CHỦ ĐỀ
Quá độ lên CNXH ở Việt Nam
Bài 7: Thực hiện nền kinh tế nhiều thành phần và tăng cường vai trò quản lý kinh tế của nhà nước
INTRODUCTION
Nguyễn Lê Lisa
Hứa Đình Dương Thụ
Trần Võ Ngọc Tuyền
Trần Hưng Khánh Nam
Phan Nhật Minh Tâm
Thành Viên: 11/6
HÃY QUAN SÁT CÁC HÌNH SAU VÀ NHẬN XÉT
Trước khi đổi mới
Sau khi đổi mới
“QUÁ ĐỘ lên Chủ Nghĩa Xã Hội” là gì?
TƯ BẢN
CHỦ NGHĨA
TIẾN LÊN
XÃ HỘI CHỦ NGHĨA
1. Thực hiện nền kinh tế nhiều thành phần
a. Khái niệm thành phần kinh tế:
“Thành phần kinh tế là kiểu quan hệ kinh tế dựa trên một hình thức sở hữu nhất định về tư liệu sản xuất.”
1. Thực hiện nền kinh tế nhiều thành phần
🔻Tính tất yếu khách quan của sự tồn tại nền kinh tế nhiều thành phần ở nước ta:
+ Trong thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta vẫn tồn tại một số thành phần kinh tế của xã hội trước đây, chưa thể cải biến ngay được, đòng thời trong quá trình xây dựng quan hệ sản xuất mới xã hội chủ nghĩa lại xuất hiện thêm một số thành phần kinh tế mới như kinh tế nhà nước, kinh tế tập thể,… Các thành phần kinh tế cũ và mới tồn tại khách quan và có quan hệ với nhau, tạo thành cơ cấu kinh tế nhiều thành phần trong thời kì quá độ.
+ Nước ta bước vào thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội với lực lượng sản xuất thấp kém và nhiều trình độ khác nhau, nên có nhiều hình thức sở hữu về tư liệu sản xuất khác nhau. Hình thức sở hữu về tư liệu sản xuất là căn cứ trực tiếp để xác định các thành phần kinh tế.
THÀNH PHẦN
KINH TẾ
KINH TẾ
TƯ BẢN
NHÀ NƯỚC
KINH TẾ
NHÀ NƯỚC
KINH TẾ
TẬP THỂ
KINH TẾ CÓ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI
KINH TẾ
TƯ NHÂN
Thành phần kinh tế nhà nước
Khái niệm:
Là thành phần dựa trên hình thức sở hữu nhà nước về tư liệu sản xuất.
Vai trò:
Giữ vai trò quan trọng,là một trong những động lực của nền kinh tế.
Các tài sản nhà nước sở hữu có thể đưa vào SX & KD
Các quỹ dự trữ quốc gia
Doanh nghiệp nhà nước
Các quỹ bảo hiểm nhà nước
B A O G Ồ M


Các ngân hàng
Trạm thu phí
Các quỹ dự trư
Thành phần kinh tế tập thể
Khái niệm:
Là thành phần dựa trên hình thức sở hữu tập thể về tư liệu sản xuất.

Vai trò:
Cùng với kinh tế nhà nước hợp thành nền tảng kinh tế quốc dân.
Nội dung:
Hợp tác xã là những đơn vị kinh tế dựa trên nguyên tắc tự nguyện cùng có lợi.


Đài truyền hình

Hợp tác xã nông nghiệp


Hợp tác xã công nghiệp



Thành phần kinh tế tư nhân
Khái niệm:
Là thành phần kinh tế dựa trên hình thức sở hữu tư nhân về tư liệu sản xuất.
Kinh tế cá thể, tiểu chủ
B A O G Ồ M
Dựa trên hình thức tư hữu nhỏ về tư liệu sản xuất và lao động của bản thân người lao động.
Có vị trí quan trọng trong nhiều ngành nghề, có điều kiện phát huy nhanh và hiệu quả tiềm năng về vốn, sức lao động, tay nghề của từng gia đình, người lao động.
Kinh tế tư bản tư nhân
Dựa trên chế độ sở hữu tư nhân tư bản chủ nghĩa về tư liệu sản xuất.
Có vai trò đáng kể trong việc phát triển kinh tế thị trường, giải quyết việc làm cho người lao động, có những đóng góp không nhỏ vào tăng trưởng kinh tế của đất nước.
Kinh tế cá thể, tiểu chủ
Kinh tế tư bản tư nhân
Vai trò:
Giữ vai trò chủ đạo, then chốt, là lực lượng vật chất quan trọng.

