TRƯỜNG TH&THCS TRẦN NGỌC HY

TIN
TIN HỌC
HỌC 88
Giáo viên: Lê Thanh Bình

CHỦ ĐỀ 3. ĐẠO ĐỨC, PHÁP LUẬT VÀ VĂN
HÓA TRONG MÔI TRƯỜNG SỐ

BÀI 4. SỬ DỤNG CỘNG
NGHỆ KĨ THUẬT SỐ

Mục tiêu
bài học

biểu hiện vi phạm đạo đức, pháp
luật, thiếu văn hóa

Đảm bảo được số đo
do bản thân tạo ra
2

Nhận biết và giải
thích được một số

1
thể hiện được đạo
đức, tính văn hóa
và không vi phạm
pháp luật

K H ỞI
ĐỘ NG

1

Nêu ví dụ cho thấy những lợi
ích khiNhóm
sử dụng1 điện thoại
thông minh

2

Nêu ví dụ về những vấn đề
Nhóm
2 dụng điện
phát sinh
khi sử
thoại thông minh

Nhóm 1

1

+ Liên lạc nhanh chóng và trực quan.
+ Thanh toán tiện lợi.
+ Học tập và làm việc từ xa hiệu quả
+Cập nhật thông tin kịp thời.
+ Thư giãn với nhiều lựa chọn giải trí
+ Định vị chính xác.
+ Lưu giữ những khoảnh khắc đáng nhớ
+…

Nhóm 2

2

+ Chia sẻ hình ảnh, thông tin cá nhân
của người khác lên mạng khi chưa
được cho phép
+ Sử dụng điện thoại thông minh để
hỏi đáp án trong giờ kiểm tra
+ Bạo lực ngôn ngữ trên mạng
+…

CHỦ ĐỀ 3. ĐẠO ĐỨC, PHÁP LUẬT VÀ VĂN
HÓA TRONG MÔI TRƯỜNG SỐ

BÀI 4. SỬ DỤNG CỘNG
NGHỆ KĨ THUẬT SỐ

1.

Một số quy định về
KHÁM PHÁ
sử dụng thiết bị số

Đọc thông tin SGK phần 1 Tr. 16 và Tr. 17
Trình bày tóm tắt những lưu
ý về sử dụng thiết bị số?

1.

Một số quy định về
sử dụng thiết bị số
1

Quy định về
sử dụng
thiết bị số

KHÁM PHÁ

Tự ý thu âm, chụp ảnh, quay phim và sử dụng nội dung ghi
được gây hậu quả cho tổ chức, cá nhân là hành vi vi phạm
pháp luật.

2

Quay phim, chụp ảnh những nơi liên quan đến bí mật nhà
nước như: khu vực quốc phòng, an ninh; công trình về chính
trị, kinh tế, văn hóa, xã hội.

3

Không sử dụng tai nghe, điện thoại di động khi đang lái xe.

4

Học sinh không sử dụng các thiết bị kĩ thuật số trong giờ học
khi chưa được phép của giáo viên

1.

Một số quy định về
sử dụng thiết bị số

Thảo luận cặp đôi

KHÁM PHÁ

Áp dụng các lưu ý về sử dụng
thiết bị số để nhận biết và giải
thích mỗi tình huống được nêu
trong SGK – tr17.

1.

Một số quy định về
sử dụng thiết bị số

KHÁM PHÁ

Vi phạm hoặc
Tình huống

không vi phạm

Lí do

pháp luật
a) Phong chụp ảnh
Lan đang đùa nghịch
với tư thế không đẹp
mắt. Phong chia sẻ
bức ảnh lên mạng xã
hội làm Lan xấu hổ và
không dám đến
trường.

Vi phạm pháp luật

Tự ý chụp ảnh và sử
dụng hình ảnh chụp
được làm ảnh hưởng
đến danh dự, nhân
phẩm, uy tín cá
nhân

1.

