BÀI 3

BÀI 3
SỰ ĐIỆN LY CỦA NƯỚC

pH

CHẤT CHỈ THỊ AXIT- BAZƠ

SỰ ĐIỆN LI CỦA NƯỚC - pH
CHẤT CHỈ THỊ AXIT – BAZƠ
I. NƯỚC LÀ CHẤT ĐIỆN LI RẤT YẾU
1. Sự điện li của nước
2. Tích số ion của nước
3. Ý nghĩa tích số ion của nước
II. KHÁI NIỆM VỀ pH. CHẤT CHỈ THỊ AXIT – BAZƠ
1. Khái niệm về pH
2. Chất chỉ thị axit – bazơ

SỰ ĐIỆN LI CỦA NƯỚC - pH
CHẤT CHỈ THỊ AXIT – BAZƠ
I. NƯỚC LÀ CHẤT ĐIỆN LI RẤT YẾU
1. Sự điện li của nước
Bằng dụng cụ đo nhạy, người ta thấy nước cũng dẫn
điện nhưng cực kì yếu.
Nước là chất điện li rất yếu
Phương trình điện li:

H2O

H+ +

OH -

SỰ ĐIỆN LI CỦA NƯỚC - pH
CHẤT CHỈ THỊ AXIT – BAZƠ
I. NƯỚC LÀ CHẤT ĐIỆN LI RẤT YẾU
2. Tích số ion của nước
Ở 250C: KH2O = [H+].[OH-] = 10 -14
KH2O gọi là tích số ion của nước
Trong nước:

H2O
[H+] = [OH-] =

H+ +

OH -

10  14 = 10 -7

Môi trường trung tính là môi trường có [H+] = [OH-] = 10 -7

SỰ ĐIỆN LI CỦA NƯỚC - pH
CHẤT CHỈ THỊ AXIT – BAZƠ
I. NƯỚC LÀ CHẤT ĐIỆN LI RẤT YẾU
3. Ý nghĩa tích số ion của nước

a. Môi trường axit
Hòa tan axit vào nước: [H+] tăng, nên [OH-] giảm để KH2O
không đổi.
Môi trường axit là môi trường có: [H+] > [OH-] hay [H+] > 10-7.
b. Môi trường kiềm
Hòa tan bazơ vào nước: [OH-] tăng, nên [H+] giảm để KH2O
không đổi.
Môi trường kiềm là môi trường có: [H+]< [OH-] hay [H+] <10-7.

3. Ý nghĩa tích số ion của nước

PHIẾU HỌC TẬP

-Tính nồng độ ion H+, OH- trong các dung dịch sau:
+Nước nguyên chất.
+dd HCl 0,010M
+ddNaOH 0,010M

+ Môi trường trung tính:
[H+] ... 10-7 mol/l
+ Môi trường axit:
[H+] ...
10-7 mol/l
+ Môi trường bazơ:
[H+] ...

10-7 mol/

* Kết luận:
Độ axit và độ kiềm của dung dịch có thể
được đánh giá chỉ bằng nồng độ H+
-Môi trường trung tính: [H+] = 10-7 M
-Môi trường axit:

[H+] > 10-7 M

-Môi trường bazơ:

[H+] < 10-7 M

SỰ ĐIỆN LI CỦA NƯỚC - pH
CHẤT CHỈ THỊ AXIT – BAZƠ
II. KHÁI NIỆM VỀ pH. CHẤT CHỈ THỊ AXIT - BAZƠ
1. Khái niệm về pH
Quy ước:
[H+] = 10-pH (M).
Nếu [H+] = 10-a (M) thì pH = a.
Về mặt toán học:
VD:

pH = - lg [ H+ ]

