THÁNH GIÓNG

GIÁO VIÊN: BÙI NGỌC MINH ANH
I. Tìm hiểu chung
1. Chú thích:

_"Ghép cột A với cột B". _
Cột A
Cột B
Thánh Gióng
người (ở đây là quân giặc) đổ xuống hang loạt như người ta cắn thân cây lúa.
Làng Phù Đổng
Tên một triều đại trong lịch sử Trung Quốc (còn gọi là Thương, Ân Thương). Ở đây, giặc Ân chỉ giặc Phương Bắc.
Phúc đức
vị thánh làng Gióng (Gióng còn có cách viết là “Dóng”). Thánh: nhân vật có tài năng, đức độ, trí tuệ vượt lên trên người thường đến mức siêu phàm, ở đây chỉ bậc thần thánh theo tín ngưỡng của đạo giáo.
Ân
(dáng vẻ) hung dung, làm cho người ta phải kính phục, khiếp sợ.
Sứ giả
trước thuộc huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh; nay thuộc xã Phù Đổng, huyện Gia Lâm, Hà Nội
Oai phong lẫm liệt
người được vua phái đi giao thiệp với nước ngoài hoặc thực hiện một nhiệm vụ quan trọng.
Chết như ngả rạ
sống lương thiện, thường và ưa làm những điều tốt lành cho người khác.
2. Chủ đề
Theo em chủ đề của truyện Thánh Gióng là gì?

- Chủ đề đánh giặc cứu nước thắng lợi
II. Tìm hiểu văn bản
1. Đặc điểm cốt truyện
Bà ra đồng thấy một vết chân to ướm thử

Đặc điểm cốt truyện

Bà sinh ra Gióng, lên ba vẫn không biết nói

Giặc Ân xâm lược, vua sai sứ giả rao tìm người tài cứu nước

Nghe tiếng rao, Gióng liền nói được ngỏ lời xin đi đánh giặc

Vua cho mang ngựa sắt, roi sắt, giáp sắt đến, Gióng vươn vai cao hơn trượng, phi ngựa xông vào trận, giặc tan.

Gióng lớn nhanh như thổi, bà con làng xóm phải góp gạo nuôi

Gióng cùng ngựa sắt lên núi Sóc Sơn và bay lên trời

Vua nhớ công ơn, lập đền thờ

Ngày nay, vẫn còn đền thờ ở làng Gióng, mở hội hàng năm, còn lưu lại nhiều dấu tích

Hai vợ chồng ông lão ao ước có một đứa con
2. Hoàn cảnh xảy ra câu chuyện
2. Hoàn cảnh xảy ra câu chuyện

- Thời gian:

- Không gian:

- Sự việc:

Đời Hùng Vương thứ sáu

+ Không gian hẹp là một làng quê.

+ Không gian rộng là bờ cõi chung của đất nước.

“Giặc Ân đến xâm phạm bờ cõi nước ta. Thế giặc rất mạnh, nhà vua lo sợ, bèn truyền sứ giả đi khắp nơi, tìm người tài giỏi cứu nước”

=> Đất nước nguy nan, đòi hỏi phải có những cá nhân kiệt xuất, những người tài năng đánh giặc giúp dân cứu nước
3. Chi tiết kì ảo
Bà ướm thử vào vết chân, không ngờ về nhà đã thụ thai mười hai tháng.

3. Chi tiết kì ảo

Người mẹ ra đồng, thấy vết chân to.

Hai vợ chồng ông lão nghèo, chăm làm ăn và có tiếng phúc đức, nhưng chưa có con.

Sinh ra một em bé mặt mũi rất khôi ngô

Chú bé ba tuổi mà chẳng biết cười, biết nói gì cả và cũng không nhích đi được, đặt đâu nằm đấy

- Sự ra đời kì lạ, bất thường. - Dự báo đây sẽ là người gánh vác trọng trách của lịch sử
4. Chi tiết tiêu biểu
STT

Chi tiết

Ý nghĩa
1

Câu nói của Gióng: “Ông về tâu với vua, đúc cho ta một con ngựa sắt, làm cho ta một bộ áo giáp bằng sắt, và rèn cho ta một cái roi cũng bằng sắt, ta nguyện phá tan lũ giặc.”.
2

Bà con hàng xóm vui lòng góp gạo để nuôi chú bé
3

Chú bé vươn vai trở thành một tráng sĩ khổng lồ.
4

Ngựa sắt phun ra lửa, roi sắt quật giặc chết như ngả rạ và những cụm tre cạnh đường quật giặc tan vỡ
5

Tráng sĩ đánh giặc xong, cởi giáp sắt bỏ lại và bay thẳng lên trời.
4. Các chi tiết tiêu biểu

- Tiếng nói đầu tiên : “ _mẹ ra mời sứ giả vào đây cho con_…”, “_Ông về tâu với vua …ta sẽ đánh tan lũ giặc này_”

