TIẾT 23. TẠO GIỐNG NHỜ CÔNG NGHỆ GEN
I. Công nghệ
- Công nghệ gen: là quy trình tạo ra những
gen
tế bào hoặc sinh vật có gen bị biến đổi hoặc
1. Khái niệm có thêm gen mới, từ đó tạo ra những cá thể
với những đặc điểm mới.
- Kĩ thuật chuyển gen: là kĩ thuật tạo ADN
tái tổ hợp để chuyển gen từ tế bào này sang tế
bào khác.

TIẾT 23. TẠO GIỐNG NHỜ CÔNG NGHỆ GEN
I.1.Công
nghệ
Khái niệm:
gen
2. Các bước cần
tiếnKhái
hànhniệm
trong
1.
kĩ thuật chuyển
2. Các bước
gen:
cần tiến hành B 1
trong kỹ
thuật chuyển
gen
B2
B3

TIẾT 23. TẠO GIỐNG NHỜ CÔNG NGHỆ GEN
Bước 1: Tạo ADN tái tổ hợp:
-2.Tách
thể truyền và gen cần chuyển ra khỏi tế bào.
Các bước

cần tiến hành
- Cắtkĩ thể
trong
thuậttruyền và gen cần chuyển ở
chuyển
để tạogen:
đầu dính (enzim rectrictaza).

những vị trí xác định

- Nối thể truyền và gen cần chuyển tạo thành ADN tái tổ
hợp (enzim ligaza).
Bước 2: Chuyển ADN tái tổ hợp vào trong tế bào nhận.
- Xử lý CaCl2 hoặc xung điện cao áp làm dãn màng sinh
chất của tế bào để ADN tái tổ hợp dễ dàng đi qua.
Bước 3: Phân lập dòng tế bào chứa ADN tái tổ hợp.
- Chọn thể truyền có gen đánh dấu
- Bằng các kỹ thuật nhất định-> nhận biết được sản phẩm
đánh dấu

TIẾT 23. TẠO GIỐNG NHỜ CÔNG NGHỆ GEN
I. Công nghệ
gen
II. Ứng
dụng công
nghệ gen
trong tạo
giống biến
đổi gen
1. Khái
niệm sinh
vật biến đổi
gen

- Là những sinh vật mà hệ gen của nó đã được
con người làm biến đổi cho phù hợp với lợi
ích của mình.
- Các cách làm biến đổi hệ gen của sinh vật
+ Đưa thêm 1 gen lạ vào hệ gen.
+ Làm biến đổi 1 gen có sẳn trong hệ gen.
+ Loại bỏ hoặc làm bất hoạt 1 gen trong hệ
gen.

TIẾT 23. TẠO GIỐNG NHỜ CÔNG NGHỆ GEN
I. Công nghệ
gen
II. Ứng
dụng công
nghệ gen
trong tạo
giống biến
đổi gen
2. Một số
thành tựu
tạo giống
biến đổi gen

a. Tạo động vật chuyển gen
- Lấy trứng ra khỏi con
cái cho thụ tinh trong
ống nghiệm.
- Tiêm gen cần chuyển
vào hợp tử  phát
triển thành phôi
- Cấy phôi đã chuyển
gen vào tử cung con
cái khác để mang thai
và sinh đẻ bình
thường.

MỘT SỐ THÀNH TỰU

Cừu chuyển gen tạo sữa
chứa Protein người

Cá chuyển gen hoomon sinh
trưởng (phải) và cá chưa
chuyển gen (trái)

Chuột được chuyển gen
GFP phát huỳnh quang

Cá hồi (salmon) chuyển gen
hormone tăng trưởng

b. Tạo giống cây trồng biến đổi gen

Tạọ giống lúa “gạo vàng” có
khả năng tổng hợp β-caroten
(Tiền vitamin A)

Tạọ giống bông có gen kháng
sâu hại

Chuyển gen phát sáng của đom
đóm vào thực vật

Cây đu đủ mang
gen kháng virut
CMV

Cà chua có gen kháng
ung thư

Bắp có gen kháng
tuyến trùng đục
rễ

c. Tạo dòng vi sinh vật biến đổi gen
Tạo ra dòng vi
khuẩn mang gen của
loài khác như gen
insulin của người.
Vi khuẩn nhanh
chóng sản sinh ra một
lượng insulin làm
thuốc chữa bệnh tiểu
đường...

Biến đổi gen
của một loài vi
sinh vật thuộc họ
vi khuẩn tiêu thụ
CO2 để sản xuất
nhiên liệu (xăng
sinh học)

Tạo ra dòng vi khuẩn
có khả năng phân hủy
rác thải, dầu loang.

Tạo ra dòng vi
khuẩn E. Coli sản
xuất hoóc môn

?

