TRƯỜNG THCS BÌNH THẠNH

CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI
TIẾT HỌC NGỮ VĂN 6
Giáo viên: Lê Thị Thiêm

Năm học: 2022 - 2023

Chúng ta có
thể lắng nghe
lịch sử từ đâu ?

Chúng ta có thể lắng nghe lịch sử ở đâu?

3
1

Sự tích Hồ Gươm

Thánh Gióng
Truyền thuyết
Hai Bà Trưng

2

Sơn Tinh – Thuỷ Tinh

4

Tiết 3,4- Bài 1:

LẮNG NGHE LỊCH SỬ NƯỚC MÌNH

“Dân ta phải biết sử ta
Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam”
- Chủ tịch Hồ Chí Minh -

Tiết 3,4- Bài 1:

LẮNG NGHE LỊCH SỬ NƯỚC MÌNH

Đọc

01
02

Hoạt động
học tập

03
04

Viết

Nói và nghe
Ôn tập

Tri thức ngữ văn

01
02

Đọc

03
04

Văn bản 1: Thánh Gióng

Văn bản 2: Sự tích Hồ Gươm
Ôn tập

Tiết 3,4- Bài 1:

LẮNG NGHE LỊCH SỬ NƯỚC MÌNH

ĐỌC: TRI THỨC NGỮ VĂN

Tri thức đọc hiểu
Trang 17,18 sgk

1

Khái niệm truyền thuyết

2

Nhân vật trong truyện Nhân vật
trong truyền thuyết

3
6

Cốt truyện cốt truyện truyền thuyết
Yếu tố kì ảo

Tiết 3,4- Bài 1:

LẮNG NGHE LỊCH SỬ NƯỚC MÌNH

ĐỌC: TRI THỨC NGỮ VĂN
1. Truyền thuyết:

Tiết 3,4- Bài 1:

LẮNG NGHE LỊCH SỬ NƯỚC MÌNH

ĐỌC: TRI THỨC NGỮ VĂN

1. Truyền thuyết:
Truyền thuyết là những truyện kể truyền miệng kể lại truyện tích các nhân vật lịch sử
hoặc giải thích  nguồn gốc các phong vật địa phương theo quan điểm của nhân dân,
biện pháp nghệ thuật phổ biến của nó là khoa trương, phóng đại, đồng thời nó cũng sử
dụng yếu tố hư ảo, thần kỳ như cổ tích và thần thoại.

Nhân vật trong truyền thuyết

Thường có
những điểm
khác lạ về lai
lịch, phẩm
chất, tài năng,
sức mạnh

Thường
gắn với sự
kiện lịch sử
và có công
lớn đối với
cộng đồng.

Được cộng
đồng truyền
tụng, tôn thờ

Cốt truyện

Cốt truyện là chuỗi các sự việc chính
được sắp xếp theo một trình tự nhất
định và có liên quan chặt chẽ với nhau
Sơ đồ sự việc trong cốt truyện được sắp xếp theo
trình tự thời gian

Sự việc
A

Sự việc
B

Sự việc
C

Sự việc
D

Sự việc
E

Sự
việc
.......

Cốt truyện truyền thuyết

Thường có
điểm khác lạ
về lai lịch,
phẩm chất,
tài năng, sức
mạnh,…

Thường
gắn với sự
kiện lịch sử
và có công
lớn đối với
cộng đồng.

Được cộng
đồng truyền
tụng, tôn thờ

Tiết 3,4- Bài 1:

LẮNG NGHE LỊCH SỬ NƯỚC MÌNH

ĐỌC: TRI THỨC NGỮ VĂN

1. Truyền thuyết:
Truyền thuyết là những truyện kể truyền miệng kể lại truyện tích các nhân vật lịch sử
hoặc giải thích  nguồn gốc các phong vật địa phương theo quan điểm của nhân dân,
biện pháp nghệ thuật phổ biến của nó là khoa trương, phóng đại, đồng thời nó cũng sử
dụng yếu tố hư ảo, thần kỳ như cổ tích và thần thoại.
2. Cốt truyện và nhân vật:
- Cốt truyện và nhân vật truyền thuyết có xu hướng bám sát lịch sử.
3. Nội dung:
- Truyền thuyết hướng về đề tài lịch sử, nhân vật lịch sử.

