THUỐC
LỖ TẤN

I. KHÁI QUÁT CHUNG
1. Xuất xứ, hoàn cảnh sáng tác
- Thuốc được viết năm 1919, đúng vào lúc cuộc vận động Ngũ tứ bùng
nổ.
- Nói về căn bệnh “đớn hèn” của dân tộc Trung Hoa do nhân dân chìm
đắm trong mê muội, lạc hậu mà những người cách mạng thì hoàn toàn
xa lạ với nhân dân, nhà văn muốn cảnh báo: người TQ cần suy nghĩ
nghiêm túc về một phương thuốc để cứu dân tộc
- In trong tập “Gào thét”
2. Phương thức biểu đạt: Tự sự
3. Thể loại: Truyện ngắn

4. Nhan đề: thuốc ở đây chính là chiếc bánh bao tẩm máu
người
Tầng nghĩa thứ nhất là nghĩa tường minh, chỉ phương thuốc
chữa bệnh lao bằng chiếc bánh bao tẩm máu người. Đây là một
phương thuốc mê tín lạc hậu.
Tầng nghĩa thứ hai là nghĩa hàm ẩn, đó là phương thuốc để
chữa bệnh tinh thần: căn bệnh gia trưởng, căn bệnh u mê lạc
hậu về mặt khoa học của người dân Trung Quốc.
Tầng nghĩa thứ ba của Thuốc , của chiếc bánh bao tẩm máu
người là phương thuốc chữa căn bệnh u mê, lạc hậu về mặt
chính trị của người dân Trung Quốc và căn bệnh xa rời quần
chúng của người cách mạng Trung Quốc thời bấy giờ.

TÓM TẮT

- Vợ chồng lão Hoa, chủ một quán trà, có thằng con trai tên Thuyên bị bệnh
lao rất nặng
- Được mách nước, vợ chồng lão Hoa dốc tiền đến Cổ Đình Khấu từ mờ
sáng để mua chiếc bánh bao tẩm máu người vừa bị hành hình đem về cho
con ăn.
- Buổi sáng, quán trà đông khách, mọi người râm ran bàn tán về Hạ Du,
người chiến sĩ vừa bị hành hình lúc sáng sớm: “thằng khốn nạn”, “thằng
nhãi con” và “điên thật rồi”
- Một ngày vào tiết Thanh minh, bà Hoa ra thăm mộ con nhìn thấy mẹ Hạ
Du cũng đến viếng mộ. Đồng cảnh ngộ mất con, bà Hoa bước qua con
đường mòn sang an ủi mẹ Hạ Du
- Cả hai cùng ngạc nhiên trước vòng hoa đặt trên mộ “Thế là thế nào nhỉ?”.

II. CÁC CHI TIẾT ẤN TƯỢNG
●Hình ảnh chiếc bánh bao tẩm máu
người
●Hình tượng người cách mạng Hạ Du
●Hình ảnh con đường mòn
●Hình ảnh vòng hoa

1. Hình ảnh
chiếc bánh
bao tẩm
máu người

Chiếc bánh bao nhuốm máu đỏ tươi,
máu còn nhỏ từng giọt.
LÃO HOA

Lão Hoa cầm gói lá xanh và chao đèn
loang lổ máu, dúi vào bếp, một mùi
thơm quái lạ ngập cả quán
Một vật đen thui, một làn hơi trắng
bốc ra từ lớp vỏ cháy sém.

