Quy Tắc Octet

Trình bày và vận dụng được quy tắc
Mục tiêu octet trong quá trình hình thành liên kết
hoá học cho các nguyên tố nhóm A.

Khi liên kết với nhau, nguyên tử của các nguyên tố dường
như đã cố gắng “bắt chước” cấu hình electron nguyên tử của
các nguyên tố khí hiếm để bền vững hơn. Điều này đã được
nhà hoá học người Mỹ Lewis (Li-uýt, 1875 – 1946) đề nghị
khi nghiên cứu về sự hình thành phân tử từ các nguyên tử.
Ông gọi đó là quy tắc octet. Quy tắc octet là gì?

Quy tắc Octet là gì?
Vì sao nguyên tử Helium
luôn tồn tại độc lập ?

Vì sao các nguyên tử
luôn tồn tại với nhau ?

01
Liên kết hóa học

 Tìm hiểu sự hình thành liên kết hóa học

+

+

H

+9

F

+

+

H

+

+9

F

+
H2

+9

+9

F2

Hình 8.1 giải thích sự hình thành phân tử hydrogen (H2 ) và
fluorine (F2 ) từ các nguyên tử. Theo em, các nguyên tử
hydrogen và fluorine đã “bắt chước” cấu hình electron của các
nguyên tử khí hiếm nào khi tham gia liên kết?

Sử dụng sơ đồ tương tự như Hình 8.1, hãy giải thích sự tạo
thành phân tử chlorine (Cl2 ) và oxygen (O2 ) từ các nguyên tử
tương ứng.

Phân tử được tạo nên từ các nguyên
tử bằng các liên kết hoá học.

02
Quy tắc Octet

 Tìm hiểu cách vận dụng quy tắc octet trong sự hình
thành phân tử nitrogen (N2 )
Để đạt cấu hình electron bền vững
của các khí hiếm gần nhất, nguyên tử
của các nguyên tố có xu hướng
nhường, hoặc nhận thêm, hoặc góp
chung các electron hoá trị với các
nguyên tử khác khi tham gia liên kết
hoá học.

Ví Dụ
Liên kết giữa 2 nguyên tử nitrogen (N) trong phân tử nitrogen (N2)
được tạo thành do mỗi nguyên tử nitrogen đã góp chung 3 electron hoá
trị, tạo nên 3 cặp electron chung.

+7

N

+

+7

N

+7

+7

N2

Cho biết mỗi nguyên tử nitrogen đã đạt được cấu hình electron bền
vững của nguyên tử khí hiếm nào

Nguyên tử của các nguyên tố hydrogen và fluorine có xu hướng cho
đi, nhận thêm hay góp chung các electron hoá trị khi tham gia liên kết
hình thành phân tử hydrogen fluoride (HF)?

 Tìm hiểu cách vận dụng quy tắc octet trong sự hình
thành ion dương, ion âm
Nguyên tử sodium có 1
electron ở lớp ngoài
cùng. Nếu mất đi 1
electron này, nguyên tử
sodium sẽ đạt được
cấu hình electron bền
vững sau:

+
+11

Nguyên tử sodium (Na)

+11

Ion sodium (Na+)

+ 1e

Ion sodium và ion fluoride có cấu hình electron của các khí hiếm
tương ứng nào?

 Tìm hiểu cách vận dụng quy tắc octet trong sự hình
thành ion dương, ion âm
Tương tự, nguyên tử
fluorine có 7 electron ở lớp
ngoài cùng. Khi nhận vào 1
electron, nguyên tử fluorine
sẽ đạt được cấu hình
electron bền vững sau:

+9

+ 1e

Nguyên tử fluorine (F)

+9

Ion uoride (F– )

Phần tử thu được mang điện tích âm, gọi là ion fluoride, kí hiệu F−

Trình bày sự hình thành ion lithium. Cho biết ion lithium có cấu
hình electron của khí hiếm tương ứng nào?

Quy tắc Octet (bát tử)
Trong quá trình hình thành liên kết hoá
học, nguyên tử của các nguyên tố nhóm
A có xu hướng tạo thành lớp vỏ ngoài
cùng có 8 electron tương ứng với khí
hiếm gần nhất (hoặc 2 electron với khí
hiếm helium).

Chú ý

Không phải trong mọi trường hợp, nguyên tử của các nguyên tố khi
tham gia liên kết đều tuân theo quy tắc octet. Người ta nhận thấy một
số phân tử có thể không tuân theo quy tắc octet. Ví dụ: NO, BH3,
SF6, ... Với nguyên tử của các nguyên tố nhóm B, người ta áp dụng
một quy tắc khác, tương ứng với quy tắc octet, là quy tắc 18 electron
để giải thích xu hướng khi tham gia liên kết hoá học của chúng.

Biết phân tử magnesium oxide hình thành bởi các ion Mg2+ và O2–.
Vận dụng quy tắc octet, trình bày sự hình thành các ion trên từ
những nguyên tử tương ứng.

Bài tập

Nguyên tử của nguyên tố nào sau đây có xu hướng đạt cấu
Câu 1 hình electron bền vững của khí hiếm argon khi tham gia hình
thành liên kết hoá học ?

A. Fluorine.

B. Oxygen.

C. Hydrogen.

D. Chlorine.

Bài tập

Câu 2

Để đạt quy tắc octet, nguyên tử của nguyên tố potassium
(Z = 19) phải nhường đi.

A. 2 electron.

B. 3 electron.

C. 1 electron.

D. 4 electron.

Bài tập

Câu 3

Câu 4

Vận dụng quy tắc octet, trình bày sơ đồ mô tả sự hình
thành phân tử potassium chloride (KCl) từ nguyên tử của
các nguyên tố potassium và chlorine.

Giải thích sự hình thành liên kết trong phân tử H2O bằng
cách áp dụng quy tắc octet