PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO QUẬN LONG BIÊN
TRƯỜNG TIỂU HỌC PHÚC LỢI
                                                                                                   
                                                                                                   
                                                                      

                                                     
CHÀO ĐÓN CÁC EM HỌC SINH
ĐẾN VỚI TIẾT HỌC HÔM NAY
           

TẬP ĐỌC

Thái sư Trần Thủ Độ
Theo ĐẠI VIỆT SỬ KÍ TOÀN THƯ

Mục tiêu

1

2

Đọc đúng, trôi chảy và
đọc phân vai phù hợp
cho câu chuyện.

Trình bày được nội dung,
ý nghĩa của câu chuyện.

1

Luyện đọc

Chia đoạn
1

Từ đầu đến ... ông mới tha cho.

2

Từ Một lần khác... đến ...lấy vàng, lụa
thưởng cho.

3

Phần còn lại.

Thái sư Trần Thủ Độ
Trần Thủ Độ là người có công lập nên nhà Trần, lại là chú của vua và đứng đầu trăm quan,
nhưng không vì thế mà tự cho phép mình vượt qua phép nước.
Có lần, Linh Từ Quốc Mẫu, vợ ông, muốn xin riêng cho một người chức câu đương. Trần Thủ
Độ bảo người ấy:
- Ngươi có phu nhân xin cho chức câu đương, không thể ví như những câu đương khác. Vì
vậy, phải chặt một ngón chân để phân biệt.
Người ấy kêu van mãi, ông mới tha cho.
2
Một lần khác, Linh Từ Quốc Mẫu ngồi kiệu đi qua chỗ thềm cấm, bị một người quân hiệu
ngăn lại. Về nhà, bà khóc:
- Tôi là vợ thái sư mà bị kẻ dưới khinh nhờn.
Ông cho bắt người quân hiệu đến. Người này nghĩ là phải chết. Nhưng khi ông ta kể rõ
ngọn ngành, ông bảo:
- Ngươi ở chức thấp mà biết giữ phép nước như thế, ta còn trách gì nữa!
Nói rồi, lấy vàng, lụa thưởng cho.
3
Trần Thủ Độ có công lớn, vua cũng phải nể. Có viên quan nhân lúc vào chầu vua, ứa nước
mắt tâu:
- Bệ hạ còn trẻ mà thái sư chuyên quyền, không biết rồi xã tắc sẽ ra sao. Hạ thần lấy làm
lo lắm.
Vua đem viên quan đến gặp Trần Thủ Độ và nói:
- Kẻ này dám tâu xằng với trẫm là Thượng phụ chuyên quyền, nguy cho xã tắc.
Trần Thủ Độ trầm ngâm suy nghĩ rồi tâu:
- Quả có chuyện như vậy. Xin Bệ hạ quở trách thần và ban thưởng cho người nói thật.
Theo ĐẠI
1

TỪ KHÓ ĐỌC
lập nên

chuyên quyền

phép nước

trầm ngâm

khinh nhờn

quở trách

ngọn ngành

...

CHÚ
- Thái sư: Chức quan đầu triều thời xưa
THÍCH

- Câu đương: Một chức vụ nhỏ ở xã, giữ việc bắt bớ, áp giải
người có tội
- Kiệu: Một phương
lại thời
gồm một chiếc ghế ngồi
- Quântiện
hiệu:điChức
quanxưa
võ nhỏ
có mái che và đôi đòn khiêng, thường do bốn người khiêng
- Xã tắc: Đất nước, nhà nước
- Thượng phụ: Từ xưng hô để tỏ ý tôn kính Trần Thủ Độ (Thượng: bề trên,
phụ: cha)

2

Tìm hiểu bài

Trần Thủ Độ giữ chức quan gì trong triều đình?
Trần Thủ Độ giữ chức thái sư - đứng đầu trăm quan.
Đến vua Trần Thái Tông còn cung kính gọi ông là Thượng phụ.

Khi có người muốn xin chức
câu đương
Khi có người muốn xin chức câu
đương, Trần Thủ Độ đã làm gì?

Trần Thủ Độ đồng ý nhưng yêu cầu chặt một
ngón chân của người đó để phân biệt với những
câu đương khác.

Theo em, Trần Thủ Độ làm như
vậy nhằm mục đích gì?