Một số quy định về
sử dụng thiết bị số

KHÁM PHÁ

Vi phạm hoặc
Tình huống

không vi phạm

Lí do

pháp luật
b) Khách du lịch tự ý quay
phim khu vực cửa khẩu có
biển cấm quay phim, chụp
ảnh
c) Một bạn học sinh đi xe
đạp vừa nghe điện thoại.

Vi phạm pháp luật

Chụp ảnh nơi liên
quan đến bí mật của
nhà nước.

Vi phạm pháp luật
(nếu dung tay cầm
điện thoại để nghe
hoặc dung tai nghe
để nghe điện thoại)

Người
không
nghe,
dung
thoại

đi xe đạp
được dùng tai
không được
tay sử điện
di động khi

1.

Một số quy định về
sử dụng thiết bị số

KHÁM PHÁ

Vi phạm hoặc
Tình huống

không vi phạm

Lí do

pháp luật
d) Một bạn học sinh tự ý
dung điện thoại thông minh
để làm bài tập trên lớp.

Vi phạm pháp luật

HS không được sử
dụng
điện
thoại
thông minh khi đang
học tập trên lớp mà
chưa được GV cho
phép.

1.

Một số quy định về
sử dụng thiết bị số

KHÁM PHÁ

- Tự ý thu âm, chụp ảnh, quay phim và sử dụng nội dung ghi được gây
hậu quả cho tổ chức, cá nhân là hành vi vi phạm pháp luật.
- Không sử dụng tai nghe, điện thoại di động khi đang lái xe.
- Học sinh không sử dụng các thiết bị kĩ thuật số trong giờ học khi chưa
được phép của giáo viên

2.

Văn hóa sử dụng công
nghệ kĩ thuật số

KHÁM PHÁ

NHÓM 1, 2, 3
Theo em những việc nào dưới đây là nên làm hoặc không
nên làm khi sử dụng công nghệ kĩ thuật số? Lý do?
Nhóm 2
Nhóm 1
Nhóm 3
a) Liên tục sử dụng
điện thoại khi đang
gặp gỡ, trao đổi
trực tiếp với người
khác.
b) Nói chuyện qua
điện thoại trong
phòng đọc của thư
viện,
rạp
chiếu

c) Lén thu âm cuộc
trao đổi trực tiếp
hoặc qua điện thoại.
d) Chuyển sang chế
độ im lặng hoặc tắt
điện thoại khi đang ở
trong lớp học, buổi
họp, ...

e) Tự ý chụp ảnh, quay
phim người khác khi
chưa được sự đồng ý của
người đó.
g) Trong lớp học trực
tuyến, một số học sinh
tạo nhóm Zalo để trao
đổi đáp án khi làm bài
kiểm tra.

2.

Văn hóa sử dụng công
nghệ kĩ thuật số

KHÁM PHÁ

NHÓM 1, 2, 3
Theo em những việc nào dưới đây là nên làm hoặc không
nên làm khi sử dụng công nghệ kĩ thuật số? Lý do?
Nhóm 2
Nhóm 1
Nhóm 3
a) Liên tục sử dụng
điện thoại khi đang
gặp gỡ, trao đổi
trực tiếp với người
khác.
b) Nói chuyện qua
điện thoại trong
phòng đọc của thư
viện,
rạp
chiếu

c) Lén thu âm cuộc
trao đổi trực tiếp
hoặc qua điện thoại.
d) Chuyển sang chế
độ im lặng hoặc tắt
điện thoại khi đang ở
trong lớp học, buổi
họp, ...

e) Tự ý chụp ảnh, quay
phim người khác khi
chưa được sự đồng ý của
người đó.
g) Trong lớp học trực
tuyến, một số học sinh
tạo nhóm Zalo để trao
đổi đáp án khi làm bài
kiểm tra.

