2. Xác định câu đặc biệt, có trong đoạn văn sau. Nêu tác dụng của nó?
Kiểm tra bài cũ:
1. Thế nào là câu đặc biệt? Tác dụng?
Mùa xuân! Mỗi khi hoạ mi tung ra những tiếng hót vang lừng, mọi vật như có sự đổi thay kì diệu. (Võ Quảng)
->Xác định thời gian diễn ra sự việc được nói đến trong câu.
TUẦN 23 - TIẾT 86
Bài 21
THÊM TRẠNG NGỮ CHO CÂU
Ví dụ 1: Dưới bóng tre xanh, đã từ lâu đời, người dân cày Việt
Nam dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng khai hoang.

Ví dụ 2: Vì mải chơi, em quên chưa làm bài tập.

Ví dụ 3: Các bạn học sinh không xả rác bừa bãi, để bảo vệ môi trường sạch đẹp.

Ví dụ 4: Bằng chiếc xe đạp cũ, em đến trường hàng ngày.

Ví dụ 5: Nhanh như cắt, bạn Nam sút bóng vào cầu môn của đối phương.


CN
CN
CN
CN
VN
VN
VN
VN
VN
CN
Ví dụ 1: Dưới bóng tre xanh, đã từ lâu đời, người dân cày Việt
Nam dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng khai hoang.

Ví dụ 2: Vì ham chơi, em quên chưa làm bài tập.

Ví dụ 3: Các bạn học sinh không xả rác bừa bãi, để bảo vệ môi trường sạch đẹp.

Ví dụ 4: Bằng chiếc xe đạp cũ, em đến trường hàng ngày.

Ví dụ 5: Nhanh như cắt, bạn Nam sút bóng vào cầu môn của đối phương.


CN
CN
CN
CN
VN
VN
VN
VN
VN
CN
Nguyên
nhân
Mục đích
Phương tiện
Thời gian
Cách thức
Nơi chốn
Ví dụ 1: Dưới bóng tre xanh, đã từ lâu đời, người dân cày Việt
Nam dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng khai hoang.

Ví dụ 2: Vì ham chơi, em quên chưa làm bài tập.

Ví dụ 3: Các bạn học sinh không xả rác bừa bãi, để bảo vệ môi trường sạch đẹp.

Ví dụ 4: Bằng chiếc xe đạp cũ, em đến trường hàng ngày.

Ví dụ 5: Nhanh như cắt, bạn Nam sút bóng vào cầu môn của đối phương.


CN
CN
CN
CN
VN
VN
VN
VN
VN
CN
TN chỉ nơi chốn
TN chỉ phương tiện
TN chỉ mục đích
TN chỉ thời gian
TN chỉ nguyên nhân
TN chỉ cách thức
Ví dụ 1: Người dân cày Việt Nam dưới bóng tre xanh,
đã từ lâu đời, dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng khai hoang.

Ví dụ 2: Vì ham chơi, em quên chưa làm bài tập.

Ví dụ 3: Các bạn học sinh không xả rác bừa bãi, để bảo vệ môi trường sạch đẹp.

Ví dụ 4: Bằng chiếc xe đạp cũ, em đến trường hàng ngày.

Ví dụ 5: Nhanh như cắt, bạn Nam sút bóng vào cầu môn của đối phương.