Ông muốn răn đe những kẻ không làm theo phép
nước, lợi dụng mối quan hệ để mua quan bán
tước.

Câu đương: một chức vụ
nh ỏ
ở xã, giữ việc bắt bớ, áp
giải
người có tội.

Thái sư Trần Thủ Độ

2

Một lần khác, Linh Từ Quốc Mẫu ngồi kiệu đi qua chỗ thềm cấm,
bị một người quân hiệu ngăn lại. Về nhà, bà khóc:
- Tôi là vợ thái sư mà bị kẻ dưới khinh nhờn.
Ông cho bắt người quân hiệu đến. Người này nghĩ là phải chết.
Nhưng khi ông ta kể rõ ngọn ngành, ông bảo:
- Ngươi ở chức thấp mà biết giữ phép nước như thế, ta còn trách
gì nữa!
Nói rồi, lấy vàng, lụa thưởng cho.
khinh nhờn: coi thường

kể rõ ngọn ngành: nói rõ đầu
đuôi sự việc

Trước việc làm của người quân hiệu
Người quân hiệu đã có hành động gì khiến Linh Từ
Quốc Mẫu (vợ của thái sư) cho rằng mình bị khinh
Người
nhờn?quân hiệu ngăn không cho kiệu của Linh Từ Quốc Mẫu đi qua chỗ thềm
cấm.

Thềm cấm: khu vực cấm trước cung
vua.

Trước việc làm của người quân hiệu
Trước việc làm của người quân hiệu, Trần Thủ Độ xử
nghe người quân hiệu kể rõ ngọn ngành, Trần Thủ Độ không những
líSaurakhisao?
không trách móc mà còn thưởng cho vàng, lụa.

Theo em, Trần Thủ Độ làm
như vậy là có ý gì?
Ông muốn khuyến khích những người làm
đúng phép nước.

3

Thái sư Trần Thủ Độ

Trần Thủ Độ có công lớn, vua cũng phải nể. Có viên quan nhân
lúc vào chầu vua, ứa nước mắt tâu:
- Bệ hạ còn trẻ mà thái sư chuyên quyền, không biết rồi xã tắc
sẽ ra sao. Hạ thần lấy làm lo lắm.
Vua đem viên quan đến gặp Trần Thủ Độ và nói:
- Kẻ này dám tâu xằng với Trẫm là Thượng phụ chuyên quyền,
nguy cho xã tắc.
Trần Thủ Độ trầm ngâm suy nghĩ rồi tâu:
- Quả có chuyện như vậy. Xin Bệ hạ quở trách thần và ban
thưởng cho người nói thật.
chầu vua: vào triều nghe lệnh
xã tắc: đất nước, nhà nước
của vua

chuyên quyền: nắm mọi quyền
tâu xằng:
sai sự
hành
và tự tâu
ý quyết
địnhthật
mọi
việc

Khi có người tâu với vua rằng mình
chuyên quyền
Vua Trần có hành động gì khi có người tâu về Trần
Thủ Độ. Điều đó cho thấy thái độ của vua với Trần
Thủ
Độ trực
nhưtiếp
thế
nào?
- Vua Trần
đem
viên quan đến gặp Trần Thủ Độ.
- Điều đó cho thấy nhà vua rất tin tưởng và nể trọng Trần Thủ Độ.

Khi có người tâu với vua rằng mình chuyên quyền
Khi biết có viên quan tâu với vua rằng mình chuyên
quyền, Trần Thủ Độ nói thế nào?
Ông nói: "Quả có chuyện như vậy. Xin Bệ hạ quở trách thần và ban thưởng cho
người nói thật."

Việc Trần Thủ Độ nhận lỗi và xin vua ban thưởng cho
viên quan dám nói thẳng cho thấy điều gì?
Điều đó cho thấy Trần Thủ Độ là một người trung thực, cao thượng và đàng hoàng,
dám làm, dám chịu trách nghiệm và quý trọng những người dám nói thẳng, nói
thật, vì nước, vì dân.

Những lời nói và việc làm của Trần Thủ Độ
cho thấy ông là người như thế nào?
Trần Thủ Độ cư xử nghiêm minh, không
vì tình riêng, nghiêm khắc với bản thân,
luôn đề cao kỉ cương, phép nước.