2.
Nhóm

Văn hóa sử dụng công
nghệ kĩ thuật số

KHÁM PHÁ

Việc
a) Liên tục sử dụng điện thoại khi đang gặp gỡ, trao đổi trực tiếp với người khác.

Nên/Không
nên làm

Thiếu tôn trọng, gây khó
Không nên làm chịu cho người khác

Nhóm 1

Nhóm 2

Lí do

Gây khó chịu, làm
phiền người khác

b) Nói chuyện qua điện thoại trong phòng đọc của thư viện, rạp chiếu phim.

Không nên làm

c) Lén thu âm cuộc trao đổi trực tiếp hoặc qua điện thoại.

Không nên làm Thiếu trung thực, gian dối
Nên làm

Lịch sự, tôn trọng người
khác, tránh gây khó chịu
cho người khác

e) Tự ý chụp ảnh, quay phim người khác khi chưa được sự đồng ý của người đó.

Không nên làm

Không tôn trọng, gây
khó chịu, làm phiền
người khác

g) Trong lớp học trực tuyến, một số học sinh tạo nhóm Zalo để trao đổi đáp án khi làm bài kiểm tra

Gian dối, không trung
Không nên làm thực

d) Chuyển sang chế độ im lặng hoặc tắt điện thoại khi đang ở trong lớp học, buổi họp, ...

Nhóm 3

2.

Văn hóa sử dụng công
nghệ kĩ thuật số

KHÁM PHÁ

Sử dụng công nghệ kĩ thuật số để thực hiện những việc gian dối, gây hiểu lầm, khó
chịu, làm phiền người khác là biểu hiện thiếu văn hóa, vi phạm đạo đức.

3.
Đọc thông tin SGK phần 3 Tr. 18
Em hiểu thế nào là quyền của
tác giả đối với tác phẩm

Đảm bảo vấn đề bản quyền đối
KHÁM PHÁ
với sản phẩm số
- Đặt tên cho tác phẩm;
- Đứng tên thật hoặc bút danh;
- Công bố tác phẩm;
- Không cho người khác chỉnh
sửa tác phẩm;
- Sao chép tác phẩm;
- Tryuền đạt tác phẩm.

3.

Đảm bảo vấn đề bản quyền đối
với sản phẩm số

Đọc thông tin SGK phần 3 Tr. 18
Nêu một số hành vi vi
phạm bản quyền?

KHÁM PHÁ

Sao chép, chỉnh sửa, chia sẽ sản phẩm
số khi chưa được phép

+ Vi phạm quyền của tác giả đối với tác phẩm là vi phạm bản quyền.
+ Phải kiểm tra để đảm bảo sản phẩm số do em tạo ra không vi phạm
pháp luật và phù hợp với truyền thống văn hoá tốt đẹp của dân tộc Việt
Nam.

3.

Đảm bảo vấn đề bản quyền đối
với sản phẩm số

KHÁM PHÁ

Như vậy:
+ Vi phạm quyền của tác giả đối với tác phẩm là vi phạm bản quyền.
+ Phải kiểm tra để đảm bảo sản phẩm số do em tạo ra không vi phạm pháp
luật và phù hợp với truyền thống văn hoá tốt đẹp của dân tộc Việt Nam.
Cần đảm bảo an toàn trước khi đăng tải,
chia sẻ trên mạng sản phẩm số do mình tạo ra

3.

Đảm bảo vấn đề bản quyền đối
với sản phẩm số

KHÁM PHÁ

3.

Đảm bảo vấn đề bản quyền đối
với sản phẩm số

Thảo luận cặp đôi

KHÁM PHÁ

Hãy chỉ ra những hành vi vi phạm bản quyền
trong các tình huống dưới đây.
a) Bình lấy sơ đồ tóm tắt bài học trên mạng, tự
ghi tên mình là tác giả trên sơ đồ đó rồi gửi cho
các bạn trong lớp tham khảo.
b) Sau khi mua được cuốn sách Tin học mới xuất
bản, Lan dùng điện thoại thông minh chụp ảnh
các trang sách và gửi cho các bạn khác đọc.
c) Hùng mua thẻ nhớ USB chứa các bài hát được
người bán đã sưu tầm từ Internet mà không có
thoả thuận gì với tác giả hay ca sĩ biểu diễn.
d) Phong mua vé vào rạp chiếu phim để xem
phim. Phong dùng điện thoại di động để phát trực

3.

