Bài 2. SỰ TRUYỀN ÁNH SÁNG
Hải thắc mắc: Bật đèn pin, ta thấy bóng đèn sáng nhưng không nhìn thấy đường đi của ánh sáng. Vậy làm thế nào để biết được ánh sáng từ đèn phát đi theo đường nào đến mắt ta ?
Các em hãy nghĩ cách giúp bạn Hải giải đáp thắc mắc này.
Đường Truyền Của Ánh Sáng
Bố trí thí nghiệm như hình bên. Dùng một ống rỗng để quan sát dây tóc bóng đèn pin khi đèn sáng.
Hãy cho biết dùng óng cong hay ống thẳng sẽ nhìn thấy dây tóc bóng đèn pin đang phát sáng ?
Thí nghiệm 1
C1. Ánh sáng từ dây tóc bóng đèn truyền trực tiếp đến mắt ta theo ống thẳng hay ống cong ?
Ống thẳng
C2. Hãy bố trí thí nghiệm để kiểm tra xem khi không dùng ống thì ánh sáng có truyền đi theo đường thẳng không ?
Thí nghiệm 2
Đặt 3 tấm bìa đục lỗ hình bên sao cho mắt nhìn thấy dây tóc bóng đèn pin đang sáng qua 3 lỗ A,B,C.
Kiểm tra xem 3 lỗ A,B,C trên 3 tấm bìa và bóng đèn có nằm trên cùng 1 đường thẳng không ?
Kết Luận : Đường truyền của ánh sáng trong không khí là đường…………………..
đường thẳng
Kết luận này cũng đúng cho các môi trường trong suốt và đồng tính khác nhau như thủy tinh, nước,…Vì thế mà ta có thể phát biểu thành
Định luật truyền thẳng của ánh sáng
Trong môi trường trong suốt và đồng tính, ánh sáng truyền đi theo đường thẳng.
Tia Sáng
Quy ước biểu diễn đường truyền của ánh sáng:
Đường thẳng có mũi tên chỉ hướng gọi là tia sáng .
Đoạn thẳng có hướng SM biểu diễn 1 tia sáng đi từ đèn đến mắt.
Vệt sáng ta thấy đây chính là hình ảnh vẽ đường truyền của ánh sáng.
Chùm Sáng
Trong thực tế ta không thể nhì thấy 1 tia sáng mà chỉ nhìn thấy chùm sáng gồm nhiều tia sáng hợp thành.
Một chùm sáng hẹp gồm nhiều tia sáng song song ta có thể coi là 1 tia sáng.
Trong thực tế ta có 3 loại chùm sáng thường gặp.
C3. Hãy quan sát các chùm sáng và nêu đặc điểm của mỗi loại chùm sáng. Bằng cách hoàn thành vào chỗ trống sau.
Chùm sáng này là loại chùm sáng gì ?
Chùm sáng song song
Chùm sáng song song gồm các tia sáng………………………….trên đường truyền của chúng.
không giao nhau
Chùm sáng này là loại chùm sáng gì ?
Chùm sáng hội tụ
Chùm sáng hội tụ gồm các tia sáng………………………….trên đường truyền của chúng.
giao nhau
Chùm sáng này là loại chùm sáng gì ?
Chùm sáng phân kì
Chùm sáng phân kì gồm các tia sáng………………………….trên đường truyền của chúng.
loe rộng ra
Vận Dụng
C4. Hãy giải đáp thắc mắc của Hải nêu ra ở phần mở bài ?
Dùng ống thẳng
C5. Cho 3 cái kim. Hãy cắm 3 cái kim thẳng đứng trên mặt 1 tờ giấy để tren mặt bàn. Dùng mắt ngắm để điều chỉnh cho chúng đứng thẳng hàng ( khong dùng thước ). Nói rỏ ngắm như thế nào là được và giải thích vì sao ?