Yếu tố kì ảo trong truyền thuyết

Là những hình
ảnh, chi tiết kỳ lạ,
hoang đường,
là
l
sản phẩm của trí
tưởng tượng và
nghệ thuật hư cấu
dân gian

Thường thể
hiện sức mạnh
của nhân vật,
phép thuật của
thần linh

Qua đó thể hiện
nhận thức, tình
cảm của nhân
dân với các
nhân vật, sự
kiện

Tiết 3,4- Bài 1:

LẮNG NGHE LỊCH SỬ NƯỚC MÌNH

ĐỌC: TRI THỨC NGỮ VĂN
Văn bản:
I. Trải nghiệm cùng văn bản:

THÁNH GIÓNG

Trải nghiệm cùng văn bản

1

Đọc to, rõ ràng

2

Giọng đọc phù hợp ở
các đoạn

3

Lưu ý những hộp chỉ
dẫn khi đọc

Tiết 3,4- Bài 1:

LẮNG NGHE LỊCH SỬ NƯỚC MÌNH

ĐỌC: TRI THỨC NGỮ VĂN
Văn bản:
THÁNH
I. Trải nghiệm cùng văn bản:
1. Thể loại:
Truyền thuyết
2. Đọc, giải thích từ khó, tóm tắt, bố cục:
- Nhân vật chính: Gióng.
- Ngôi kể: ngôi thứ ba
- PTBĐ: tự sự

GIÓNG

Tiết 3,4- Bài 1:

LẮNG NGHE LỊCH SỬ NƯỚC MÌNH

ĐỌC: TRI THỨC NGỮ VĂN
Văn bản:
THÁNH
I. Trải nghiệm cùng văn bản:
1. Thể loại:
Truyền thuyết
2. Đọc, giải thích từ khó, tóm tắt, bố cục:
Bố cục: 4 phần
P1: Từ đầu… nằm đấy
=>Sự ra đời của Gióng
P2: Tiếp… cứu nước
=>Sự trưởng thành của Gióng
P3: Tiếp… lên trời
=>Gióng đánh tan giặc và bay về trời
P4: Còn lại
=>Những vết tích còn lại của Gióng.

GIÓNG

Tiết 3,4- Bài 1:

LẮNG NGHE LỊCH SỬ NƯỚC MÌNH

ĐỌC: TRI THỨC NGỮ VĂN
Văn bản:
THÁNH
I. Trải nghiệm cùng văn bản:
II. Suy ngẫm và phản hồi:
1. Sự ra đời của Gióng:

GIÓNG

Sự ra đời của Gióng
Chi tiết
kì lạ

Dự đoán
sự việc
sắp xảy
ra

- Người mẹ ướm chân mình vào vết chân lạ và thụ thai.
- Mười hai tháng sau sinh ra một cậu bé.
- Lên ba: không biết nói, biết cười, chẳng biết đi

- Sự ra đời và những biểu hiện khác thường của cậu bé dự
báo đây là một con người phi thường

Tiết 3,4- Bài 1:

LẮNG NGHE LỊCH SỬ NƯỚC MÌNH

ĐỌC: TRI THỨC NGỮ VĂN
Văn bản:
THÁNH

GIÓNG

I. Trải nghiệm cùng văn bản:
II. Suy ngẫm và phản hồi:
1. Sự ra đời của Gióng:
- Người mẹ ướm chân mình vào vết chân lạ và thụ thai.
- Mười hai tháng sau sinh ra một cậu bé.
- Lên ba: không biết nói, biết cười, chẳng biết đi
- Sự ra đời và những biểu hiện khác thường của cậu bé dự
báo đây là một con người phi thường

Tiết 3,4- Bài 1:

LẮNG NGHE LỊCH SỬ NƯỚC MÌNH

ĐỌC: TRI THỨC NGỮ VĂN
Văn bản:
THÁNH
I. Trải nghiệm cùng văn bản:
II. Suy ngẫm và phản hồi:
1. Sự ra đời của Gióng:
2. Sự trưởng thành của Gióng:

