TRƯỜNG THCS NGUYỄN CÔNG TRỨ

Chào mừng các
em học sinh
GV: Võ Thị Mỹ Duyên
Lớp 6

3
1

Bánh chưng bánh giầy

Thánh Gióng

Con rồng cháu Tiên

2

Sơn Tinh – Thuỷ Tinh

4

Lắng nghe

Tiết 3,4
Bài 1

lịch sử nước
mình

TRI THỨC
NGỮ VĂN

A. Truyền
thuyết

A. Truyền thuyết

1

Khái niệm truyền thuyết

2

Nhân vật trong truyện, nhân vật
trong truyền thuyết

3
4

Cốt truyện truyền thuyết
Yếu tố kì ảo

t
ế
y
u
h
t
n
ề
y
u
r
t
Khái niệm
 Truyền thuyết là thể loại truyện kể
dân gian, thường kể về sự kiện,
nhân vật lịch sử hoặc liên quan
đến lịch sử.
 Qua đó thể hiện nhận thức, tình
cảm của tác giả dân gian đối với
các nhân vật, sự kiện lịch sử.
 Đặc điểm truyền thuyết thể hiện
qua cách xây dựng nhân vật, cốt
truyện, sử dụng yếu tố kì ảo, lời kể,
…

A. Truyền
thuyết

- Truyền thuyết là thể loại truyện kể dân gian,
thường kể về sự kiện, nhân vật lịch sử hoặc liên
quan đến lịch sử, thể hiện nhận thức, tình cảm
của tác giả dân gian đối với các nhân vật, sự
kiện lịch sử.

Nhân vật trong truyện
Nhân vật trong văn bản văn
học: là con người hay đồ vật,
loài vật đã được nhân hoá.

Nhân vật truyền thuyết:
 Thường có điểm khác
lạ về lai lịch, phẩm
chất, tài năng, sức
mạnh,…

Nhân vật trong truyền thuyết thường có những đặc điểm khác lạ
về lai lịch, phẩm chất, tài năng và sức mạnh.

Đặc
điểm

Nhân
vật

Lai lịch

Tài năng

Sơn Tinh

Thuỷ Tinh

Nhân vật trong truyền thuyết thường có những đặc điểm khác lạ
về lai lịch, phẩm chất, tài năng và sức mạnh.

Nhân
vật

Sơn Tinh

Thuỷ Tinh

Lai lịch

Chúa vùng
non cao

Chúa vùng
nước thẳm

Tài năng

Tài dời núi
chuyển đồi

Tài hô mưa
gọi gió

Đặc
điểm

Nhân vật truyền thuyết:
 Thường có điểm khác lạ
về lai lịch, phẩm chất,
tài năng, sức mạnh,…
 Thường gắn với sự kiện
lịch sử và có công lớn
đối với cộng đồng.
 Được cộng đồng truyền
tụng, tôn thờ.

Cốt truyện
Cốt truyện là chuỗi
các sự việc chính được
sắp xếp theo một trình tự
nhất định và có liên quan
chặt chẽ với nhau.

Sự việc
A

Sự
Sự việc
việc
B
B

Sự
Sự việc
việc
C
C

Sự
Sự việc
việc
D
D

Sự việc
E

…….

Sơ đồ sự việc trong cốt truyện được sắp xếp theo trình tự thời gian

Đặc điểm cốt truyện truyền
thuyết
 Thường xoay quanh công trạng, kì tích
của nhân vật mà cộng đồng truyền tụng,
tôn thờ.
 Thường sử dụng yếu tố kì ảo nhằm thể
hiện tài năng, sức mạnh khác thường
của nhân vật.
 Cuối truyện thường gợi nhắc các dấu
tích xưa còn lưu lại đến hiện tại.

Yếu tố kì ảo

Yếu tố kì ảo trong truyền
thuyết là những hình
ảnh, chi tiết kì lạ, hoang
đường, là sản phẩm của
trí tưởng tượng và nghệ
thuật hư cấu dân gian.
Yếu tố kì ảo trong truyền
thuyết thường được sử
dụng khi cần thể hiện
sức mạnh của nhân vật
truyền thuyết, phép thuật
của thần linh,... Qua đó,
thể hiện nhận thức, tình
cảm của nhân dân đối
với các nhân vật, sự kiện
lịch sử.

A. Truyền
thuyết

- Truyền thuyết là thể loại truyện kể dân gian,
thường kể về sự kiện, nhân vật lịch sử hoặc liên
quan đến lịch sử, thể hiện nhận thức, tình cảm của
tác giả dân gian đối với các nhân vật, sự kiện lịch
sử.
- Cốt truyện và nhân vật truyền thuyết có xu
hướng bám sát lịch sử.
- Nội dung truyền thuyết hướng về đề tài lịch sử,
nhân vật lịch sử.
- Có yếu tố kì ảo, hoang đường.

B. Văn bản Thánh
I. Chuẩn
bị đọc
Gióng
Em nghĩ thế nào về việc một cậu bé 3
tuổi bỗng nhiên trở thành tráng sĩ?

II. Trải nghiệm cùng văn
bản

Tráng sĩ
Phù Đổng
Thiên Vương

Trượng
Người có sức lực
cường tráng, chí khí
mạnh mẽ, hay làm
việc lớn.
Đơn vị đo bằng 10
thước Trung Quốc cổ
(3,33m), hiểu là rất
cao.

Vị thiên vương (vị
tướng nhà trời) ở làng
Phù Đổng.