Đảm bảo vấn đề bản quyền đối
với sản phẩm số
Tình huống

KHÁM PHÁ
Hành vi vi phạm bản quyền

a) Bình lấy sơ đồ tóm tắt bài học trên mạng, tự ghi tên mình là - Tự ghi tên mình là tác giả trên sơ đồ đó (vi phạm quyền đứng tên trên tác
tác giả trên sơ đồ đó rồi gửi cho các bạn trong lớp tham khảo. phẩm của tác giả).
- Gửi cho các bạn trong lớp tham khảo (vi phạm quyền truyền đạt tác phẩm
đến công chúng của tác giả).
b) Sau khi mua được cuốn sách Tin học mới xuất bản, Lan Chụp ảnh các trang sách và gửi cho các bạn khác đọc (vi phạm quyền truyền
dùng điện thoại thông minh chụp ảnh các trang sách và gửi đạt tác phẩm đến công chúng của tác giả và gây thiệt hại cho chủ sở hữu)
cho các bạn khác đọc.
c) Hùng mua thẻ nhớ USB chứa các bài hát được người bán đã Sao chép tác phẩm vào USB mà chưa được phép của tác giả, ca sĩ biểu diễn (vi
sưu tầm từ Internet mà không có thoả thuận gì với tác giả hay phạm quyền sao chép tác phẩm của tác giả).
ca sĩ biểu diễn
d) Phong mua vé vào rạp chiếu phim để xem phim. Phong Phát trực tiếp (livestream) bộ phim đang chiếu trong rạp chiếu phim cho bạn
dùng điện thoại di động để phát trực tiếp (livestream) bộ bè, người thân xem cùng (vi phạm quyền truyền đạt tác phẩm đến công
phim cho bạn bè người thân xem cùng
chúng, gây thiệt hại cho chủ sở hữu).

3.

Đảm bảo vấn đề bản quyền đối
với sản phẩm số

KHÁM PHÁ

+ Vi phạm quyền của tác giả đối với tác phẩm là vi phạm
bản quyền.
+ Phải kiểm tra để đảm bảo sản phẩm số do em tạo ra
không vi phạm pháp luật và phù hợp với truyền thống văn
hoá tốt đẹp của dân tộc Việt Nam.

LUYỆN
TẬP

Câu 1. Trong các hành vi sau đây, những hành vi nào vi phạm pháp luật?
A. Ghi âm cuộc tranh cãi của một nhóm bạn và đưa lên mạng xã hội
B. Nhìn trộm bạn đang nhập mật khẩu tài khoản mạng xã hội (hay thư
điện tử) để biết mật khẩu đăng nhập của bạn
C. Lén quay phim, chụp ảnh ở nơi có biển cấm quay phim, chụp ảnh.
D. Trêu đùa bằng cách lấy một ảnh của bạn, cắt ghép với những ảnh khác
để gây cười rồi gửi cho một số bạn

Câu 2. Quyền tác giả là gì?
A. Quyền của tổ chức, cá nhân đối với tác phẩm mình sáng tạo ra hoặc
sở hữu.
B. Quyền của tổ chức, cá nhân đối với tác phẩm mình không sáng tạo ra
hoặc không sở hữu.
C. Quyền của tất cả mọi người đối với tác phẩm mình sáng tạo ra hoặc
sở hữu.
D. Không có quyền tác giả..

