VIẾT:

TẬP LÀM THƠ TỰ DO

I. YÊU CẦU ĐỐI VỚI THƠ TỰ DO
Các em hãy đọc bài thơ tự do sau:
TÔI VÀ CỎ
(Lê Thị Kim)
Bấy giờ chưa có tôi
Đã có nhiều thảm cỏ
Không biết những ai đã đến ngồi
Trên tấm thảm trời êm mát đó.
*
Trong tiếng khóc chào đời của tôi
Có mùi thơm cỏ mật
Trong tiếng cười thứ nhất
Có hương vị cỏ gừng
Lần đầu xoè đôi mắt
Gặp cỏ gà rưng rưng
Rồi khi tôi đi học
Cỏ trong trang sách dày
Khi mái tóc tôi lần đầu biết bay
Nhiều loài cỏ đều hoá thành con gái
Trong mối tình tôi lần đầu vụng dại
Có hương cỏ mặt trời.
*

Để tôi theo cỏ vực
Đi tìm dấu chân trâu
Đi tìm một thời xa xưa cây lúa ở
đâu?
Lúa cũng là loài cỏ
Ông bà đem về nhà
Tôi thương mẹ thương cha
Còng lưng ngoài đồng nhặt cỏ.
*
Hỡi cỏ năn, ổ lác
Sao mày không mọc ở chân đê
Sao không như cỏ chỉ
Suốt đời sống ở nhà quê
Sao không như cỏ chân vịt
Cho bà làm vị thuốc Nam.
*

Sao tôi không làm cỏ may
Để giữ người yêu lại?
Đường về còn xa ngái
E cỏ nứa đâm chân.
*
Sao tôi không làm cỏ may
Để giữ người yêu lại?
Đường về còn xa ngái
E cỏ nứa đâm chân.
*
Nếu có ai bắt gặp tôi tần ngần
Là thế nào cũng tìm ra cỏ.
Sài Gòn 1978

CON GỌI BA
Sao đã cũ
Trăng thì già
Nhưng tất cả đều trẻ lại
Để con bắt đầu gọi ba!
*
Con bắt đầu biết thương yêu
Như ba bắt đầu gian khổ
Đêm sinh con hoa quỳnh nở
Một bông trắng xóa hương bay…
*
Hôm nay con bắt đầu gọi ba
Người con nhận diện, yêu thương đầu tiên sau mẹ
Tiếng gọi thiêng liêng trào nước mắt
Đây bàn tay ba rắn chắc
Cho ba ẵm, ba thơm
Thịt xương, hòn máu của ba đây có mùi của mẹ
*

Ba nhìn sao cũ
Ba nhìn trăng già
Bầu trời thêm một ngôi sao mới
Ngôi sao biết gọi: ba! ba!”.
(Đặng Việt Ca, Văn nghệ trẻ, số 42, 2003)

YÊU CẦU ĐỐI VỚI BÀI THƠ TỰ DO
Số tiếng trong dòng thơ: không quy định.
Số dòng trong khổ thơ: không đều nhau.

Hình thức Vần trong bài thơ: có thể có vần, vần gieo linh hoạt (vần chân, vần lưng;
vần liền, vần cách); có thể không vần.
nghệ thuật
Nhịp thơ linh hoạt, phù hợp với cảm xúc.
Biện pháp tu từ đa dạng, phong phú.
Hình ảnh sinh động.
Từ ngữ đặc sắc.

Nội dung

Cảm xúc chân thực.
Ý nghĩa, thông điệp sâu sắc.

II. THỰC HÀNH
1. Trước khi viết
a. Xác định đề tài và cảm xúc
b. Lựa chọn hình ảnh biểu đạt cảm xúc

Quan sát hình
ảnh sau và
nêu cảm xúc
của em?

c. Gieo vần, ngắt nhịp

2. Viết

1. Điền nối tiếp một cách sáng tạo các từ
ngữ, hình ảnh hoặc cả dòng thơ.
a.
Quê nội ơi
Quê nội ơi
Mấy năm trời xa cách
Đêm nay, ta nằm nghe …….
Nghe tiếng trời gầm ……....
Cớ sao lòng thấy nhớ thương.
Ôi cơn mưa ……….
Đã ru hát hồn ta thuở bé,
Đã thấm nặng lòng ta những …………
Nghe tiếng mưa rơi trên tàu chuối, bẹ dừa,
Thấy mặt trời lên khi tạnh những ……
(Lê Anh Xuân, “Nhớ mưa quê hương”)

Mấy năm trời xa cách
Đêm nay, ta nằm nghe mưa rơi
Nghe tiếng trời gầm xa lắc...
Cớ sao lòng thấy nhớ thương.
Ôi cơn mưa quê hương
Đã ru hát hồn ta thuở bé,
Đã thấm nặng lòng ta những tình yêu chớm hé.
Nghe tiếng mưa rơi trên tàu chuối, bẹ dừa,
Thấy mặt trời lên khi tạnh những cơn mưa.
(Lê Anh Xuân, “Nhớ mưa quê hương”)

b.

Con ơi!
Con ơi!
Con sẽ gặp trên đường nhiều người ăn
Con sẽ gặp trên đường nhiều người ăn xin
xin
Con sẽ thấy trên đường nhiều người
…………………………………………………… khốn khó
…………
Mẹ con mình không hề giàu có
…………………………………………………… Nhưng cũng là đủ ăn
…………
Con hãy theo thứ tự ưu tiên
…………………………………………………… Trước hết là những người ruột thịt
…………
Hãy từ thiện ngay trong gia đình
…………………………………………………… Cố gắng góp chút gì sao để không còn ai
đói rét
…………
Với người qua đường, con ơi, chút ít
Con hãy sẻ chia lòng thảo thơm
Mai đây khi mẹ không còn
Con chỉ gặp những tấm lòng thơm thảo.
(Phan Thị Thanh Nhàn, “Dặn con”)

3. Tập làm một bài thơ tự do (đề tài tự chọn).