CHÀO MỪNG
CÁC THẦY CÔ GIÁO VÀ CÁC EM HỌC SINH
ĐÃ DỰ TIẾT HỌC
Tiết 25: Truyện cười

A . TIỂU DẪN
1. Khái niệm.
Hãy trình bày khái niệm truyện cười?
2. Phân loại.
Truyện cười có mấy loại?
Truyện khôi hài: Nhằm giải trí, mua vui.
- Truyện trào phúng: Nhằm phê phán thói hư tật xấu.
B . ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
I . TRUYỆN “TAM ĐẠI CON GÀ”
Đối tượng gây cười trong truyện là ai ?
1 . Mâu thuẫn trái tự nhiên
ở nhân vật thầy đồ.
- Bản chất dốt được khẳng định.

- Dốt nhưng lại cho là mình giỏi và tìm cách chống chế, giấu dốt.
Mâu thuẫn trái với tự nhiên: Dốt > < Giấu dốt.
Càng che đậy càng bị lộ tẩy.

Nhận xét gì về mâu thuẫn đó?
2 . Những tình huống gây cười.
- Tình huống 1:


- Tình huống 2:
không đọc được chữ “kê”,
phải nói liều là “dù dì”.

thầy sợ sai, phải xem bói
và tin vào quẻ bói

Các tình huống được tăng cấp, lên đỉnh điểm, cái dốt bị lộ tẩy. Bản thân thầy cũng nhận thức được sự dốt nát của mình.
Hãy nhận xét về các tình huống đó?
- Tình huống 3:


- Tình huống 4:
bị chủ nhà chất vấn, thầy
trách thổ công
huênh hoang giải thích
tam đại con gà
3 . Ý nghĩa phê phán của truyện.
Phê phán điều gì ở thầy đồ ?
- Phê phán thói giấu dốt của thầy đồ - một tật xấu trong bộ phận nhân dân.


- Chế giễu sự cả tin của ông bố.
Đằng sau sự phê phán còn khuyên răn điều gì?
- Đằng sau sự phê phán, ngầm ý: khuyên răn mọi người chớ nên giấu dốt mà hãy học hỏi, không nên cả tin.
Kê (con gà)
II . TRUYỆN “NHƯNG NÓ PHẢI BẰNG HAI MÀY”
Đối tượng gây cười là ai?
- Quan xử kiện, ăn hối lộ nhưng “nổi tiếng xử kiện giỏi”
1 . Đối tượng gây cười:

Qua nhân vật quan xử kiện,
nhân dân ta muốn cười điều gì?
=>Nhân dân ta muốn cười thói tham lam
của bọn quan lại, cường hào.
2 . Các mâu thuẫn gây cười
Để thắng kiện, Cải và Ngô đã làm gì ?
- Để thắng kiện Cải và Ngô đã mang tiền đến đút lót quan

- Quan căn cứ vào số tiền đút lót để xử kiện
- Chi tiết gây cười :

? Chi tiết nào gây cười nhiều nhất?
Nhận xét về lời nói,
hành động của Cải và Quan?
Lời nói và hành động mâu thuẫn, tiếng cười được bật ra.

+ Quan tuyên bố đánh Cải 10 roi
+ Cải vội xòe 5 ngón tay, quan cũng xòe 5 ngón tay trái úp lên 5 ngón tay phải và câu kết luận của ông ta.
Thủ pháp thể hiện cái cười trong truyện là thủ pháp nào?
- Dùng thủ pháp chơi chữ:
( Lời thầy Lí: “Tao biết mày phải… nhưng nó lại phải… bằng hai mày”)

+ Phải : lẽ phải, là cái đúng đối lập với cái sai
+ Phải : điều bắt buộc cần phải có

=> Lời thầy lí lập lờ cả 2 nghĩa, cộng với 2 bàn tay úp lên nhau bằng 10 ngón thì rõ ràng Ngô đã phải gấp 2 Cải và lẽ phải ở Ngô cũng gấp 2. Cách xử kiện thật “tài tình”

3 . Nhân vật Cải và Ngô.
- Là hai kẻ lâm vào cảnh kiện tụng
và bị mất tiền
Đánh giá như thế nào
về nhân vật Cải và Ngô ?

- Cải vừa mất tiền vừa bị đánh đòn
Tiếng cười dành cho họ có gì đặc biệt?
=>Tiếng cười chua chát, họ vừa đáng thương
vừa đáng trách.
Bài học :
- Hãy sống hòa thuận để khỏi lâm vào cảnh kiện tụng
- Phê phán thói xử kiên, trò tham nhũng của thầy lí.
Bài học rút ra từ
câu chuyện này là gì ?

III. KẾT LUẬN
Hãy rút ra nét đặc sắc về nghệ thuật
gây cười của dân gian ?
- Mỗi truyện đều có một mâu thuẫn gây cười
- Truyện kể ngắn gọn, kết cấu và nghệ thuật đều phục vụ mục đích gây cười
- Ngôn ngữ sắc sảo làm bật lên tiếng cười.
IV. LUYỆN TẬP

Hãy tìm những truyện cười có chủ đề quan xử kiện giống truyện “Nhưng nó phải bằng hai mày”?

XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN CÁC THẦY CÔ GIÁO
VÀ CÁC EM HỌC SINH