Thái độ của mọi người trước phương thuốc
chữa bệnh lao
Lão Hoa: nâng niu như đứa con
của gia đình mười mấy đời độc
đinh
Thằng Thuyên: cầm cái bánh như cầm
sinh mệnh mình, chiếc bánh nằm gọn
trong bụng, mùi vị như thế nào cũng đã
quên rồi

Thái độ của mọi người trước phương thuốc
chữa bệnh lao
Ăn đi con, ăn
sẽ khỏi
ngay!”…
BÀ
HOA

Cam đoan thế nào
cũng khỏi, thứ thuốc
này đặc biệt lắm
BÁC CẢ
KHANG

=> Phương thuốc bí truyền nhưng vẫn không thể chữa
khỏi bệnh cho Thuyên. Như vậy, thực chất đó chỉ là
một “phương thuốc độc” đã đầu độc con người. Từ đó,
Lỗ Tấn muốn người dân Trung Hoa nghiêm túc suy
nghĩ tìm cho mình một phương thuốc để chữa căn
bệnh mê tín dị đoan

Ý NGHĨA
Chiếc bánh bao tẩm máu người là chi tiết đặc sắc nhất trong
truyện ngắn “Thuốc”
* Nó xuất hiện trong tác phẩm không chỉ với ý nghĩa tả thực:
một thứ thuốc có thể chữa bệnh lao mà còn là hình ảnh mang
tính đa nghĩa.
- Chiếc bánh bao trước hết mang ý nghĩa thực chính là thực
phẩm mà người dân Trung Hoa vẫn ăn hằng ngày. Nhưng trong
tác phẩm này, nó trở thành một vị thuốc “thần” để cứu người,
một vị thuốc mà khiến người ta chết nhưng con người vẫn tin
vào đó để truyền từ thế hệ này đến thế hệ khác. Một phương
thuốc chữa bệnh mê tín, lạc hậu dẫn đến nhiều cái chết thương

- “Chiếc bánh bao tẩm máu đỏ tươi, máu còn nhỏ
từng giọt, từng giọt” để gợi nhắc về bệnh u mê, lạc
hậu của quần chúng và bi kịch của những chiến sĩ cách
mạng tiên phong
- Hình ảnh chiếc bánh bao tẩm máu người còn là tư tưởng
và con đường đi sai lầm của những người làm cách mạng:
+ Những người tiên phong đi trước quá xa rời quần chúng,
không đi sâu tìm hiểu và nắm bắt được tâm tư nguyện vọng
của nhân dân.
+ Máu để tấm chiếc bánh bao chính là máu
của chiến sĩ Hạ Du đã hi sinh mình để cống
hiến cho đất nước. Nhưng nhân dân Trung
Hoa lại cho rằng anh là kẻ phản bội, là giặc
nên căm phẫn

2. HÌNH TƯỢNG
NGƯỜI CÁCH
MẠNG HẠ DU:

Hình ảnh Hạ Du có một vị trí đặc biệt, là hình
tượng trung tâm của tác phẩm.
- Đó là hình tượng người cách mạng giác ngộ
sớm:
+ Có lí tưởng cách mạng rõ ràng: lật đổ ngai vàng,
đánh đuổi ngoại tộc, giành độc lập.
+ Hạ Du là một người dũng cảm hiên ngang, dám
tuyên truyền lí tưởng cách mạng với cả người cai
ngục trong những ngày chờ lên đoạn đầu đài.

1

Nhà văn tỏ thái độ trân trọng, kính
phục nhân cách của người cách
mạng Hạ Du nhưng cũng ngầm phê
phán Hạ Du xa rời quần chúng

+ Xa rời đến mức mẹ Hạ Du cũng không hiểu
+ Chú Hạ Du thì coi cháu mình là "làm giặc"
và đi tố giác để lấy tiền thưởng
+ Người dân lấy máu Hạ Du để chữa bệnh…

Qua cuộc bàn luận trong quán trà
về
Hạ Du
Þ Lỗ Tấn muốn nói lên mối quan hệ giữa cách mạng và quần
chúng. Đây là thời kỳ đầu của cách mạng, thời kỳ khủng
hoảng, cách mạng không gần dân, xa dân, quần chúng chưa
được giác ngộ
Þ Họ xem những người cách mạng là giặc, là những kẻ chán
sống muốn chết. Lời của bác Cả Khang gọi Hạ Du là "thằng
quỷ sứ", rồi "cái thằng nhãi con ấy không muốn sống nữa
thế thôi",...

