BÀI 1: SỰ TƯƠNG PHẢN VỀ TRÌNH ĐỘ
PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI CỦA
CÁC NHÓM NƯỚC. CUỘC CÁCH MẠNG
KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ HIỆN ĐẠI

Khu công nghiệp ở Hoa Kỳ

Trung Tâm thương mại

Trồng cây trong dung dịch

Công nghiệp sản xuất oto

Dân tị nạn RUMANI

Thu hoạch dứa ở Đồng bằng Sông Cữu long

Sản xuất nông nghiệp châu Phi

Nhà máy dệt may ở Việt Nam

Em cã nhËn xÐt g× vÒ hai
nhãm h×nh ¶nh trªn?

I. Sù ph©n chia thµnh c¸c nhãm n­íc.
- Ph©n chia thµnh 2 nhãm n­íc:
+ Nhãm c¸c n­íc ph¸t triÓn.
+ Nhãm c¸c n­íc ®ang ph¸t triÓn.
* Ngoài ra còn có một số nước công nghiệp mới ( NICs): Hàn Quốc,, Xingapo, Đài
Loan, Braxin, Achentina.

- Tiªu chÝ ph©n chia:
+ GDP/ Người
+ Đầu tư ra nước ngoài FDI
+ Chỉ số phát triển con người HDI

Hoàn thành phiếu học tập sau:
Các tiêu chí

Nước phát tiển

GDP
GDP/người
Cơ cấu GDP
FDI
HDI
Tuổi
bình

thọ

trung

Nước đang phát
triển

NhËn xÐt sù ph©n bè c¸c n­íc vµ vïng l·nh
thæ trªn thÕ giíi theo møc GDP/ng­êi?

BiÓu ®å c¬ cÊu GDP ph©n theo khu vùc kinh tÕ cña c¸c nhãm n­ước n¨m 2004

§ang ph¸t triÓn

Ph¸t triÓn

2%

27%
71%

25%

Khu vùc I
Khu vùc II

Khu vùc III

43%
32%

Khu vùc I
Khu vùc II
Khu vùc III

Chỉ số HDI thế giới 2009

Các tiêu chí

Nước phát triển

Nước đang phát triển

GDP

Lớn

Nhỏ

GDP/người

cao

Thấp

Cơ cấu GDP

KV III chiểm tỉ lệ
lớn

KV I chiếm tỉ trọng còn
lớn

FDI

Nhiều

ít

HDI

cao

Thấp

cao (76)

Thấp(65)

Tuổi thọ
trung bình

Thời gian diễn ra:
Cuối thế
XX kỉđầu
thế? kỉ XXI
Vàokỉthế
mấy
Đặc trưng:
Hình thành và hát triển nhanh chóng các
công nghệ cao
Các công nghệ trụ cột:
_Công
nghệ
sinh
học
Có bao nhiêu công
_Côngnghệ
nghệtrụ
vậtcột?
liệu
Kể tên
các năng
công lượng
nghệ
_Công
nghệ
trụ cột
đó tinVa
_Công nghệ
thông

Thành tựu của các công nghệ trụ cột:
_Công nghệ sinh học:
+Tạo ra những giống mới không có trong tự
nhiên (Tháng 3–1997: các nhà khoa học đã
tạo ra được cừu Dolly bằng phương pháp
sinh sản vô tính lấy từ tuyến vú của con
cừu đang mang thai)

+Có những đột phá phi thường trong công
nghệ di truyền tế bào, vi sinh, enzim… góp
phần giải quyết nạn đói, chữa bệnh
(Tháng 4-2003 công bố “Bản đồ gen
người”, tương lai sẽ chữa được những
bệnh nan y)

+Sản xuất một số vaccin (tả, viêm gan B thế
hệ mới, viêm não Nhật Bản,…), thụ tinh
trong ống nghiệm…
_Công nghệ vật liệu:
+Tạo ra những vật liệu chuyên dụng mới với
những tính năng mới như chất polyme, vật
liệu siêu sạch, siêu cứng, siêu bền, siêu
dẫn,…

_Công nghệ năng lượng:
+Sử dụng ngày càng nhiều các dạng năng
lượng mới: hạt nhân, ánh sáng Mặt Trời,
sinh học, địa nhiệt, thủy triều, gió…

