TRƯỜNG THPT BÙI DỤC TÀI
GV: Võ Đình Hiệp

Quan sát các hình ảnh sau và cho biết các hình ảnh này đề cập đến hiện tượng gì trong tự nhiên, tác hại của nó đối với con người?
Chương II. SÓNG CƠ VÀ SÓNG ÂM
SÓNG CƠ VÀ SỰ TRUYỀN SÓNG CƠ
Thí nghiệm
O
M
Khi nguồn O dao động, trên mặt nước xuất hiện những vòng tròn đồng tâm lồi lõm xen kẽ lan rộng dần tạo thành sóng nước
Thí nghiệm
Sóng nước truyền theo các phương khác nhau trên mặt nước với cùng một tốc độ v
t = 0
t = T
A
E
D
C
B
Giải thích sự tạo thành sóng cơ
Như vậy: Sóng cơ được tạo thành do lực liên kết đàn hồi giữa các phần tử của môi trường
Định nghĩa
Soùng cô laø dao ñoäng cơ lan truyeàn trong moät moâi tröôøng.
Chú ý:
Sóng cơ không truyền được trong chân không
Truyền 1 dao động
Truyền nhiều dao động
Nghiên cứu SGK, cho biết:
Sóng cơ có mấy loại, đó là những loại nào?
Quan sát phương dao động và phương truyền sóng trong các trường hợp sau:
Phương dao động
Phương truyền sóng
Phương dao động
Phương truyền sóng
Sóng ngang
Sóng dọc
Cho biết đâu là sóng ngang, sóng dọc?
- Sĩng ngang l� sĩng trong dĩ c�c ph?n t? c?a mơi tru?ng dao d?ng theo phuong vuơng gĩc v?i phuong truy?n sĩng
-Là sóng trong đó các phần tử của môi trường dao động theo phương trùng với phương truyền sóng
Phân loại
Sự truyền của một sóng hình sin
- Chỉ có pha dao động lan truyền trên sợi dây còn các phần tử của sợi dây chỉ dao động điều hoà tại chổ theo phương vuông góc với dây.
- Ở một thời điểm, hình ảnh sợi dây dạng hình sin.
CÁC ĐẶC TRƯNG CỦA SÓNG HÌNH SIN
a) Chu kì (tần số)của sóng: Chu kỳ (tần số) của sóng bằng chu kỳ(tần số) của nguồn và bằng chu kỳ (tần số) của tất cả các phần tử của môi trường có sóng truyền qua.
Sóng truyền từ môi trường này sang môi trường khác thì tần số sóng không đổi
b) Biên độ của sóng: Biên độ A của sóng là biên độ dao động của một phần tử môi trường có sóng truyền qua.
c.Bước sóng :Là quãng đường mà sóng lan truyền được trong một chu kì dao động.

Hay bước sóng là khoảng cách gần nhất giữa hai điểm trên phương truyền sóng mà dao động cùng pha với nhau.
CÁC ĐẶC TRƯNG CỦA SÓNG HÌNH SIN
CÁC ĐẶC TRƯNG CỦA SÓNG HÌNH SIN
d) Tốc độ truyền sóng: Tốc độ truyền sóng v là tốc độ lan truyền dao động trong môi trường ( với 1 môi trường nhất định: v = const)
Tốc độ truyền sóng phụ thuộc vào bản chất môi trường truyền sóng
s
e. Năng lượng sóng: Năng lượng sóng là năng lượng dao động của các phần tử môi trường có sóng truyền qua
Phương trình sóng.
Tại phần tử M trên Ox có tọa độ OM = x.
uM = Acos2f(t – t)
là khoảng thời gian sóng truyền từ O đến M

u biến thiên tuần hoàn theo thời gian với chu kỳ T, theo không gian với chu kỳ


là phương trình sóng
* Nếu sóng tại nguồn O là:
Câu 1: Điều nào sau đây là đúng khi nói về phương dao động của sóng ngang?
A. Nằm theo phương ngang
B. Vuông góc với phương truyền sóng
C. Nằm theo phương thẳng đứng
D. Trùng với phương truyền sóng
Câu 2: Sóng ngang truyền được trong các môi trường nào dưới đây?
A. Rắn và lỏng
B. Rắn và trên mặt môi trường lỏng
C. Lỏng và khí
D. Khí và rắn
Bài tập vận dụng
Câu 3 : Một sóng có tần số 120Hz truyền trong một môi trường với tốc độ 60m/s. Bước sóng của nó là ?
A. 1,0m
B. 2,0m
C. 0,5m
D. 0,25m
Bài tập vận dụng
NỘI DUNG CẦN NẮM
1. Sóng cơ
Khái niệm
Phân loại
Môi trường truyền sóng
2. Những đại lượng đặc trưng của sóng
Chu kỳ, tần số
Biên độ
Bước sóng
Tốc độ truyền sóng
Năng lượng
3. Công thức liên hệ