƯƠNG III SGK TRANG 22
(CHUẨN BỊ KIỂM TRA 1 TIẾT)