Tiếng nói đòi đánh giặc

Ý thức trách nhiệm đánh giặc cứu nước

Tinh thần yêu nước
4. Các chi tiết tiêu biểu

Bà con làng xóm

Góp gạo nuôi Gióng

Gióng lớn lên với sự góp sức của nhân dân

Đại diện cho sức mạnh của nhân dân

Tinh thần đoàn kết dân tộc
4. Các chi tiết tiêu biểu

Chú bé vươn vai trở thành một tráng sĩ khổng lồ

Sự trưởng thành

thần tốc, vượt bậc

Đáp ứng nhiệm vụ cấp bách của thời đại: đánh giặc cứu nước

Tinh thần yêu nước, ý thức trách nhiệm
4. Các chi tiết tiêu biểu

Ngựa sắt phun ra lửa, roi sắt quật giặc chết như ngả rạ và những cụm tre cạnh đường quật giặc tan vỡ

Ca ngợi thành tựu văn minh kim loại của người Việt cổ

Thánh Gióng đánh giặc bằng cả cỏ cây của đất nước

Sự sáng tạo của người anh hùng, sự hiệp sức của thiên nhiên cây cỏ.
4. Các chi tiết tiêu biểu

Tráng sĩ đánh giặc xong, cởi giáp sắt bỏ lại và bay thẳng lên trời Gióng bay về trời, bất tử

Người anh hùng vô tư, trong sáng, không màng địa vị, công danh.

Bất tử hóa người anh hùng

Sự kính trọng, ngợi ca, ngưỡng mộ của nhân dân đối với người anh hùng
STT

Chi tiết

Ý nghĩa
1

Câu nói của Gióng: “Ông về tâu với vua, đúc cho ta một con ngựa sắt, làm cho ta một bộ áo giáp bằng sắt, và rèn cho ta một cái roi cũng bằng sắt, ta nguyện phá tan lũ giặc.”.

Ý thức, trách nhiệm đánh giặc bảo vệ đất nước khi tiếng nói đầu tiên là tiếng nói nhận nhiệm vụ đánh giặc cứu dân, cứu nước
2

Bà con hàng xóm vui lòng góp gạo để nuôi chú bé

Gióng lớn lên với sự góp sức của nhân dân, đại diện cho sức mạnh của nhân dân, tinh thần đoàn kết của dân tộc
3

Chú bé vươn vai trở thành một tráng sĩ khổng lồ.

- Trong khi đất nước có giặc ngoại xâm, người anh hùng phải vươn lên tầm vóc vĩ đại, phi thường, nhanh chóng để cứu nước.
STT

Chi tiết

Ý nghĩa
4

Ngựa sắt phun ra lửa, roi sắt quật giặc chết như ngả rạ và những cụm tre cạnh đường quật giặc tan vỡ

- Ca ngợi thành tựu văn minh kim loại của người Việt cổ

- Thánh Gióng đánh giặc bằng cả cỏ cây của đất nước
5

Tráng sĩ đánh giặc xong, cởi giáp sắt bỏ lại và bay thẳng lên trời.

- Người anh hùng đánh giặc cứu dân, cứu nước không màng danh lợi.

- Gióng mãi bất tử cùng non sông đất nước
5. Ý nghĩa hình tượng nhân vật Thánh Gióng
5. Ý nghĩa hình tượng Thánh Gióng

Chiến công phi thường của Gióng là đánh tan giặc Ân xâm lược

_Theo em, ai là người đã giúp Gióng hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình? Cảm nhận của em về ý nghĩa của hình tượng Thánh Gióng?_

Hình tượng tiêu biểu, rực rỡ của người anh hùng đánh giặc giữ nước.

Mang trong mình sức mạnh của cả cộng đồng ở buổi đầu dựng nước.

Thánh Gióng là ước mơ của nhân dân về sức mạnh tự cường của dân tộc.
Tại sao hội thi thể thao trong nhà trường phổ thông lại mang tên Hội khỏe Phù Đổng?

Vì đây là hội thi dành cho lứa tuổi thiếu niên, những người cùng lứa tuổi với Gióng. Hội thi muốn nhắc nhở thiếu niên theo gương Gióng có sức khỏe để học tập và lao động tốt, góp phần bảo vệ Tổ Quốc.
6. Lời kể trong truyền thuyết
Lời kể

Dấu tích còn lại của người anh hùng làng Gióng trong quá trình đánh giặc.

Niềm tin của nhân dân.

Trí tưởng tượng phong phú của tác giả dân gian

“Hiện nay, vẫn còn đền thờ làng Phù Đổng, tục gọi là làng Gióng…”

Lời kể nào trong truyện Thánh Gióng hàm ý rằng câu chuyện đã thực sự xảy ra trong quá khứ? Nhận xét về ý nghĩa của lời kể đó?
Dấu tích còn lại:

_- Đền thờ Phù Đổng Thiên Vương_

_- Bụi tre đằng ngà_

_- Ao hồ liên tiếp_

_- Làng Cháy_
III. Tổng kết
Chi tiết tưởng tượng kì ảo

khéo kết hợp huyền thoại và thực tế

cốt lõi sự thực lịch sử với những yếu tố hoang đường

1. Nghệ thuật:
Kể về công lao đánh đuổi giặc ngoại xâm của người anh hùng

Thể hiện ý thức tự cường của dân tộc ta.

Ca ngợi người anh hùng đánh giặc tiêu biểu cho sự trỗi dậy của truyền thống yêu nước

2. Nội dung:

Tinh thần đoàn kết, anh dũng kiên cường của dân tộc ta.