Nhà thuốc bán lẻ:

Trường học tư nhân


Tập đoàn tư nhân
Thành phần kinh tế tư bản nhà nước
Khái niệm:
Là thành phần dựa trên hình thức sở hữu hỗn hợp về vốn giữa kinh tế Nhà nước và tư bản bằng các hình thức: hợp đồng hợp tác kinh doanh, liên doanh,...
TẦM QUAN TRỌNG
Là hình thức kinh tế trung gian, hình thức kinh tế quá độ, “cầu nối” đưa sản xuất nhỏ lạc hậu lên Chủ Nghĩa Xã Hội bỏ qua chế độ TBCN.
Có tiềm năng to lớn về vốn, công nghệ, khả năng tổ chức quản lí → Đóng góp không nhỏ cho công cuộc xây dựng và phát triển kinh tế đất nước.
Là giải pháp để nâng cao sức cạnh tranh và kinh doanh có hiệu quả của các doanh nghiệp nhà nước ở ức ta hiện nay.
Ví dụ:
Mỏ dầu Bạch Hổ liên doanh dầu khí Việt Nam - Liên Xô
Thành phần kinh tế có
vốn đầu tư nước ngoài
Khái niệm:
Là thành phần dựa trên hình thức sở hữu vốn của nước ngoài.
Đa dạng về đối tác cho phép thu hút nhiều vốn đầu tư nước ngoài
Trình độ quản lí hiện đại
Quy mô vốn lớn
Trình độ công nghệ cao
N Ộ I D U N G
Vai trò:

▶Tăng kim ngạch xuất khẩu.
▶Xây dựng kết cấu hạ tầng KT-XH gắn với thu hút công nghệ hiện đại.
▶Tạo nhiều cơ hội việc làm.
Ví dụ:
Công ty xuyên quốc gia:
Công ty tư nhân, một thành viên:

Tin tưởng, ủng hộ và chấp hành tốt chính sách phát triển nền kinh tế nhiều thành phần ở nước ta.
Tham gia lao động sản xuất ở gia đình.
Vận động người thân trong gia đình đầu tư vốn và các nguồn lực khác vào sản xuất kinh doanh.
Tổ chức sản xuất, kinh doanh trong các thành phần kinh tế, các ngành, nghề và mặt hàng mà pháp luật cho phép → góp phần thúc đẩy phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta hiện nay.
Chủ động tìm kiếm việc làm ở các ngành nghề thuộc các thành phần kinh tế phù hợp với khả năng của bản thân.
1. Thực hiện nền kinh tế nhiều thành phần
c) Trách nhiệm của công dân đối với việc thực hiện nền kinh tế nhiều thành phần.
2. Vai trò quản lí kinh tế của nhà nước
a. Sự cần thiết, khách quan phải có vai trò quản lí kinh tế của nhà nước
Kinh tế thị trường tự do
Kinh tế thị trường hiện đại
Việc quản lý kinh tế của nhà nước đối với nền kinh tế mới đặt ra là một tất yếu khách quan đối với kinh tế thị trường định hướng XHCN.
2. Vai trò quản lí kinh tế của nhà nước
Đại diện cho chế độ sở hữu toàn dân về tư liệu sản xuất (vốn) đối với các doanh nghiệp nhà nước.
a. Sự cần thiết khách quan phải có vai trò quản lí kinh tế của nhà nước
Đại diện cho xã hội thực hiện việc điều tiết và quản lí kinh tế, đảm bảo nền kinh tế - xã hội phát triển ổn định và đúng định hướng XHCN.
NHÀ NƯỚC
2. Vai trò quản lí kinh tế của nhà nước
a. Sự cần thiết khách quan phải có vai trò quản lí kinh tế của nhà nước
NHÀ NƯỚC
Phát huy vai trò tích cực, khắc phục hạn chế của kinh tế thị trường
ĐIỀU TIẾT VÀ QUẢN LÍ NỀN KINH TẾ
Chỉ có nhà nước XHCN mới có khả năng giải quyết hiệu quả, triệt để những hạn chế và đưa kinh tế thị trường nước ta phát triển theo đúng định hướng XHCN.
2. Vai trò quản lí kinh tế của nhà nước
Quản lý doanh nghiệp nhà nước với tư cách nhà nước là người chủ sở hữu.
b. Nội dung quản lí kinh tế của nhà nước
Quản lí và điều tiết vĩ mô nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
NHÀ NƯỚC
2. Vai trò quản lí kinh tế của nhà nước
Tiếp tục đổi mới các công cụ kế hoạch hóa, pháp luật, chính sách và cơ chế quản lí.
c. Tăng cường vai trò và hiệu lực quản lí kinh tế của nhà nước.
Tăng cường lực lượng vật chất của nhà nước để điều tiết thị trường.
Tiếp tục cải cách bộ máy hành chính nhà nước, chế độ công thức theo hướng công khai, minh bạch, tinh gọn, có năng lực, sáng tạo và vững mạnh.
CỦNG CỐ
1) THÀNH PHẦN KINH TẾ LÀ GÌ ?
Một hình thức sở hữu cơ bản về tư liệu sản xuất.
Kiểu quan hệ kinh tế dựa trên một hình thức sở hữu nhất định về tư liệu sản xuất.
Các kiểu quan hệ kinh tế khác nhau trong xã hội.
Các kiểu tổ chức sản xuất kinh doanh khác nhau trong nền kinh tế.
2) YẾU TỐ NÀO DƯỚI ĐÂY LÀ CĂN CỨ TRỰC TIẾP ĐỂ XÁC ĐỊNH THÀNH PHẦN KINH TẾ?
Quan hệ sản xuất.
Sở hữu tư liệu sản xuất.
Lực lượng sản xuất.
Các quan hệ trong xã hội.
3) NỘI DUNG NÀO DƯỚI ĐÂY LÍ GIẢI SỰ TỒN TẠI NỀN KINH TẾ NHIỀU THÀNH PHẦN CỦA NƯỚC TA?
Nước ta đang trong thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội.
Những thành phần kinh tế cũ vẫn còn và xuất hiện thêm những thành phần kinh tế mới.
Do sự đòi hỏi tất yếu về việc xây dựng một nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần.
Do do sự đòi hỏi tất yếu của nền kinh tế thị trường.
4) CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN NỀN KINH TẾ MÀ ĐẢNG VÀ NHÀ NƯỚC TA ĐANG THỰC HIỆN LÀ GÌ?
A. Kinh tế thị trường tự do cạnh tranh.
B. Kinh tế nhiều thành phần định hướng xã hội chủ nghĩa.
C. Kinh tế thương mại tăng cường hội nhập.
D. Kinh tế tư nhân theo hướng xã hội hóa.
5) NHỮNG TIỂU THƯƠNG BÁN HÀNG Ở CHỢ THUỘC THÀNH PHẦN KINH TẾ NÀO DƯỚI ĐÂY?
A. Kinh tế tập thể.
B. Kinh tế tư nhân.
C. Kinh tế nhà nước.
D. Kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.
 6) NHIỀU NGƯỜI CÙNG GÓP VỐN THÀNH LẬP NÊN HỢP TÁC XÃ VẬN TẢI «ĐỨC PHÚC» CHUYÊN KINH DOANH DỊCH VỤ VẬN CHUYỂN HÀNH KHÁCH, ĐÂY LÀ THÀNH PHẦN KINH TẾ NÀO DƯỚI ĐÂY?
A. Kinh tế tập thể.
B. Kinh tế tư nhân.
C. Kinh tế nhà nước.
D. Kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.
7) THÀNH PHẦN KINH TẾ NHÀ NƯỚC KHÁC VỚI THÀNH PHẦN KINH TẾ TƯ BẢN NHÀ NƯỚC VỀ ĐIỂM NÀO ?
Hình thức sở hữu về tư liệu.
Quan hệ trong tổ chức và quản lý sản phẩm.
Quan hệ trong phân phối sản phẩm.
Tất cả các phương án trên.
8) CÁC THÀNH PHẦN KINH TẾ NƯỚC TA, THÀNH PHẦN NÀO ĐÓNG VAI TRÒ CHỦ ĐẠO ?
Kinh tế nhà nước.
Kinh tế tập thể.
Kinh tế tư nhân .
Kinh tế tư nhân tư bản.
Kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.
9) THÀNH PHẦN KINH TẾ NÀO DƯỚI ĐÂY KHÔNG CÓ TRONG NỀN KINH TẾ NƯỚC TA HIỆN NAY?
A. Kinh tế tập thể.
B. Kinh tế tư nhân.
C. Kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.
D. Kinh tế hỗn hợp.
10) THÀNH PHẦN KINH TẾ NÀO DƯỚI ĐÂY ĐƯỢC COI LÀ “CẦU NỐI” ĐƯA SẢN XUẤT NHỎ LẠC HẬU LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở NƯỚC TA?
A. Kinh tế tập thể.
B. Kinh tế tư bản nhà nước.
C. Kinh tế nhà nước.
D. Kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.