BÀI 18: THỰC HÀNH
QUAN SÁT TẾ BÀO SINH VẬT

2

Kiểm tra bài cũ

✘ Em hãy cho biết sự sinh sản có ý nghĩa gì đối với sinh vật?

3

NỘI DUNG THỰC HÀNH

Chuẩn bị

Dụng
cụ

Hóa
chất

Cách tiến hành

Quan sát tế
bào trứng
cá bằng mắt
thường và
kính lúp

Quan sát tế
bào biểu bì vảy
hành bằng
kính hiển vi
quang học

Quan sát
hình dạng
tế bào biểu
bì da ếch

Báo
cáo
kết
quả

Có một số dụng cụ sau được chuẩn bị cho bài thực hành. Em
hãy dự đoán tác dụng của chúng?
Dụng cụ
Kính hiển vi quang học, kính
lúp cầm tay
đĩa kính đồng hồ, lam kính,
lamen

HÌNH ẢNH

Tác dụng

Quan sát tế bào

pipette

Làm tiêu bản mẫu
vật để quan sát.
Hút/nhỏ dung dịch.

kim mũi mác, panh

Gảy/kẹp cố định mẫu.

Xanh methylene, nước cất
Trứng cá, củ hành, ếch sống

Nhuộm màu tiêu bản
Mẫu vật để lấy tế bào
quan sát.

1. Quan sát tế bào trứng cá

bằng mắt thường và kính lúp

6

Bước 1

Dùng kim mũi mác tách trứng
cá cho vào đĩa kính đồng hồ
đã có sẵn vài giọt nước cất.

Bước 2

Quan sát bằng mắt thường và
kính lúp cầm tay

Bước 3

Vẽ tế bào quan sát được

7

✘ Lưu ý: Khi tách trứng cá chép cần nhẹ tay, không
để kim mũi mác làm vỡ màng trứng, khó quan sát.

8

2. Quan sát tế bào biểu bì vảy hành
bằng kính hiển vi quang học
Nhỏ 1 giọt nước cất lên lam kính

1

Dùng kim mũi mác bóc nhẹ lớp biểu bì vẩy hành

2

Đặt vảy hành đã bóc lên lam kính đã có giọt
nước cất, đậy lamen.

3

Quan sát dưới kính hiển vi với vật kính 10x, 40x,
về tế bào quan sát được

4

9

Lưu ý:


Biểu bì vảy hành gồm nhiều lớp tế bào xếp sít nhau, cần tách
mỏng, nếu không các lớp tế bào sẽ chồng lên nhau khó quan
sát.



Khi tiến hành bước đậy lamen để hoàn thành tiêu bản quan
sát, cần chú ý đậy nhẹ nhàng, tránh để bọt khí xuất hiện sẽ
khó quan sát và nhận diện tế bào.

10

11

3. Quan sát tế bào biểu bì da ếch

12

Bước 1

Dùng panh với vài mẩu da ếch tròng bình
nhốt ếch cho vào đĩa kính đồng hồ

Bước 2 Nhỏ 1 giọt xanh methylene vào đĩa kính đồng hồ đã
có sẵn mẩu da ếch để khoảng một đến 2p

Bước 3

Nhỏ 1 giọt nước cất lên lam kính

Bước 4

Dùng panh với mẩu da ếch đã nhuộm trải đều lên
lam kính, đậy lamen. Dùng giấy thấm thấm nước
tràn ra ngoài tiêu bản

Bước 5

Quan sát tiêu bản dưới kính hiểu vi với vật kính 10x.
40x và vẽ tế bào quan sát được

13

14

4. Báo cáo kết quả thực hành
Báo cáo: Kết quản quan sát tế bào sinh vật
Thứ….ngày….tháng….năm
Nhóm….lớp…….
1. Vẽ và chú thích tế bào trứng cá đã được quan sát. Tại sao
khi tách trứng cá chép cần nhẹ tay?
2. Vẽ và chú thích tế bào biểu bì vảy hành.Tại sao tách biểu
bì vảy hành cần phải lấy một lớp thật mỏng?
3. Vẽ và chú thích tế bào biểu bì da ếch đã được quan sát

15

Luyện tập mở rộng

Hai bạn Nam và Mai cùng làm tiêu bản tế
bào biểu bì vảy hành, khi thực hiện bước
bóc tách vỏ củ hành, Nam dùng kim mũi
mác cắt lát mỏng, còn Mai dùng kim mũi
mác bóc lớp vỏ lụa.
Theo em, tiêu bản của bạn nào sẽ quan sát
rõ các thành phần của tế bào hơn? Giải
thích lý do.

Tiêu bản của bạn Mai quan
sát rõ hơn các thành phần tế
bào: Nếu dùng kim mũi mác
cắt lớp tế bào vỏ củ hành,
các lớp tế bào sẽ chồng lên
nhau, khó quan sát.

16

Trong bước thực hành quan sát tế bào biểu bì da ếch, theo
em vì sao cần phải nhuộm tế bào biểu bì da ếch bằng
xanhmetylene?

Lớp biểu bì da
ếch rất mỏng,
trong suốt

Nhuộm
xanhmetynen,
nhân tế bào
bắt màu

Quan sát rõ và
phân biệt được
các thành phần
cấu tạo nên tế
bào

17

Sử dụng các từ ngữ sau để hoàn
thành chỗ trống từ (1) đến (4):

Tế bào

Xanh metylenen

iodine

Cấu trúc

Thuốc nhuộm thường được
sử dụng trong nhuộm tiêu
bản hiển vi, giúp chúng ta có
thể quan sát (1) của (2) được
rõ hơn. Người ta thường sử
dụng (3) đối với bước nhuộm
tế bào biểu bì vảy hành và
(4) đối với bước nhuộm tế
bào biểu bì da ếch.
(1): Cấu trúc
(2): Tế bào
(3): Iodine
(4): Xanh metylene

18

Em hãy cho biết thêm một số tế bào có thể quan sát
được bằng mắt thường.
Tế bào trứng đà điểu
Tế bào trứng gà

Tế bào
trứng cút

1
2

ic
á
Sá c c
c h âu
bà hỏ
it iB
ập à
Đ
i1
ọ
8
đơ c
–
t
n rư
bà ớ
o cB
và à
cơ i 19
th – C
ể
đa ơ t
b à hể
o

H
oà
n
sá thà
t h nh
oà Ph
n
iế
c
hỉ u q
Tr
nh u
ả
an
lờ

19

Hướng dẫn về nhà

3

20

CẢM ƠN CÁC EM
ĐÃ LẮNG NGHE BÀI GIẢNG!