_Công nghệ thông tin:
+Tạo ra các vi mạch, chip điện tử có tốc độ
cao, kĩ thuật số hóa, cáp sợi thủy tinh
quang dẫn, mạng Internet…

+Nâng cao năng lực của con người trong
truyền tải, xử lí và lưu trữ thông tin

+Năm 1950, Brit Tony Sale phát minh thành
công robot George tích hợp tính năng điều
khiển từ xa sở hữu chiều cao khoảng 1,8m và
được làm từ những mảnh vụn của một quả
bom

+Phóng thành công vệ tinh nhân tạo (1957)
con người bay vào vũ trụ (1961), con người
đặt chân lên mặt trăng (1969)…

+Chế tạo máy tính điện tử, máy tự động và hệ
thống máy tự động (“máy tính mô phỏng thế
giới” ESC -3-2002- có nhiệm vụ nghiên cứu
tình trạng khí hậu nóng dần của Trái Đất, dự
báo chính xác về các thảm họa thiên nhiên,
nghiên cứu dự án về sinh học)

Tác động:
_Thúc đẩy sự chuyển dịch cơ cấu kinh
tế mạnh mẽ, xuất hiện nhiều ngành mới
(công nghệ, dịch vụ…)
_Hình thành nền kinh tế tri thức – nền
kinh tế dựa trên tri thức, kĩ thuật, công
nghệ cao

LIÊN HỆ VIỆT NAM

Thời gian diễn ra:
Đầu thế kỉ XXI
Một số thành tựu cụ thể:
_Công nghệ sinh học:
+Mỗi năm tạo ra hàng chục giống mới triển
vọng có khả năng chống chịu sâu bệnh, hạn
hán, năng suất cao
+Nghiên cứu và sản xuất thành công văcxin
“Rotavin-M” vắc xin sống giảm độc lực, uống
phòng bệnh tiêu chảy cho trẻ em dưới 5 tuổi

+Thành công trong ghép tạng người (ghép
thận, ghép gan, ghép tim…)

_Công nghệ vật liệu:
Sản xuất nam châm đất hiếm Nd-Fe-B có từ
tính siêu mạnh, vượt xa các loại nam châm
thông thường, có thể so sánh với nam châm
vĩnh cửu trên thế giới

_Công nghệ năng lượng:
+Cung cấp hầu hết các dược chất phóng xạ
cần thiết quan trọng của y học hạt nhân
+Ứng dụng đồng vị phóng xạ đánh dấu để
nghiên cứu quá trình xói mòn đất, quá trình
thấm qua thân đập thủy điện, đê điều, quá
trình bồi lắng lòng hồ, khu vực bến cảng
+Nghiên cứu di chuyển của nước bơm ép
trong mỏ dầu

_Công nghệ thông tin:
+Sử dụng công nghệ GIS tạo phần mềm
ArcRisk phục vụ đánh giá độ rủi ro động đất
+Tạo hệ thống tự động hóa quản lý, giám
sát và điều khiển tàu thuyền

TÁC ĐỘNG CỦA CÁCH MẠNG KHOA
HỌC VÀ CÔNG NGHỆ HIỆN ĐẠI ĐẾN
VIỆT NAM
Tích cực:
_Thúc đẩy nhanh chóng sự phát triển và xã
hội hóa của lực lượng sản xuất, đưa lại sự
tăng trưởng
_Góp phần chuyển biến cơ cấu kinh tế, đòi
hỏi cải cách sâu rộng để nâng cao tính cạnh
tranh và hiệu quả của nền kinh tế.

Tiêu cực:
_Khoảng cách giàu nghèo và bất công xã hội
_Làm cho mọi mặt của cuộc sống con người
kém an toàn, tạo ra nguy cơ đánh mất bản
sắc dân tộc và độc lập tự chủ của quốc gia.
_Tạo cơ hội lớn cho các nước phát triển
mạnh, đồng thời cũng tạo ra những thách
thức lớn đối với các nước đang phát triển,
trong đó có Việt Nam, là nếu bỏ lỡ thời cơ
sẽ tụt hậu nguy hiểm