GIÓNG

Sự trưởng thành của Gióng
Chi tiết kì
lạ

- Tiếng nói đầu tiên:
+ Mẹ ra mới sứ giả vào đây
+ Đòi ngựa sắt, roi sắt, áo giáp sắt để đánh giặc
- Gióng lớn nhanh như thổi:
+ Cơm ăn mấy cũng không biết no
+ Áo vừa mặc xong đã căng đứt chỉ
+ Bà con làng xóm góp gạo nuôi Gióng
- Gióng là hình ảnh của nhân dân, lúc bình thường
Chi tiết kì
thì âm thầm lặng lẽ nhưng khi đất nước gặp nguy
ảo đó có
biến thì họ sẵn sàng đứng ra cứu nước.
ý nghĩa
- Sức mạnh của Gióng là sức mạnh của toàn dân.
gì?

Tiết 3,4- Bài 1:

LẮNG NGHE LỊCH SỬ NƯỚC MÌNH

ĐỌC: TRI THỨC NGỮ VĂN
Văn bản:
THÁNH

GIÓNG

I. Trải nghiệm cùng văn bản:
II. Suy ngẫm và phản hồi:
1. Sự ra đời của Gióng:
2. Sự trưởng thành của Gióng:
- Tiếng nói đầu tiên:
+ Mẹ ra mới sứ giả vào đây
+ Đòi ngựa sắt, roi sắt, áo giáp sắt để đánh giặc
- Gióng lớn nhanh như thổi:
+ Cơm ăn mấy cũng không biết no
+ Áo vừa mặc xong đã căng đứt chỉ
+ Bà con làng xóm góp gạo nuôi Gióng
- Gióng là hình ảnh của nhân dân, lúc bình thường thì âm thầm lặng lẽ nhưng
khi đất nước gặp nguy biến thì họ sẵn sàng đứng ra cứu nước.
- Sức mạnh của Gióng là sức mạnh của toàn dân.

Tiết 3,4- Bài 1:

LẮNG NGHE LỊCH SỬ NƯỚC MÌNH

ĐỌC: TRI THỨC NGỮ VĂN
Văn bản:
THÁNH
I. Trải nghiệm cùng văn bản:
II. Suy ngẫm và phản hồi:
1. Sự ra đời của Gióng:
2. Sự trưởng thành của Gióng:
3. Gióng đánh tan giặc và bay về trời:

GIÓNG

Gióng đánh thắng giặc và bay về trời
Chi tiết kì lạ

- Gióng vươn vai thành tráng sĩ
- Mặc áo giáp, cầm roi, nhảy lên mình ngựa. Ngựa phun ra lửa.
- Đánh hết lớp này đến lớp khác.
- Roi sắt gãy nhổ tre đánh giặc.
- Giặc tan, Gióng cưỡi ngựa bay về trời.

Từ “chú bé”
được thay
bằng “tráng
sĩ” có ý
nghĩa gì

- Thể hiện quan niệm của nhân dân ta về mong ước có một người anh hùng đủ sức 
mạnh để đáp ứng nhiệm vụ dân tộc đặt ra trong hoàn cảnh cấp thiết. Sự lớn lên của
Gióng đã đáp ứng được yêu cầu và nhiệm vụ cứu nước.
- Khi lịch sử đặt ra vấn đề sống còn cấp bách, khi tình thế đòi hỏi dân tộc vươn lên một
tầm vóc phi thường thì dân tộc ta vụt lớn dậy như Thánh Gióng, tự mình thay đổi tư
thế tầm vóc của mình.

Ý nghĩa

- Roi sắt gãy, nhổ tre đánh giặc:
+ Sự sáng tạo, nhanh của Gióng.
+ Quyết tâm giết giặc đến cùng.
- Giặc tan Gióng bay về trời:
+ Nhân dân yêu mến, trân trọng muốn giữ mãi hình ảnh của người anh hùng.
+ Gióng là biểu tượng của người dân Văn Lang.