Là sản phẩm được lắp ráp giữa thể truyền và gen cần chuyển.
A D N T (11
Á CHỮ
I CÁI)
T Ổ H Ợ
có trong tế bào chất của vi khuẩn. (7
PMột loại thểPtruyền
L CHỮ
A S
M I D
CÁI
Thành phần không thể thiếu trong ADN tái tổ hợp. (9 CHỮ
T H Ể T CÁI)
R U Y Ề N
Đối tượng được dùng để tạo sinh vật biến đổi gen để sản xuất
V insulin
I người.
K H
U Â N
(7 CHỮ CÁI)
Để
dàng N
phân lập
G dễ E
C dòng
H tế bào
Ỉ chứa
T ADN
H TTH,
Ị người ta
dùng … để đánh dấu. (9 CHỮ CÁI)

SINH VẬT CHUYỂN GEN

1
2
3
4
5

Câu 1.Người ta phải dùng thể truyền để chuyển
một gen từ tế bào này sang tế bào khác là vì:
A. Nếu không có thể truyền thì gen cần chuyển sẽ
không chui vào được tế bào nhận.
B. Nếu không có thể truyền thì gen có vào được tế
bào nhận cũng không thể nhân lên và phân li đồng
đều về các tế bào con khi tế bào phân chia.
C. Nếu không có thể truyền thì khó có thể thu được
nhiều sản phẩm của gen trong tế bào nhận.
D. Nếu không có thể truyền thì gen sẽ không tạo ra
sản phẩm trong tế bào nhận.

Câu 2: Công nghệ gen là:
A. Quy trình công nghệ dung để tạo ra các sinh vật
có gen bị biến đổi
B. Quy trình công nghệ dùng để tạo ra các sinh vật
có gen bị biến đổi hoặc có thêm gen mới
C. Kĩ thuật gắn gen cần chuyển vào thể truyền.
D. Kĩ thuật đưa ADN tái tổ hợp vào tế bào nhận

Câu 3: ADN tái tổ hợp gồm:
A. ADN của thể truyền và gen cần chuyển
B. ADN của thể truyền và ADN của tế bào nhận
C. ADN của plasmid và gen cần chuyển
D. ADN của virut và gen cần chuyển

Câu 4: vì sau cà chua biến đổi gen có thể được
bảo quản lâu dài mà không bị hỏng?
A.Vì có 1 gen trong hệ gen của chúng bị biến đổi
B.Vì đưa 1 gen lạ vào hệ gen của chúng
C.Vì chúng có khả năng kháng virut
D.Vì gen làm chín quả bị bất hoạt

Câu 5:Ưu thế nổi bật của kĩ thuật chuyển gen so
với các phương pháp lai truyền thống là gì?
A.Dễ thực hiện, thao tác nhanh, ít tốn thời gian
B.Tổng hợp được các phân tử ADN lai giữa loài này
và loài khác
C.Sản suất các sản phẩm sinh học trên qui mô công
nghiệp
D.Lai giữa các loài xa nhau trong hệ thống phân loại
không giao phối được

Câu 6. Giống lúa “gạo Vàng” có khả năng tổng
hợp β-carôten ( tiền chất tạo ra vitamin A) trong
hạt được tạo ra nhờ ứng dụng nào?
A. Phương pháp cấy truyền phôi.
B. Công nghệ gen.
C. Phương pháp lai xa và đa bội hóa
D. Phương pháp nhân bản vô tính.

Câu 7. Plasmit có khả năng nào?

A. Nhân đôi nhanh.
B. Chứa ADN dạng xoắn.
C. Tiếp xúc và phá màng vi khuẩn E. Coli.
D. Nhân đôi độc lập với ADN nhiễm sắc thể.

Câu 8. Khâu đầu tiên trong quy trình chuyển gen là
việc tạo ra:
A. vecto chuyển gen.
B. biến dị tổ hợp.
C. gen đột biến.
D. ADN tái tổ hợp.

Câu 9. Thao tác cắt tách đoạn ADN được thực hiện
nhờ enzim nào?
A. Enzyme ADN polymeraza
B. Enzyme ligaza
C. Enzyme restrictaza
D. Enzyme amylaza

Câu 1. Quy trình chuyển gen gồm các bước.
1. Tạo ADN tái tổ hợp
2. Cắt và nối ADN
3. Chuyển ADN tái tổ hợp vào tế bào nhận
4. Tách dòng tế bào chứa ADN tái tổ hợp
A. 1,2,3

B.1,3,4
ĐÚNG

C. 1,2,4

D. 2,3,4

Câu 2. Trong kỹ thuật chuyển gen người ta
thường dùng thể truyền là
A. thực khuẩn thể và vi khuẩn
B. plasmit và vi khuẩn
C. thực khuẩn thểĐÚNG
và plasmit
D. plasmit và nấm men

Câu 3. Trong kĩ thuật tạo ADN tái tổ hợp, enzim cắt
được sử dụng để cắt phân tử ADN thành các đoạn
ngắn là
A.

ADN polimeraza

B. A RN polimeraza

C. ADN restrictaza
D. ADN ligaza
Câu 4. Vi khuẩn E. coli sản xuất insulin của người là
thành quả của

ĐÚNG

A. kĩ thuật vi tiêm
B. lai tế bào xô ma
C. gây đột biến nhân tạo
ĐÚNG

D. kĩ thuật cấy gen nhờ vectơ là plasmit