[H+] = 1.10-1(M)

thì

pH = 1

[H+] = 1.10-4,5 (M)

thì

pH = 4,5

SỰ ĐIỆN LI CỦA NƯỚC - pH
CHẤT CHỈ THỊ AXIT – BAZƠ
II. KHÁI NIỆM VỀ pH. CHẤT CHỈ THỊ AXIT - BAZƠ
1. Khái niệm về pH
1 2

3

4

5

Tính axit tăng

6

7

8

Trung
tính

9 10

11

12

13

Tính bazơ tăng

-Môi trường trung tính:

pH = 7

-Môi trường axit:

pH < 7

-Môi trường bazơ:

pH > 7

14

pH

SỰ ĐIỆN LI CỦA NƯỚC - pH
CHẤT CHỈ THỊ AXIT – BAZƠ
II. KHÁI NIỆM VỀ pH. CHẤT CHỈ THỊ AXIT - BAZƠ
1. Khái niệm về pH
-Thang pH thường dùng có giá trị từ 1 đến 14.
-Ngoài ra, bên cạnh khái niệm pH, người ta còn sử dụng khái
niệm pOH với quy ước:

pOH = - lg [OH-]

Một số giá trị pH phổ biến
Chất

pH

Nước thoát từ các mỏ

-3.6 – 1,0
< 1,0
2,0
2,4
2,5
2,9
3,5
4,5
5,0
5.5
< 5,6
6,5
7,0
6,5 – 7,4
7,34 – 7,45
8,0
9,0 – 10,0
12,5
13,5

Axít ắc quy
Dịch vị dạ dày
Nước chanh
Cola
Dấm
Nước cam hay táo
Bia
Cà phê
Nước chè
Mưa axít
Sữa
Nước tinh khiết
Nước bọt của người khỏe mạnh
Máu
Nước biển
Xà phòng
Chất tẩy
Thuốc giặt quần áo

SỰ ĐIỆN LI CỦA NƯỚC - pH
CHẤT CHỈ THỊ AXIT – BAZƠ
II. KHÁI NIỆM VỀ pH. CHẤT CHỈ THỊ AXIT - BAZƠ
2. Chất chỉ thị axit – bazơ
- Chất chỉ thị axit – bazơ là chất có màu biến đổi phụ thuộc
vào giá trị pH của dung dịch.
VD: quỳ và phenolphtalein

SỰ ĐIỆN LI CỦA NƯỚC - pH
CHẤT CHỈ THỊ AXIT – BAZƠ
II. KHÁI NIỆM VỀ pH. CHẤT CHỈ THỊ AXIT - BAZƠ
2. Chất chỉ thị axit – bazơ
- Trộn lẫn một số chất chỉ thị có màu biến đổi kế tiếp nhau
theo giá trị pH, ta được chất chỉ thị vạn năng

- Có thể dùng máy đo pH để xác định tương đối chính xác
giá trị pH

Tại sao hoa cẩm tú cầu lại có nhiều màu sắc khác
nhau ?

BÀI TẬP CỦNG CỐ
Bài 2 SGK. Một dung dịch có [OH-] = 2,5.10-10 M . Môi
trường của dung dịch là:
A. Axit

C. Trung tính

B. Bazơ

D. Không xác định được

Hướng dẫn: [OH-] = 2,5.10-10 M
 [H+] = KH2O/ [OH-] = 10-14/ 2,5.10-10 = 4.10-5 > 10-7 (M)
 Đáp án A đúng.

BÀI TẬP VỀ NHÀ
Bài tập cá nhân- Làm các bài tập 4,5,6,7.
-chuẩn bị bài : Phản ứng trao đổi ion trong dung dịch các
chất điện li
-Bài tập nhóm:
+ Nêu thực trạng và hậu quả của việc đất nhiễm phèn ,
nhiễm mặn ở Việt Nam, các phương pháp làm tăng giảm
độ PH , cải tạo đất trồng ( trình bày dưới dạng ppt hoặc
video)
+ Làm quỳ tím từ hoa dâm bụt hoặc cải bắp tím.
Các nhóm lựa chọn 1 trong 2 nội dung trên, sản phẩm
được trình bày và thuyết trình vào tiết học sau.