Diu em
CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI BÀI HỌC!
Xuân Quỳnh
SÓNG
I. Tìm hiểu chung:
1. Tác giả:
-Xuân Quỳnh ( 1942–1988), quê: La Khê, Hà Đông, Hà Tây.
-Mẹ mất sớm, ở với bà nội.
-Từng là diễn viên múa Đoàn Văn công Trung ương, BTV báo Văn nghệ, BTV NXB Tác phẩm mới, Ủy viên Ban chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam khóa III.
- Mất cùng chồng và con trai vì tai nạn giao thông tại Hải Dương (29-4-1988)
XUÂN QUỲNH – LƯU QUANG VŨ
















XUÂN QUỲNH VÀ CON TRAI LƯU QUỲNH THƠ
Gia đình Xuân Quỳnh – Lưu Quang Vũ
- Tác phẩm chính :
+ Tơ tằm – Chồi biếc (in chung , 1963)
+ Hoa dọc chiến hào (1967)
+ Gió Lào cát trắng (1974)
+ Lời ru trên mặt đất (1978)
+ Tự hát (1984)
+ Hoa cỏ may (1989)
….
Thuyền và biển
"Những ngày không gặp nhau
Biển bạc đầu thương nhớ
Những ngày không gặp nhau
Lòng thuyền đau rạn vỡ"
Hoa cỏ may
‘‘Lời yêu mỏng mảnh như màu khói
Ai biêt tình anh có đổi thay?"
“Em trở về đúng nghĩa trái tim em
Là máu thịt, đời thường ai chẳng có
Vẫn ngừng đập lúc cuộc đời không còn nữa
Nhưng biết yêu anh cả khi chết đi rồi”

Tự hát
MỘT SỐ TÁC PHẨM NGHIÊN CỨU THƠ XUÂN QUỲNH
Nhận xét:
- Xuân Quỳnh là một trong những gương mặt tiêu biểu của thế hệ nhà thơ chống Mỹ.
- Một trong những nhà thơ viết thơ tình hay nhất sau 1975.
- Phong cách thơ: Thơ XQ là tiếng lòng của một tâm hồn phụ nữ nhiều trắc ẩn, vừa hồn nhiên, tươi tắn, vừa chân thành, đằm thắm và luôn da diết trong khát vọng hạnh phúc bình dị đời thường.
- Sáng tác 1967 – trong một chuyến đi thực tế ở vùng biển Diêm Điền , tỉnh Thái Bình.
- Được in trong tập thơ “Hoa dọc chiến hào” (1968)
- Là một bài thơ đặc sắc viết về tình yêu, rất tiêu biểu cho phong cách thơ Xuân Quỳnh
2. Bài thơ “Sóng”
Dữ dội và dịu êm
Ồn ào và lặng lẽ
Sông không hiểu nổi mình
Sóng tìm ra tận bể

Ôi con sóng ngày xưa
Và ngày sau vẫn thế
Nỗi khát vọng tình yêu
Bồi hồi trong ngực trẻ

Trước muôn trùng sóng bể
Em nghĩ về anh, em
Em nghĩ về biển lớn
Từ nơi nào sóng lên?





Sóng bắt đầu từ gió
Gió bắt đầu từ đâu?
Em cũng không biết nữa
Khi nào ta yêu nhau

Con sóng dưới lòng sâu
Con sóng trên mặt nước
Ôi con sóng nhớ bờ
Ngày đêm không ngủ được
Lòng em nhớ đến anh
Cả trong mơ còn thức

Dẫu xuôi về phương bắc
Dẫu ngược về phương nam
Nơi nào em cũng nghĩ
Hướng về anh - một phương


Ở ngoài kia đại dương
Trăm ngàn con sóng đó
Con nào chẳng tới bờ
Dù muôn vời cách trở

Cuộc đời tuy dài thế
Năm tháng vẫn đi qua
Như biển kia dẫu rộng
Mây vẫn bay về xa.

Làm sao được tan ra
Thành trăm con sóng nhỏ
Giữa biển lớn tình yêu
Để ngàn năm còn vỗ.


