Tấm Cám
VĂN 10
Tiết 22-23
2. Cuộc đấu tranh không khoan nhượng để giành lại hạnh phúc của Tấm.
Tấm Cám
VĂN 10
Tiết 22-23
a. Ch?ng 1
Ở chặng đầu tiên của cuộc đời, mỗi khi bị ức hiếp, đau khổ, Tấm chỉ biết ngồi khóc và được
Bụt giúp đỡ. Hạnh phúc của Tấm là do thế lực siêu nhiên đem lại
+ Mất yếm đỏ
+ Mất cá bống
+ Không được đi hội
+ Đánh rơi chiếc giày
Cho cá bống
Cho hi vọng đổi đời
Chim sẻ xuống giúp
Gặp vua làm hoàng hậu
b. Ch?ng 2
- Tấm đã trải qua 4 kiếp hồi sinh: Tấm chết? chim Vàng Anh ? Xoan Đào ? Khung cửi ? Cây thị - Qủa thị ? trở về là cô Tấm.
? "Một cô Tấm hiền lành, lương thiện vừa ngã xuống thì một cô Tấm mạnh mẽ quyết liệt sống dậy, quyết liệt đấu tranh với kẻ thù."
+ Tấm chết ? chim vàng Anh hiện ra bắt đầu bộc lộ thái độ với kẻ thù : "Phơi áo chồng ta . rách áo chồng tao".
+ Chim vàng anh bị giết cây xoan đào mọc lên toả bóng mát cho nhà vua ? thách thức với kẻ thù.
+ Từ qu? thị, Tấm trở v? cuộc đời trực tiếp chiến đấu với kẻ thù.
+ Cây xoan đào bị đốn ngã làm ra khung cửi ? khung cửi lên tiếng tuyên chiến với kẻ thù: " Cót ca cót két . chị khoét mắt ra"
Tấm
Mẹ con Cám
Hái cau giỗ cha
Chặt cau giết Tấm
Hóa thân vào vàng anh
Giết chim làm thịt ăn
Hóa thân - cây xoan đào
Chặt cây
Đốt khung cửi
Hóa thân vào khung cửi
Hóa thân vào quả thị
Mẹ con Cám tìm cách tiêu diệt Tấm đến cùng
(tận cùng của tội ác). Nhưng khác với trước,
thái độ và hành động của Tấm ngày càng
mạnh mẽ và quyết liệt.
Con đường đi tìm hạnh phúc là con đường
phải đấu tranh chứ không thể trông chờ người
khác. Nhờ đó mà Tấm được trở về với cuộc đời
và giành lại được hạnh phúc của mình.
“Thật kì lạ khi thể xác của cô Tấm bị giết hại thì ý thức của cô thức tỉnh. Dường như có một cô Tấm khác sống dậy không phải để bưng mặt khóc, để bị lừa dối mà tỉnh táo nhận diện, vạch mặt kẻ thù, để tìm lại hạnh phúc đã mất và tự tay trả thù”. Hay : “Mỗi lần bị quật ngã là một lần cô Tấm đứng phắt dậy. Mỗi lần bị giết là một lần cô sống lại không phải là để chịu khổ như thuyết luân hồi quan niệm mà là để đấu tranh […]. Cái đẹp nổi bật nhất của cô là ở tinh thần đấu tranh kiên cường […]. Cô gái ngây thơ đó khi cần thì đã biết căm thù, cô gái dịu hiền đó, khi cần thì đã biết đấu tranh”.
(GS Đinh Gia Khánh)

? Thái độ và hành động của Tấm ngày càng mạnh mẽ và quyết liệt, nhờ đó mà Tấm được trở về với cuộc đời và được hưởng hạnh phúc. Trước đây Tấm phải ẩn mình nhưng cứ mãi bị ruồng bỏ và hủy hoại thì nay Tấm đã nghênh diện để tuyên chiến với kẻ thù.
? Mâu thuẫn mang ý nghĩa xã hội. Mâu thuẫn về quyền lợi và địa vị trong xã hội Việt Nam thời cổ
3.Ý nghĩa và triết lý sâu xa của câu chuyện.
( Chuẩn bị 3`)
Thảo luận

? Em có suy nghĩ gì về hành động trả thù của Tấm
đối với Cám?
? Qua câu chuyện Tấm Cám, em rút ra được những
Bài học gì trong cuộc sống?

2. Ý nghĩa
Truyện Tấm Cám ca ngợi sức sống bất diệt, sự trỗi dậy mạnh mẽ của con người và cái thiện trước sự vùi dập của kẻ xấu, cái ác, đồng thời thể hiện niềm tin của nhân dân và công lí, chính nghĩa.
- Thể hiện triết lí dân gian: "Ở hiền gặp lành" - "Gieo gió gặt bão"
- Ước mơ của nhân dân về sự đổi đời, niềm lạc quan, hy vọng về một xã hội công bằng, lí tưởng.
- Không thể có hạnh phúc trọn vẹn, nếu cái ác tồn tại, do đó không thể nương tay, không thể sống chung với cái ác. Phù hợp với mong ước của nhân dân về sự trừng trị kẻ thù.
- Ph?i t? mình b?o v? h?nh phúc c?a mình. Hạnh phúc chỉ đến với những người biết đấu tranh.
III. Tổng kết.
1. Nghệ thuật.
- Có chứa yếu tố thần kì tạo nên sự hấp dẫn cho truyện, phản ánh đặc trưng của kiểu loại truyện.
- Hình ảnh đẹp, bình dị, gần gũi với đời sống, phong tục tập quán của nhân dân, tạo ấn tượng thẩm mỹ cho câu chuyện
-Cốt truyện giản dị, các chi tiết được kết nối theo hệ thống để bộc lộ hoàn cảnh và tính cách của nhân vật.