Câu 3. Hoạt động nào dưới đây không vi phạm bản quyền?
A. Mạo danh tác giả.
B. Sửa chữa, chuyển thể phần mềm mà không được phép của tác giả.
C. Sử dụng phần mềm lậu.
D. Xem phim, nghe nhạc tại các trang web chính thống

Câu 4. Mua quyền sử dụng cho một máy tính, sau đó cài đặt cho máy
thứ hai là hành vi vi phạm gì?
A. Vi phạm đạo đức.
B.Vi phạm pháp luật.
C. Vi phạm bản quyền.
D. Không vi phạm gì.

Câu 5. Việc nào dưới đây không bị phê phán?
A. Phát tán các hình ảnh đồi trụy lên mạng
B. Cố ý làm nhiễm virus vào máy tính của trường
C. Sao chép phần mềm không có bản quyền
D. Tự thay đổi mật khẩu cho máy tính cá nhân của mình..

Bài tập 1. Trong các ý kiến dưới đây, em đồng ý, không đồng ý hay đồng ý một phần
với các ý kiến nào? Tại sao?
a) Ở những nơi không có biển báo cấm, chúng ta có thể thu âm, chụp ảnh, quay phim
và tuỳ ý sử dụng âm thanh, hình ảnh ghi được.
b) Chúng ta có thể sử dụng điện thoại di động khi đang lái xe miễn là không gây tai
nạn giao thông.
c) Sau khi đã mua CD ca nhạc, chúng ta có thể sao chép, chia sẻ lên mạng xã hội cho
bạn bè.
d) Học sinh có thể thu âm lời giảng của thầy cô giáo trên lớp để nghe lại những phần
chưa hiểu rõ.
e) Cần thực hiện thu âm lời nói đe doạ, bắt nạt em để cung cấp cho thầy, cô giáo hỗ
trợ giải quyết.
g) Chúng ta có thể tuỳ ý sử dụng bất kì hình ảnh, âm thanh nào để làm màn hình nền,
nhạc chờ, nhạc chuông cho điện thoại của bản thân mình.
h) Nên sử dụng tai nghe khi nghe ca nhạc, xem phim, chơi trò chơi điện tử ở nơi có
nhiều người.
i) Luôn cố gắng trả lời tin nhắn sớm nhất có thể.
k) Nên nói xin phép, xin lỗi khi phải dừng trao đổi với bạn để nghe điện thoại

Ý kiến

Lí do đồng ý

Lí do không đồng ý

a) Ở những nơi không có Được phép thu âm, chụp ảnh, quay phim ở - Không được phép quay phim, chụp
biển báo cấm, chúng ta có những nơi pháp luật không cấm và sử dụng ảnh những nơi liên quan đến bí mật
thể thu âm, chụp ảnh, quay âm thanh hình ảnh ghi được mà không làm nhà nước.
phim và tuỳ ý sử dụng âm ảnh hưởng đến tổ chức, cá nhân.

- Không được sử dụng hình ảnh ghi

thanh, hình ảnh ghi được.

được làm ảnh hưởng đến tổ chức, cá
nhân

b) Chúng ta có thể sử dụng Trường hợp không dùng tay sử dụng điện Người đang lái xe mô tô, xe gắn máy,
điện thoại di động khi đang thoại khi đang lái xe thì vẫn được phép. Ví xe đạp, xe đạp máy không được
lái xe miễn là không gây tai dụ người đang lái xe ô tô điều khiển điện dùng tai nghe, không được dùng tay
nạn giao thông.

thoại bằng giọng nói, hoặc nghe điện thoại sử dụng điện thoại di động. Người
mà không dùng tay cầm điện thoại.

điều khiển ô tô đang chạy trên
đường không được dùng tay sử dụng
điện thoại di động

c) Sau khi đã mua CD ca nhạc, chúng
ta có thể sao chép, chia sẻ lên mạng
xã hội cho bạn bè.

