1
Thơ hai - cư của Ba - sô
2


- TiÓu sö: Mat - su - « Ba - sô (1644 -1694), sinh ra ë Miª.
- Tính cách: l·ng du nh­ mét “vÞ hµnh gi¶ cña c¸t bôi vµ ¸nh s¸ng”
- Sù nghiÖp: (sgk); næi tiÕng nhÊt lµ tËp th¬ hai-c­ “Lèi lªn miÒn ¤ku”
3
Đặc trưng thơ hai-cư
- Hình thức: ngắn gọn.
- Tứ thơ: ghi lại phong cảnh, sự vật, sự việc trong một khoảnh khắc hiện tại, từ đó khơi gợi cảm xỳc, suy tư (quy tắc sử dụng "Quý ngữ" (từ chỉ mùa) )
- Quan niệm về con người và thiên nhiên:
+ Con người-vạn vật nằm trong cái nhìn nhất thể hoá
+ Thiên nhiên ở trong quy luật chuyển hoá, tương giao
- Cảm thức thẩm mỹ: đề cao cái đơn sơ,vắng lặng, u huyền, mềm mại, nhẹ nhàng
- Ngôn ngữ: chấm phá, chỉ gợi mà không tả.
4
- 3 nhóm:
+ Chùm thơ về tình cảm con người (bài 1-> bài 5)
+ Chùm thơ về thiên nhiên (bài 6 - bài 7 )
+ Bài thơ của lòng khát khao sự sống (bài 8)
5
Bài số 3
Lệ trào nóng hổi
tan trên tay tóc mẹ
làn sương thu
6

- Đ­îc kh¬i nguån tõ h×nh ¶nh mí tãc b¹c, di vËt cña ng­êi mÑ qu¸ cè khi Ba - s« vÒ th¨m quª.
- Quý ng÷: lµn s­¬ng thu
7
+ Tóc mẹ như sương -> gian kh?, con khóc cho đời mẹ buồn thương trong nỗi ngậm ngùi.

+ Giọt nước mắt như sương ->long lanh. hòa tan nỗi đau của con vào thiên nhiên để tìm nơi sẻ chia.

+ Cuộc đời mỏng manh như hạt sương -> ngắn ngủi, vô thường.

8
*Nu?c m?t ch?y v�o ho�i ni?m. Ch? m?t nột g?i mo h? v� m? ?o, b�i tho dó truy?n t?i du?c tỡnh c?m yờu thuong vụ b? c?a ngu?i con d?i v?i m?.

9


Bài số 6
T? b?n phuong tr?i xa
cỏnh hoa d�o l? t?
g?n súng h? Bi - oa
10


Bài số 6
Quý ngữ: hoa anh đào
+ Biểu tượng cho vẻ đẹp thiên nhiên và tâm hồn con người Nhật Bản (Quốc hoa)
+ Gợi cảm nhận về sự tồn tại mong manh, ngắn ngủi của cái Đẹp
11
12
Chào mừng
Các thầy, các cô và các em học sinh tham dự bài giảng
13
14

Không gian mênh mông
Hoa anh đào
Làn sóng hồ
15
Bức tranh mùa xuân giao hòa, mềm mại, nhẹ nhàng, thể hiện quan niệm vạn vật tương giao.
16

Bài số 8
N?m b?nh gi?a cu?c lóng du
m?ng h?n cũn phiờu b?t
nh?ng cỏnh d?ng hoang vu
17
Bài số 8
Quý ngữ: cánh đồng hoang vu
-> u huyền, vắng lặng

Hình ảnh đối lập:
hữu hạn của thể xác >< vô hạn của khát vọng.

18
- Khát vọng sống luôn đốt cháy tâm can và tấm lòng yêu đời, tha thiết sống của thi nhân đã được thể hiện trọn vẹn, nồng nàn trong một bài thơ đầy trăn trở, khao khát… Đó cũng chính là giá trị nhân sinh sâu sắc trong thơ Ba - sô.
19
Nhuốm bệnh trên bước lữ hành
tôi nằm mộng ở cánh đồng xa
đang bay nhảy rong chơi
(Vĩnh Sính – dịch)
20
Con ®­êng tiÕp cËn th¬ hai-c­:
- T×m quý ng÷, x¸c ®Þnh mïa.
- X©u chuçi, liªn kÕt c¸c h×nh ¶nh cã trong bµi th¬.
- Tõ chuçi h×nh ¶nh më réng liªn t­ëng, t­ëng t­îng, kÝ øc t©m hån ®Ó kh¸m ph¸ c¸c líp nghÜa cã trong bµi th¬.
21
Luyện tập
22
23
24
25
26
1. Thử sáng tác tho hai - cu
Lời khuyên của nhà thơ Nhật Soichi Furuta:
- Quan sát, khám phá
Mở rộng liên tưởng, tưởng tượng. thiên nhiên ở quanh ta .
- Ghi chép lại những ý tưởng bất ngờ
- Tránh dùng hình ảnh sáo mòn, dùng tính từ nếu không cần thiết
- Đọc nhiều thơ hai-cư của các bậc thầy đi trước
27
2. So sánh thơ tứ tuyệt Đường luật và thơ hai - cư
28
Xó chợ
Chiếc lon trống
Hạt mưa mồ côi
(Nguyễn Thành Ngữ)
Đóa hướng dương
Nhú trong vườn cỏ
Ngày không mặt trời
(Nguyễn Thế Thọ)
29
Xin trân trọng cảm ơn
Quý thầy cô và các em