Bố cục
Sự ra đời
của Thánh
Gióng

Sự lớn lên
của Thánh
Gióng

Thánh
Gióng đánh
giặc và về
trời

Các dấu
tích còn
lại

Sắp xếp lại theo đúng thứ tự

2

1

5

6

3

7

4

8

1

3
Gióng lớn nhanh như thổi

4

7

2

5

Gióng nhổ tre bên đường
đánh giặc

Gióng bay về trời

8

Tiếng nói đầu tiên Vùng dậy gặp sứ giả, đòi
xin đi đánh giặc roi sắt, ngựa sắt, giáp sắt Dân làng góp gạo nuôi Gióng

6
Vua nhớ công ơn lập đền thờ.

III. Suy ngẫm và
phản
hồi
1. Sự ra đời của Gióng

 

Chi tiết kì lạ
PHIẾU HỌC TẬP

Tìm và liệt kê các chi tiết
kì ảo về sự ra đời của
Gióng ? Sự ra đời và
những biểu hiện khác
thường của Gióng dự báo
sự việc sắp xảy ra như thế
nào?

Dự đoán sự
việc sắp xảy ra

Sự ra đời của Gióng

 

PHIẾU HỌC TẬP

Tìm và liệt kê các chi tiết
kì ảo về sự ra đời của
Gióng ? Sự ra đời và
những biểu hiện khác
thường của Gióng dự báo
sự việc sắp xảy ra như thế
nào?

Sự ra đời của Gióng

- Người mẹ ướm chân mình vào vết chân lạ và thụ
Chi tiết thai.
kì lạ - Mười hai tháng sau sinh ra một cậu bé.
- Lên ba: không biết nói, biết cười, chẳng biết đi

Dự
đoán sự
việc sắp
xảy ra

Sự ra đời và những biểu hiện khác thường của
cậu bé dự báo đây là một con người phi thường.

III. Suy ngẫm và
1. Sự ra đời
của hồi
Gióng
phản

Sự ra đời của Gióng rất kỳ lạ,
khác thường.

2. Hình tượng Thánh
Gióng

Ý thức trách nhiệm
đối với đất nước

Muốn đánh
giặc phải
có vũ khí
sắc bén

SGK Ngữ văn 6, tập 1

SGK Ngữ văn 6, tập 1

Sức sống mãnh liệt, tinh thần
quật khởi của dân tộc khi đất
u
ê
y
g
n nguy.
ố
nước
lâm
h
t
n
ề
y
Tru
t
ộ
m
t
ế
k
n
à
o
đ
,
i
ạ
nước
o
g
n
c
ặ
i
g
g
n
ố
.
a
lòng ch
t
c
ộ
t
ân
d
a
ủ
c
xâm

PHIẾU HỌC TẬP

 

Chi tiết
kì lạ

•Tìm và liệt kê những chi tiết kì lạ
về sự trưởng thành của Gióng?
Sự trưởng thành của Gióng

PHIẾU HỌC TẬP

 

• Tìm và liệt kê những chi tiết kì lạ về sự trưởng thành
của Gióng.
Sự trưởng thành của Gióng

- Tiếng nói đầu tiên:
+ Mẹ ra mời sứ giả vào đây
+ Đòi ngựa sắt, roi sắt, áo giáp sắt để đánh giặc
Chi
Gióng
lớn
nhanh
như
thổi:
tiết
+
Cơm
ăn
mấy
cũng
không
biết
no
kì lạ
+ Áo vừa mặc xong đã căng đứt chỉ
+ Bà con làng xóm góp gạo nuôi Gióng.
- Gióng là hình ảnh của nhân dân, lúc bình thường thì âm
thầm lặng lẽ nhưng khi đất nước gặp nguy biến thì họ sẵn
Ý
nghĩa sàng đứng ra cứu nước.
- Sức mạnh của Gióng là sức mạnh của toàn dân.

Chi tiết kì ảo
- Gióng

vươn vai thành tráng sĩ
- Mặc áo giáp, cầm roi, nhảy lên mình ngựa.
Ngựa phun ra lửa.
- Đánh hết lớp này đến lớp khác.
- Roi sắt gãy nhổ tre đánh giặc.
- Giặc tan, Gióng cưỡi ngựa bay về trời.

Gióng đánh giặc và
bay về trời

Ý nghĩa

- Roi sắt gãy, nhổ tre đánh giặc:
+ Sự sáng tạo, nhanh tcủa Gióng.
+ Quyết tâm giết giặc đến cùng.
- Giặc tan Gióng bay về trời:
+ Nhân dân yêu mến, trân trọng muốn giữ mãi hình ảnh
của người anh hùng.
+ Gióng là biểu tượng của người dân Văn Lang.

III. Suy ngẫm và
2. Hìnhphản
tượnghồi
Thánh
Gióng là biểu tượng cho tinh thần
đoàn kết, ý thức và sức mạnh quật cường
chống giặc ngoại xâm của nhân dân ta.
Đồng thời hình tượng Thánh Gióng chính
là ước mơ và quan niệm của nhân dân về
người anh hùng đánh giặc cứu nước.

Gióng

IV. Tổng kết

1. Nghệ thuật

Sử dụng các yếu tố hoang đường, kì
ảo để lí tưởng hoá người anh hùng lịch
sử, thể hiện quan niệm, cách đánh giá của
nhân dân về người anh hùng.

2. Nội dung
Truyện thể hiện quan niệm và ước mơ
của nhân dân ta về người anh hùng cứu
nước chống ngoại xâm.

V. Luyện tập
1. Việc lập đền thờ và hàng năm mở hội
Gióng thể hiện điều gì? Nêu một vài hiểu
biết của em về hội Gióng?
 
2. Tại sao hội thi thể thao trong nhà trường
mang tên “Hội khỏe Phù Đổng”?

Dặn dò
Ôn bài, học bài Thánh Gióng,
tóm tắt lại câu chuyện.

Đọc và soạn bài Sự tích Hồ Gươm,
trả lời các câu hỏi trong SGK.