Sao chép, chia sẻ sản phẩm khi chưa
Không

được phép của tác giả, chủ sở hữu
là vi phạm bản quyền.

d) Học sinh có thể thu âm lời giảng Về pháp luật, không có quy định cấm
của thầy cô giáo trên lớp để nghe lại thu âm ở lớp học và việc sử dụng âm
những phần chưa hiểu rõ.

thanh thu được ở tình huống này
không gây ảnh hưởng đến tổ chức,
cá nhân. Tuy nhiên, về mặt đạo đức,
văn hoá thì HS nên xin phép giáo
viên trước khi thực hiện thu âm.

Không

e) Cần thực hiện thu âm lời nói Việc thu âm lời nói của người đe dọa,
đe doạ, bắt nạt em để cung cấp bắt nạt em là không vi phạm pháp luật
cho thầy, cô giáo hỗ trợ giải và là cần thiết để cung cấp cho thầy, cô
quyết.

Không

giáo hoặc cơ quan chức năng hỗ trợ giải
quyết.

g) Chúng ta có thể tuỳ ý sử

Việc sử dụng hình ảnh, âm thành kì

dụng bất kì hình ảnh, âm thanh

dị, phản cảm làm màn hình nền,

nào để làm màn hình nền, nhạc

Không

nhạc chờ, nhạc chuông điện thoại có

chờ, nhạc chuông cho điện

thể gây khó chịu, làm phiền người

thoại của bản thân mình.

khác

h) Nên sử dụng tai nghe khi nghe
ca nhạc, xem phim, chơi trò chơi
điện tử ở nơi có nhiều người.
Đây là các hình vi thể hiện người
i) Luôn cố gắng trả lời tin nhắn có văn hóa khi sử dụng thiết bị
sớm nhất có thể.
công nghệ số (lịnh sự, tôn trọng
k) Nên nói xin phép, xin lỗi khi
phải dừng trao đổi với bạn để
nghe điện thoại

người khác).

Không

Bài tập 2. Em hãy chỉ ra hành vi vi phạm bản quyền, vi phạm đạo đức trong tình
huống dưới đây.
Vân mua cuốn sách các bài văn hay trong hiệu sách. Vân dùng điện thoại di động
chụp một bài văn trong cuốn sách và gửi cho Long. Long sử dụng phần mềm Word để
gõ lại, chỉnh sửa, cắt xén bài văn này và nộp cho cô giáo để chấm điểm.
Một số người có thói quen chụp ảnh, quay phim những gì họ
gặp phải trong cuộc sống thường ngày và chia sẻ lên mạng xã
hội. thoại
Theo em,
quen chụp
này có thể
dẫnbài
đến vấn
gì? trong cuốn sách và gửi cho
“Vân dùng điện
dithói
động
một
vănđềmẫu

Long” là hành vi vi phạm bản quyền.
-“Long sử dụng phần mềm Word để gõ lại, chỉnh sửa, cắt xén bài văn mẫu này và nộp
cho cô giáo để chấm điểm” là hành vi vi phạm đạo đức.

VẬN
DỤNG

Một số người có thói quen chụp ảnh, quay phim những
gì họ gặp phải trong cuộc sống thường ngày và chia sẻ
lên mạng xã hội. Theo em, thói quen này có thể dẫn
đến vấn đề gì?

Một số người có thói quen chụp ảnh, quay phim những gì họ gặp phải
trong cuộc sống thường ngày và chia sẻ lên mạng xã hội. Theo em, thói
quen này có thể dẫn đến vấn đề vi phạm pháp luật. Vì khi quay phim,
chụp ảnh có thể có hình ảnh của người khác, nếu không được sự đồng ý,
cho phép thì người chụp ảnh, quay phim có thể bị kiện bởi hành vi đó là
vi phạm pháp luật.

Về nhà

“ Add your company slogan ”

Tìm hiểu trước Bài 5: Sử dụng địa
chỉ tương đối, tuyệt đối trong công
thức.

LOGO