Qua cuộc bàn luận trong quán trà
về
Hạ Du
Þ Hình ảnh người cách mạng cô đơn, lẻ loi không được sự ủng
hộ của quần chúng. Hạ Du dũng cảm là vậy thế nhưng anh bị
xử tử ai cũng nghĩ là đáng, mẹ anh nghĩ con chết oan và còn
thấy xấu hổ.
* Đặt ra giải pháp cấp bách lúc bấy giờ là phải tìm một phương
thuốc thực sự làm nhân dân giác ngộ cách mạng và làm cách
mạng gắn bó với quần chúng.

3. HÌNH
ẢNH CON
ĐƯỜNG
MÒN

- Thuyên được chôn ở “phía tay phải” nơi dành cho “những người
nghèo”, còn Hạ Du thì chôn ở “phía tay trái”, nơi dành cho
“những người chết chém hoặc chết tù”
=> Con đường trở thành ranh giới ước định giữa “dân” và “giặc”.

- “Cả hai nơi, mộ dày khít, lớp này lớp khác, như bánh bao nhà
giàu ngày mừng thọ”
=> Các nhà giàu, tức tầng lớp thống trị trong xã hội Trung Hoa
thời đó, tồn tại trên sự hi sinh xương máu của “dân” và của
“giặc”
- Hình ảnh “bà kia ngập ngừng không dám bước tới nữa, sắc
mặt xanh xao bỗng đỏ lên vì xấu hổ”, bởi lẽ phần mộ của con
bà nằm bên phía dành cho người “chết tù hoặc chết chém”

* Hình ảnh con đường mòn xuất hiện gần cuối tác phẩm
như sự ám ảnh ghê gớm về sự u mê, tăm tối của người
dân Trung Quốc đương thời, thái độ và hành động của
những người dân ấy điển hình cho nước Trung Hoa thời
trung cổ.

4. HÌNH
ẢNH VÒNG
HOA

- Với vòng hoa, Lỗ Tấn đã bày tỏ sự trân trọng
và tiếc thương đối với người chiến sĩ cách mạng
tiên phong. Đồng thời cũng thể hiện sự trân
trọng của ông với cuộc cách mạng Tân Hợi.
- Vòng hoa trên nấm mộ Hạ Du như muốn
khẳng định một chân lý lịch sử và cách
mạng
=> Trong trạng thái mê muội, tê liệt của
quần chúng thuở ấy, vẫn có người nhớ
đến, tiếc thương ngưỡng mộ và quyết tâm
noi gương người cách mạng tiên phong đã
ngã xuống vì đại nghĩa.

- Vòng hoa là biểu tượng của cách mạng, mang
lại niềm lạc quan đối với tiền đồ cách mạng.
Trong truyện, vòng hoa là dự cảm về một con
đường đầy gian nan, một tia lửa hôm nay sẽ dẫn
đến một đám cháy ngày mai!
-Vòng hoa trên mộ Hạ Du: Có thể coi vòng hoa
như một điểm đối lập hoàn toàn với “chiếc bánh
bao tẩm máu”.
=> Thay vì chấp nhận vai trò của thuốc, tác giả
mơ ước về một loại thuốc mới, có thể chữa trị cả
những vấn đề tinh thần trong xã hội, với điều
kiện là mọi người đều nhận thức được tầm quan
trọng của cách mạng và hiểu rõ ý nghĩa của sự hi
sinh từ những người cách mạng

=> Góp phần tạo ra sự bùng nổ của chủ đề tư tưởng tác
phẩm: Lỗ Tấn đã đau nỗi đau của dân tộc Trung Hoa thời
cận đại: nhân dân thì mê muội “ngủ say trong một cái nhà
hộp bằng sắt” còn người cách mạng thì “bôn ba trong
chốn quạnh hiu”.
Và đây là chủ đích trong việc viết truyện “Thuốc”; Lỗ Tấn
đi đến quyết định: Chữa bệnh thể xác không quan trọng
bằng chữa bệnh tinh thần cho quốc dân Trung Hoa.

