QUA
N
SÁT
TRA
NH

    Hải Thượng Lãn Ông là một thầy thuốc giàu lòng nhân ái,
không màng danh lợi.
    Có lần, một người thuyền chài có đứa con nhỏ bị bệnh đậu
nặng, nhưng nhà nghèo, không có tiền chữa. Lãn Ông biết tin
bèn đến thăm. Giữa mùa hè nóng nực, cháu bé nằm trong
chiếc thuyền nhỏ hẹp, người đầy mụn mủ, mùi hôi tanh bốc
lên nồng nặc. Nhưng Lãn Ông vẫn không ngại khổ. Ông ân
cần chăm sóc đứa bé suốt một tháng trời và chữa khỏi bệnh
cho nó. Khi từ giã nhà thuyền chài, ông chẳng những không
lấy tiền mà còn cho thêm gạo, củi.

Một lần khác, có người phụ nữ được ông cho thuốc và
giảm bệnh. Nhưng rồi bệnh tái phát, người chồng đến xin
đơn thuốc mới. Lúc ấy, trời đã khuya nên Lãn Ông hẹn hôm
sau đến khám kĩ mới cho thuốc. Hôm sau ông đến thì được
tin người chồng đã lấy thuốc khác, nhưng không cứu được
vợ. Lãn Ông rất hối hận. Ông ghi trong sổ thuốc của mình
"Xét về việc thì người bệnh chết do tay thầy thuốc khác,
song về tình thì tôi như mắc phải tội giết người. Càng nghĩ
càng hối hận."

Là thầy thuốc nổi tiếng, Lãn Ông nhiều lần được vua
chúa vời vào cung chữa bệnh và được tiến cử vào chức ngự
y, song ông đã khéo chối từ.
Suốt đời, Lãn Ông không vương vào vòng danh lợi. Ông
có hai câu thơ tỏ chí của mình:
Công danh trước mắt trôi như nước,
Nhân nghĩa trong lòng chẳng đổi phương.
Theo Trần Phương Hạnh

01

Từ đầu
… gạo, củi.

02

Một lần
khác
… hối hận.

03

Là thầy thuốc …
chẳng đổi phương.

Hướng dẫn
giọng đọc

Toàn bài đọc với giọng kể nhẹ nhàng,
điềm tĩnh, thể hiện thái độ cảm phục
lòng nhân ái, không màng danh lợi của
Hải Thượng Lãn Ông.

Luyện đọc
câu

Công danh trước mắt trôi như nước
Nhân nghĩa trong lòng chẳng đổi phương

Hải Thượng Lãn Ông (1720-1791):
tên thật là Lê Hữu Trác,
thầy thuốc nổi tiếng của nước ta thời xưa.

“Ông lão lười”
Biệt hiệu danh y
tự đặt cho mình
Ngụ ý nói rằng ông lười
biếng với chuyện danh lợi

Danh lợi: Địa vị và quyền lợi cá nhân.
Bệnh đậu (đậu mùa):
Bệnh gây sốt cao với
những mụn chấm đỏ,
có thể gây tử vong hoặc
để lại những nốt rỗ trên
da mặt.

Chú
giải:
Tái phát: (bệnh cũ) lại
phát ra sau một thời gian
đã khỏi
Ngự y: chức quan trông coi việc chữa bệnh trong cung vua.

Bài đọc kể về ai?
Đó là người như thế nào?

Bài đọc nói về Hải Thượng Lãn Ông.
Ông là một thầy thuốc giàu lòng nhân ái,
không màng danh lợi

Tìm những chi tiết nói lên lòng nhân
ái của Lãn Ông trong việc ông chữa
bệnh cho con người thuyền chài.

Lãn Ông nghe con người thuyền chài
bị bệnh đậu nặng, tự tìm đến thăm. Ông ân
cần chăm sóc cháu bé suốt cả tháng trời,
không ngại khổ. Ông chữa khỏi bệnh cho nó.
Ông chẳng những không lấy tiền mà còn cho
thêm gạo, củi.

Chú
giải:
Ân cần chăm sóc:
chăm sóc một cách
niềm nở, đầy nhiệt
tình và chu đáo.

Điều gì thể hiện lòng nhân ái của Lãn
Ông trong việc chữa bệnh cho người
phụ nữ?

Người phụ nữ chết do tay thầy thuốc
khác, song ông tự buộc tội mình về cái chết ấy.
Ông rất hối hận. Điều đó chứng tỏ ông là một
thầy thuốc rất có lương tâm và trách nhiệm.

Chú
giải:
Hối hận: cảm thấy
đau khổ, tự trách
mình đã lầm lỗi.

Vì sao có thể nói Lãn Ông là một
người không màng danh lợi?

Lãn Ông nhiều lần được vua chúa vời vào
cung chữa bệnh và được tiến cử vào chức ngự
y, song ông đã khéo léo chối từ.

Chú
giải:
Tiến cử: Giới thiệu người
có năng lực để người trên
sử dụng
Chối từ (như từ chối):
Không chịu nhận cái
được dành cho hoặc được
yêu cầu.

Em hiểu nội dung hai câu thơ cuối
bài như thế nào?

- Lãn Ông không màng công danh, chỉ chăm
làm việc nghĩa.
- Công danh rồi sẽ trôi đi, chỉ có tấm lòng
nhân nghĩa là còn mãi.
- Công danh chẳng đáng coi trọng; tấm lòng
nhân nghĩa mới đáng quý, không thể đổi thay.

Đoạn 1
Đoạn 2
Đoạn 3

Hải Thượng Lãn Ông là
người giàu lòng nhân
ái.
Hải Thượng Lãn Ông là
người không màng danh lợi.

Nộ
i
du
ng

Ca ngợi tài năng, tấm
lòng nhân hậu và nhân
cách cao thượng của
Hải Thượng Lãn Ông.

Có lần,/ một người thuyền chài có đứa con nhỏ bị bệnh đậu
nặng,/ nhưng nhà nghèo,/ không có tiền chữa.// Lãn Ông biết
tin/ bèn đến thăm.// Giữa mùa hè nóng nực,/ cháu bé nằm
trong chiếc thuyền nhỏ hẹp,/ người đầy mụn mủ,/ mùi hôi tanh
bốc lên nồng nặc.// Nhưng Lãn Ông vẫn không ngại khổ.// Ông
ân cần chăm sóc đứa bé suốt một tháng trời/ và chữa khỏi bệnh
cho nó.// Khi từ giã nhà thuyền chài,/ ông chẳng những không
lấy tiền/ mà còn cho thêm gạo,/ củi.//

Hải Thượng Lãn Ông là bậc đại danh y
không chỉ giỏi về y thuật, mà còn là nhà khoa
học lớn, nhà giáo dục, nhà văn bậc thầy của dân
tộc Việt Nam. Ông là tác giả của nhiều bộ sách
lớn có giá trị như: Hải Thượng y tông tâm lĩnh,
Thượng kinh ký sự... Ông đã có công sưu tầm,
bổ sung nhiều phương thuốc có giá trị còn lưu
truyền trong dân gian và để lại cho muôn đời
sau. Cuộc đời và sự nghiệp của ông là tấm
gương sáng cho muôn đời các thế hệ thầy thuốc

Mộ ông nay thuộc thôn Hải Thượng, xã
Trung Sơn Hương Sơn, Hà Tĩnh. Tên của
ông còn được đặt cho nhiều trường học,
con đường trên đất nước Việt Nam.