Nội dung
Ca ngợi Trần Thủ Độ - một người
cư xử gương mẫu, nghiêm minh,
không vì tình riêng mà làm sai
phép nước.

3

Luyện đọc diễn cảm

1

Thái sư Trần Thủ Độ

Trần Thủ
Thủ Độ
Độ là
là người
người có
có công
công lập
lập nên
nên nhà
nhà Trần,
Trần, lại là chú của vua và đứng đầu
Trần
trăm
trămquan,
quan,nhưng
nhưngkhông
khôngvìvìthế
thếmà
màtựtựcho
chophép
phépmình
mìnhvượt
vượtqua
quaphép
phépnước.
nước.
Có lần, Linh Từ Quốc Mẫu, vợ ông, muốn xin riêng cho một người chức câu
đương. Trần Thủ Độ bảo người ấy:
- Ngươi có phu nhân xin cho chức câu đương, không thể ví như những câu đương
Vì có
vậy,phu
phải
chặtxin
mộtcho
ngón
chân
phân biệt.
-khác.
Ngươi
nhân
chức
câuđểđương,
không thể ví như những câu đương
khác.
Vì vậy,
chặtmãi,
mộtông
ngón
chân
phân biệt.
Người
ấy phải
kêu van
mới
thađể
cho.
Câu giới thiệu về Trần Thủ Độ: đọc giọng chậm rãi, rõ ràng.
Câu nói của Trần Thủ Độ với kẻ có ý định mua quan bán tước: đọc giọng nghiêm,
lạnh lùng.

2

Thái sư Trần Thủ Độ

Một lần khác, Linh Từ Quốc Mẫu ngồi kiệu đi qua chỗ thềm cấm, bị một người
quân hiệu ngăn lại. Về nhà, bà khóc:
- Tôi
là vợ
thái
dưới
khinh
nhờn.
- Tôi
là vợ
thái
sưsư
màmà
bị bị
kẻkẻ
dưới
khinh
nhờn.
Ông cho bắt người quân hiệu đến. Người này nghĩ là phải chết. Nhưng khi ông ta
kể rõ ngọn ngành, ông bảo:
- Ngươi ở chức thấp mà biết giữ phép nước như thế, ta còn trách gì nữa!
Nói rồi, lấy vàng, lụa thưởng cho.
Lời của Linh Từ Quốc Mẫu: giọng ấm ức.
Lời của Trần Thủ Độ: giọng ôn tồn, điềm đạm.

3

Thái sư Trần Thủ Độ

Trần Thủ Độ có công lớn, vua cũng phải nể. Có viên quan nhân lúc vào chầu
vua, ứa nước mắt tâu:
- Bệ
sư chuyên
quyền,
không
xã tắc
ra sao.
Hạ thần
- Bệ
hạ hạ
còncòn
trẻ trẻ
màmà
tháithái
sư chuyên
quyền,
không
biếtbiết
rồi rồi
xã tắc
sẽ rasẽsao.
Hạ thần
lấy
lấy làm
lo lắm.
làm
lo lắm.
Vua đem viên quan đến gặp Trần Thủ Độ và nói:
-- Kẻ
Kẻ này
này dám
dám tâu
tâu xằng
xằng với
với Trẫm
Trẫm là
là Thượng
Thượng phụ
phụ chuyên
chuyên quyền,
quyền, nguy
nguy cho
cho xã
xã tắc.
tắc.
Trần Thủ Độ trầm ngâm suy nghĩ rồi tâu:
- Quả có chuyện như vậy. Xin Bệ hạ quở trách thần và ban thưởng cho người nói
thật.
- Quả có chuyện như vậy. Xin Bệ hạ quở trách thần và ban thưởng cho người nói
thật.
Lời viên quan tâu với vua: giọng tha thiết.
Lời vua: giọng chân thành, tin cậy.
Lời Trần Thủ Độ: giọng trầm ngâm, thành thật, gây sự bất ngờ.

4

Củng cố

Tự đánh giá mục tiêu

1

2

Đọc đúng, trôi chảy và
đọc phân vai phù hợp
cho câu chuyện.

Trình bày được nội dung,
ý nghĩa của câu chuyện.

Dặn dò
Luyện đọc và trả lời các câu hỏi.
Chuẩn bị bài sau: "Nhà tài trợ
đặc biệt của Cách mạng"

Bài học kết thúc.
Hẹn gặp lại!