30%

40%

60%

100%

CÂU HỎI CỦNG CỐ
Câu 1 : Chiếc bánh bao tẩm máu được Lỗ
Tấn miêu tả qua những chi tiết nào?
A. Nhuốm máu, đỏ tươi, máu còn nhỏ từng giọt, từng giọt.
B. Gói lá xanh và chao đèn loang lổ máu, dúi vào bếp,
một mùi thơm quái lạ ngập cả quán.
C. Một vật đen thui, một làn khói trắng bốc ra từ lớp vỏ
cháy sém.
D. Tất cả các đáp án trên.

CÂU HỎI CỦNG CỐ
Câu 1 : Chiếc bánh bao tẩm máu được Lỗ
Tấn miêu tả qua những chi tiết nào?
A. Nhuốm máu, đỏ tươi, máu còn nhỏ từng giọt, từng giọt.
B. Gói lá xanh và chao đèn loang lổ máu, dúi vào bếp,
một mùi thơm quái lạ ngập cả quán.
C. Một vật đen thui, một làn khói trắng bốc ra từ lớp vỏ
cháy sém.
D. Tất cả các đáp án trên.

Câu 2 : Hình tượng chiếc bánh bao tẩm máu
trong truyện có ý nghĩa gì?
A. Tư tưởng và con đường đi sai lầm của những người làm
cách mạng.
B. Gợi nhắc về bệnh u mê, lạc hậu của người dân Trung
Hoa lúc bấy giờ và bi kịch của những chiến sĩ cách mạng
tiên phong.
C. Là thực phẩm bị người dân kì thị, xa lánh.
D. Tất cả các đáp án trên đều đúng.

Câu 2 : Hình tượng chiếc bánh bao tẩm máu
trong truyện có ý nghĩa gì?
A. Tư tưởng và con đường đi sai lầm của những người làm
cách mạng.
B. Gợi nhắc về bệnh u mê, lạc hậu của người dân Trung
Hoa lúc bấy giờ và bi kịch của những chiến sĩ cách mạng
tiên phong.
C. Là thực phẩm bị người dân kì thị, xa lánh.
D. Tất cả các đáp án trên đều đúng.

Câu 3: Đáp án nào không đúng khi nói về ý
nghĩa vòng hoa trên mộ
Hạ Du?
A.
Thể hiện tấm lòng ưu ái của Lỗ Tấn đối với sự nghiệp,
cuộc đời và sự hi sinh của Hạ Du
B.
Thể hiện sự hối lỗi của người chú khi đã đem Hạ Du đi
thú và hiểu sai về người cháu của mình
C.
Thể hiện niềm lạc quan, tin tưởng vào một tương lai
tươi sáng của cách mạng Trung Quốc: có người đã thấu
hiểu cho người làm cách mạng
D.
Khẳng định sẽ có những người vẫn tiếp tục làm cách
mạng

Câu 3: Đáp án nào không đúng khi nói về ý
nghĩa vòng hoa trên mộ Hạ Du?
A.
Thể hiện tấm lòng ưu ái của Lỗ Tấn đối với sự nghiệp,
cuộc đời và sự hi sinh của Hạ Du
B.
Thể hiện sự hối lỗi của người chú khi đã đem Hạ Du đi
thú và hiểu sai về người cháu của mình
C.
Thể hiện niềm lạc quan, tin tưởng vào một tương lai
tươi sáng của cách mạng Trung Quốc: có người đã thấu
hiểu cho người làm cách mạng
D.
Khẳng định sẽ có những người vẫn tiếp tục làm cách
mạng

CẢM ƠN CÔ VÀ
CÁC BẠN ĐÃ
LẮNG NGHE