CN
CN
CN
CN
VN
VN
VN
VN
VN
CN
TN chỉ nguyên
nhân
TN chỉ mục
TN chỉ phương tiện
TN chỉ thời gian
TN chỉ cách thức
TN chỉ nơi chốn
đích
(Câu 3)
Thêm trạng
ngữ chỉ
mục đích
( Câu 1)
Thêm trạng
ngữ chỉ cách thức
(Câu 2)
Thêm trạng
ngữ chỉ
Thời gian
(câu 4)
Thêm trạng
ngữ chỉ nơi chốn
Trong năm học này, ở trường THCS Thống Nhất,các bạn
học sinh chăm chỉ học tập, để đạt danh hiệu học sinh giỏi.
Thảo luân:
Thêm trạng ngữ vào câu sau
II. Luyện tập:
Bài tập 1: Bốn câu sau đều có cụm từ mùa xuân. Hãy cho biết trong câu nào cụm từ mùa xuân là trạng ngữ. Trong những câu còn lại, cụm từ mùa xuân đóng vai trò gì?
Mùa xuân của tôi – mùa xuân Bắc Việt, mùa xuân của Hà
Nội là mùa xuân có mưa riêu riêu, gió lành lạnh, có tiếng nhạn kêu trong đêm xanh[...] (Vũ Bằng)
b. Mùa xuân, cây gạo gọi đến bao nhiêu là chim ríu rít.(Vũ Tú Nam)
c. Tự nhiên như thế: ai cũng chuộng mùa xuân. (Vũ Bằng)
Chủ ngữ
(phụ chú)
(Phụ chú)
Vị ngữ
Trạng ngữ
Phụ ngữ
ĐT
d. Mùa xuân! Mỗi khi hoạ mi tung ra những tiếng hót vang lừng, mọi vật như có sự thay đổi kỳ diệu. (Võ Quảng)
Câu đặc biệt
CN
VN
CN
VN
b. Chúng ta có thể khẳng định rằng: cấu tạo của tiếng Việt, với khả năng thích ứng với hoàn cảnh lịch sử như chúng ta nói trên đây, là một chứng cớ khá rõ về sức sống của nó.
(Đặng Thai Mai)
a. Cơn gió mùa hạ lướt qua vừng sen trên hồ, nhuần thấm cái hương thơm của lá, như báo trước mùa về của một thức quà thanh nhã và tinh khiết. Các bạn có ngửi thấy, khi đi qua những cánh đồng xanh, mà hạt thóc nếp đầu tiên làm trĩu thân lúa còn tươi, ngửi thấy mùi thơm của bông lúa non không? Trong cái vỏ xanh kia, có một giọt sữa trắng thơm, phảng phất hương vị ngàn hoa cỏ. Dưới ánh nắng, giọt sữa dần dần đông lại, bông lúa ngày càng cong xuống, nặng vì cái chất quý trong sạch của Trời. ( Thạch Lam)
BÀI TẬP 2: Tìm trạng ngữ trong các đoạn trích dưới đây
(1)
(3)
(2)
1
1
1
1
(4)

Bài tập 3: b. Kể thêm một số trạng ngữ mà em biết. Cho ví dụ minh họa.
VD1: Gặp bất cứ loài vật nào, voi cũng dùng đôi ngà ghê
gớm của mình húc chết.
->Trạng ngữ chỉ tình thế
VD 2:
- Nếu ôn kĩ, Nam làm bài chắc còn tốt hơn.
VD 3: Dù phải chịu mọi thiếu thốn, cha mẹ vẫn cho chúng

tôi học hành tới nơi, tới chốn.
->Trạng ngữ chỉ điều nhượng bộ
CN
CN
TN
VN
CN
TN
TN
VN
VN
->Trạng ngữ chỉ điều kiện, giả thiết
2.Chọn câu trả lời đúng.
Trạng ngữ được gạch chân trong câu “Trêncành cây, chim hót líu lo”. bổ sung ý nghĩa gì cho nòng cốt câu?
a. Ý nghĩa chỉ thời gian.
b. Ý nghĩa chỉ nơi chốn.
c. Ý nghĩa chỉ phương tiện.
d. Ý nghĩa chỉ nguyên nhân.
DẶN DÒ
1. Hoàn thành các bài tập.
2. Viết đoạn văn ngắn (chủ đề mùa xuân) có câu chứa thành phần trạng ngữ. Chỉ ra các trạng ngữ và nêu ý nghĩa của các trạng ngữ đó.
3.Chuẩn bị bài mới: Tìm hiểu chung về phép lập luận chứng minh.

Kính chúc quý thầy cô mạnh khỏe.
Chúc các em học tập tốt.