Xuân Quỳnh
SÓNG
II. Đọc - hiểu văn bản:
NỘI DUNG:
? Bao trùm và xuyên suốt
bài thơ Sóng là hình tượng gì?




-> sóng là hình tượng ẩn dụ cho tâm hồn người phụ nữ đang yêu, là sự hoá thân của nhân vật trữ tình “em”. Sóng và em tuy 2 mà 1 có lúc tách rời, có lúc hòa nhập diễn tả những cung bậc cảm xúc của người con gái đang yêu.
* Hình tượng sóng: hình tượng bao trùm và xuyên suốt bài thơ.
+ Nghĩa thực: con sóng với nhiều trạng thái mâu thuẫn trái ngược nhau.
+ Nghĩa biểu tượng: sóng như có hồn, tính cách, tâm trạng, biết diễn tả những cung bậc tình cảm trong tâm hồn của người phụ nữ đang yêu.
- Âm điệu bài thơ:
+ Là âm điệu của những con sóng lúc ào ạt, dữ dội, lúc nhẹ nhàng, sâu lắng, khoan thai.
+ Âm điệu đó được tạo nên từ thể thơ 5 chữ với cách ngắt nhịp và phối thanh (B - T) linh hoạt.

-> âm điệu của những con sóng biển cũng chính là âm điệu của những con sóng lòng với nhiều cung bậc, cảm xúc khác nhau đang rung lên đồng điệu hòa nhập với sóng biển.
1. Khổ 1,2: Sóng và khát vọng tình yêu:
- Mở đầu bài thơ, sóng được miêu tả với những trạng thái đối lập:
“Dữ dội và dịu êm
Ồn ào và lặng lẽ”
sóng biển lúc dữ dội, lúc dịu êm; lúc ồn ào, lúc lặng lẽ -> Sóng không bình yên mà đầy biến động.
trạng thái của sóng đã diễn tả những cung bậc cảm xúc phức tạp của người con gái đang yêu: khi nồng nàn, sôi nổi, mãnh liệt khi dịu dàng, sâu lắng, thiết tha.
><
Dịu êm
Lặng lẽ
Dữ dội
Ồn ào
và
“Sông không hiểu nổi mình
Sóng tìm ra tận bể”
Sông…
bể
chật hẹp
rộng lớn
(nhân hóa, tương phản)
-> Con sóng mang khát vọng lớn lao muốn tìm đến biển cả mênh mông cũng như người con gái đang yêu không chấp nhận sự tầm thường, nhỏ hẹp, luôn vươn tới cái lớn lao có thể đồng cảm, đồng điệu với mình -> quan niệm mới mẻ trong tình yêu của Xuân Quỳnh.
=> Hành trình “tìm ra tận bể” của sóng cũng chính là quá trình tự khám phá, tự nhận thức bản thân, khát khao sự đồng cảm, đồng điệu trong tình yêu.
Khổ 2.
Ôi con sóng ngày xưa
Và ngày sau vẫn thế
Nỗi khát vọng tình yêu
Bồi hồi trong ngực trẻ
? Nhà thơ đã phát hiện ra điều gì
tương đồng giữa sóng và tình yêu?
Khổ 2: “Ôi con sóng ngày xưa
Và ngày sau vẫn thế
Nỗi khát vọng tình yêu
Bồi hồi trong ngực trẻ”
- Quy luật của sóng:
Sóng: ngày xưa, ngày sau: vẫn thế
 sự trường tồn của sóng trước thời gian: vẫn dạt dào, sôi nổi.
- Quy luật của tình cảm:
“Khát vọng tình yêu - bồi hồi trong ngực trẻ”
 Tình yêu là khát vọng lớn lao, vĩnh hằng của tuổi trẻ và nhân loại.
=> Xuân Quỳnh đã liên hệ tình yêu tuổi trẻ với con sóng đại dương. Cũng như sóng, con người đã đến và mãi mãi đến với tình yêu. Đó là quy luật muôn đời.
Chân thành cảm ơn
các em đã theo dõi bài học!