Chương II:
THỨC ĂN VÀ NUÔI DƯỠNG VẬT NUÔI

GIÁ TRỊ DINH DƯỠNG CỦA THỨC ĂN
VÀ ẢNH HƯỞNG CỦA THỨC ĂN ĐẾN CƠ THỂ VẬT NUÔI
I. Giá trị dinh dưỡng của thức ăn:
1). Khái niệm:
Giá trị dinh dưỡng của thức ăn là chỉ tiêu đánh giá chất lượng thức ăn,có 4 cách đánh giá giá trị dinh dưỡng thức ăn :
+ Tỉ lệ tiêu hoá thức ăn
Công thức tính :
Dinh dưỡng ăn vào – dinh dưỡng trong phân
TLTH = -----------------------------------------------x 100%.
Dinh dưỡng ăn vào
+ Sản phẩm chăn nuôi thu được
Số lượng, chất lượng sản phẩm tạo ra khi sử dụng thức ăn (nhiều-tốt; ít-xấu…)
I. Giá trị dinh dưỡng của thức ăn:
+ Năng lượng tích luỹ, hoạt động:
Sự kiến tạo,hoàn chỉnh cơ quan
Hoạt động sống, sản xuất….
+ Thành phần hoá học của thức ăn
- Đầy đủ thành phần theo nhu cầu thì tốt, ngược lại

Ví dụ : Xét loại thức ăn là Cá.
Nước
Xương
khoáng)
Thịt
Mỡ
Vận động(E)
Chất nhờn
(nhớt)
I. Giá trị dinh dưỡng của thức ăn:
* Đại lượng đo giá trị dinh dưỡng thức ăn gọi là đơn vị thức ăn
01 đơn vị thức ăn của Việt nam = 2500 Kcal trao đổi (ME).
Sử dụng thức ăn có hiệu quả phải tính theo đơn vị ,không căn cứ vào khối lượng.
01 bao thức ăn 100 kg nhưng chỉ chứa 20 đơn vị TĂ sử dụng khối lượng phải nhiều hơn bao thức ăn chỉ có 50 kg nhưng chứa 20 đơn vị TĂ.
Viết tắt : đv.TĂ
II.Vai trò các chất dinh dưỡng trong thức ăn đối với cơ thể vật nuôi.
1). Nước
Tham gia phân giải-hấp thụ thức ăn
Đinh hình cơ thể
Điều hoà thân nhiệt
Cần cung cấp đủ nước cho cơ thể (thường sử dụng máng tự động)
II.Vai trò các chất dinh dưỡng trong thức ăn đối với cơ thể vật nuôi.
2). Prô-tít (Protide)

Là thành phần chủ yếu của tế bào, enzyme, hoocmon, kháng thể
Có phải cung cấp Protide càng nhiều càng tốt ?
Cung cấp Protide thừa hay thiếu đều có hại
Chỉ nên cung cấp Protide đủ theo yêu cầu, theo giai đoạn ,chọn loại Protide có giá trị sinh học cao.
II.Vai trò các chất dinh dưỡng trong thức ăn đối với cơ thể vật nuôi.
3). Glu-xít (Glucide)
Vai trò chính là cung cấp năng lượng cho cơ thể
Chiếm khẩu phần nhiều nhất đối với vật nuôi
Chú ý một loại Glucide là celluloz chỉ nên cung cấp vừa phải
II.Vai trò các chất dinh dưỡng trong thức ăn đối với cơ thể vật nuôi.
4). Li-pít (Lipide)
Là thành phần dự trữ năng lượng cho cơ thể
Là dung môi của Vitamin A,D,E,K
Cần cung cấp ,duy trì một lượng thích hợp cho cơ thể
Nhóm Vitamin cấu trúc cơ quan
II.Vai trò các chất dinh dưỡng trong thức ăn đối với cơ thể vật nuôi.
5). Khoáng
(Can-xi-Phospho)
Tham gia cấu tạo xương,cấu tạo tế bào
Cân bằng phản ứng axít-kiềm trong cơ thể
Tạo áp suất thẩm thấu
Tỉ lệ cung cấp Ca/P = 1,5/1 là phù hợp
Thường cung cấp bằng hình thức dùng đá liếm
II.Vai trò các chất dinh dưỡng trong thức ăn đối với cơ thể vật nuôi.
6). Vitamin (sinh tố)
Chức năng chính là điều hoà trao đổi chất, chống bệnh tật
Nhóm A,D,E,K : Cấu trúc cơ quan
Nhóm B,C : Giải phòng năng lượng
 Cần bổ sung thường xuyên Vitamin bằng các sản phẩm thích hợp .
Chức năng cơ bản một số loại vitamin
Vitamin A : Chống khô da,mờ mắt
Vitamin B: Ổn định thần kinh,bổ máu
Vitamin C : Tăng sức đề kháng, hạ nhiệt
Vitamin D : Chống còi xương
Vitamin E : Tái tạo tế bào, giúp sinh sản tốt
Vitamin K : Cầm máu
Vitamin B1 : ổn định thần kinh, chống đau nhức
Vitamin B6,12 : Bổ máu huyết.






Vitamin A
Nguồn cung cấp :
-Gốc thực vật : Rau xanh ,củ quả (thường có màu đỏ)
Gốc động vật : Gan,dầu cá

Vitamin B
Nguồn cung cấp :
Vỏ lụa gạo lúa(cám)
Thịt,cá tươi
Cấu trúc Vitamin B12
Cấu trúc B6

Vitamin C
Nguồn cung cấp:
Rau ,củ,quả tươi
Các sản phẩm cây trái có vị chua
Cấu trúc Vit C

Vitamin E
Nguồn cung cấp :
- Mầm ,chồi cây
Sữa,trứng
….
Cấu trúc Vit E
-Giá (Đậu)
- Mạch nha

Vitamin K
Nguồn cung cấp :
- Thường có gốc thực vật : cây đinh lăng, cây thuốc bỏng,các loại thực vật có vị chát-đắng…
Đinh lăng
Cây thuốc bỏng
(sống đời)
Cấu trúc Vit K


Vitamin D
Nguồn cung cấp :
Có ít trong sữa,trứng
Chủ yếu cung cấp từ nguồn ánh sáng mặt trời
Dưới tác động ánh sáng MT , dehdrocolecteron dưới da chuyển thành vitamin D3  có lợi cho sức khoẻ.
Cần để vật nuôi tiếp xúc ánh sáng ban sớm  xây chuồng đúng hướng, có sân chơi…