Tiết 3,4- Bài 1:

LẮNG NGHE LỊCH SỬ NƯỚC MÌNH

ĐỌC: TRI THỨC NGỮ VĂN
Văn bản:
THÁNH

GIÓNG

I. Trải nghiệm cùng văn bản:
II. Suy ngẫm và phản hồi:
1. Sự ra đời của Gióng:
2. Sự trưởng thành của Gióng:
3. Gióng đánh tan giặc và bay về trời:
- Gióng vươn vai thành tráng sĩ
- Mặc áo giáp, cầm roi, nhảy lên mình ngựa. Ngựa phun ra lửa.
- Đánh hết lớp này đến lớp khác.
- Roi sắt gãy nhổ tre đánh giặc.
- Giặc tan, Gióng cưỡi ngựa bay về trời.

Tiết 3,4- Bài 1:

LẮNG NGHE LỊCH SỬ NƯỚC MÌNH

ĐỌC: TRI THỨC NGỮ VĂN
Văn bản:
THÁNH
I. Trải nghiệm cùng văn bản:
II. Suy ngẫm và phản hồi:
1. Sự ra đời của Gióng:
2. Sự trưởng thành của Gióng:
3. Gióng đánh tan giặc và bay về trời:
4. Những vết tích còn lại:

GIÓNG

• ? Liệt kê những dấu tích đánh giặc của Thánh Gióng?
• .............................................................................................................
...........................................................................................................
•  
• ? Việc kể về những dấu tích đánh giặc của Thánh Gióng trong đoạn
kết có ý nghĩa gì?
• .............................................................................................................
...........................................................................................................
•  
• ?Sau khi đọc truyện Thánh Gióng, em có suy nghĩ gì về truyền thống
yêu nước, chống giặc ngoại xâm của dân tộc ta?
• .............................................................................................................
...........................................................................................................

Những dấu tích đánh giặc của Thánh Gióng:
+ Tre đằng ngà vì ngựa phun bị cháy ngả màu vàng
+ Vết chân ngựa thành những hồ ao liên tiếp
+ Khi ngựa hét lửa, lửa cháy một làng-> làng cháy 
Những dấu tích đánh giặc của Thánh Gióng trong đoạn kết có ý
nghĩa gì:
- Việc kể về những dấu tích đánh giặc của Thánh Gióng trong đoạn kết
thể hiện sự trân trọng, biết ơn, niềm tự hào và ước muốn về một người
anh hùng cứu nước giúp dân. Đồng thời cũng giải thích được các sự
kiện, địa điểm lịch sử (đền thờ Phù Đổng Thiên Vương, làng Cháy). 
?Sau khi đọc truyện Thánh Gióng, em có suy nghĩ về truyền thống
yêu nước, chống giặc ngoại xâm của dân tộc ta:
- Sau khi đọc truyện Thánh Gióng, em thấy rằng Gióng chính là hình
ảnh của nhân dân ta, khi dân tộc gặp cơn nguy biến thì họ sẵn sàng
đứng ra cứu nước, giống như Gióng, khi vua vừa kêu gọi đã đáp lời cứu
nước. Gióng là hình tượng người anh hùng đầu tiên, tiêu biểu cho lòng
yêu nước, cho ý thức đánh giặc cứu nước của nhân dân ta.

Tiết 3,4- Bài 1:

LẮNG NGHE LỊCH SỬ NƯỚC MÌNH

ĐỌC: TRI THỨC NGỮ VĂN
Văn bản:
THÁNH
I. Trải nghiệm cùng văn bản:
II. Suy ngẫm và phản hồi:
1. Sự ra đời của Gióng:
2. Sự trưởng thành của Gióng:
3. Gióng đánh tan giặc và bay về trời:
4. Những vết tích còn lại:
+ Tre đằng ngà vì ngựa phun bị cháy ngả màu vàng
+ Vết chân ngựa thành những hồ ao liên tiếp
+ Khi ngựa hét lửa, lửa cháy một làng
-> làng cháy

GIÓNG

LUYỆN TẬP
Viết đoạn văn (từ 5 – 7 câu) kể lại một sự việc trong văn bản
“Thánh Gióng” bằng lời của một nhân vật do em tự chọn.