Tiết 28. Bài 25:THƯỜNG BIẾN

Cây rau dừa nước moc trên
cạn

Cây rau dừa nước nổi trên mặt nước

THƯỜNG BIẾN

THƯỜNG BIẾN
Hãy quan sát tranh và đọc ví dụ 1,2 SGK để hoàn thành bảng sau:
Thảo luận
nhóm

Cây rau mác

Đối tượng
nghiên cứu

Lá cây rau
mác
Cây rau dừa
nước
Su hào

Rau dừa nước ở cạn Rau dừa nước ở nước

Điều kiện
môi trường

- Mọc trong không khí
- Mọc trên mặt nước
- Mọc trong nước

Mô tả kiểu hình
tương ứng
- Đúng qui trình kĩ thuật

- Mọc trên bờ
- Trải trên mặt nước
- Đúng qui trình kĩ thuật
- Sai qui trình kĩ thuật

Sai qui trình kĩ thuật

THƯỜNG BIẾN
Đối
tượng
nghiên
cứu

Điều kiện
môi trường

Lá cây - Mọc trong không khí
rau
- Mọc trên mặt nước
mác - Mọc trong nước
Cây rau - Mọc trên bờ
dừa
nước - Trải trên mặt nước

Mô tả kiểu hình
tương ứng

- Lá nhỏ, hình mũi mác
- Lá lớn, hình mũi mác
- Lá hình dải
- Thân, lá nhỏ, chắc
- Thân, lá lớn hơn, một số rễ biến

thành phao

- Củ to
Đúng
qui
trình
kĩ
thuật
Su hào
- Sai qui trình kĩ thuật - Củ nhỏ, sâu bệnh
HỎI: Sự biểu hiện ra kiểu hình bên ngoài của một cơ thể phụ thuộc vào những yếu
tố nào? Trong đó yếu tố nào được xem là không biến đổi?

THƯỜNG BIẾN
Sự biểu hiện ra kiểu hình bên ngoài của
một cơ thể phụ thuộc vào kiểu gen và môi
trường sống
Trong đó kiểu gen được xem là không biến
đổi

Thường
biến là gì?

Thường biến là những biến đổi ở kiểu hình
phát sinh trong đời cá thể dưới ảnh hưởng
trực tiếp của môi trường.

THƯỜNG BIẾN
I. Sự biến đổi kiểu hình do tác động của môi trường:
- Thường biến là những biến đổi ở kiểu
hình phát sinh trong đời cá thể dưới ảnh
hưởng trực tiếp của môi trường.

Thường biến là
cóloại
di biến
truyền
dị
có lợicho
hayđời
cósau
hại? Vì
không? Vì sao?
sao?

- Thường biến biểu hiện đồng loạt theo
hướng xác định
- Thường biến không di truyền được

Có lợi. Vì nó giúp sinh vật thích nghi
Không. Vì đây chỉ là biến đổi kiểu hình,
với sự thay đổi nhất thời hoặc theo
không phải là biến đổi kiểu gen.
chu kì của môi trường sống

Cây ARACEA
đực

Cây ARACEA cái

Dây khoai lang trồng ở
môi trường ẩm ướt

Dây khoai lang trồng ở
môi trường khô cằn

Dây khoai lang

Trồng ở nhiệt độ 35 độ C

Ví dụ: Hoa liên hình

Trồng ở nhiệt độ 20 độ C

THƯỜNG BIẾN

Ví dụ

Sự biến đổi lá ở cây lục bình
của cùng một kiểu gen

THƯỜNG BIẾN
Ví dụ

Thường biến thích nghi sự thay đổi môi trường

THƯỜNG BIẾN

Ví dụ
Thường
biến
thích
nghi sự
thay đổi
môi
trường

THƯỜNG BIẾN

Ví dụ

Thường biến thích nghi môi
trường để tự vệ và săn mồi

THƯỜNG BIẾN

Ví dụ

Thường biến thích nghi
môi trường để tự vệ và
săn mồi

THƯỜNG BIẾN

Ví dụ

Thường biến thích nghi
môi trường để tự vệ và
săn mồi

THƯỜNG BIẾN
I. Sự biến đổi kiểu hình do tác động của môi trường:
- Thường biến là những biến đổi ở kiểu
hình phát sinh trong đời cá thể dưới ảnh
hưởng trực tiếp của môi trường.
- Thường biến biểu hiện đồng loạt theo
hướng xác định
- Thường biến không di truyền được

II. Mối quan hệ giữa kiểu gen,
môi trường và kiểu hình:
- Kiểu hình là kết quả của sự tương tác
giữa kiểu gen với môi trường
- Các tính trạng chất lượng phụ thuộc
chủ yếu vào kiểu gen.
- Các tính trạng số lượng chịu ảnh
hưởng của môi trường.

III. Mức phản ứng:

Nghiên cứu SGK. Thảo luận nhóm
1) Nhận xét mối quan hệ giữa kiểu gen
môi trường và kiểu hình?
2)Những tính trạng nào chủ yếu phụ thuộc
vào kiểu gen? Những tính trạng nào chịu
ảnh hưởng nhiều của môi trường?
1) Kiểu gen, môi trường và kiểu hình có
mối quan hệ khăn khít : Kiểu hình là kết
quả của sự tương tác gữa kiểu gen với
môi trường
2) + Các tính trạng chất lượng phụ
thuộc chủ yếu vào kiểu gen.
+ Các tính trạng số lượng chịu ảnh
hưởng của môi trường.

Cùng kiểu gen --->kiểu hình khác

Lúa nếp cẩm (nếp than

Lợn Ỉ Nam Định

THƯỜNG BIẾN
I. Sự biến đổi kiểu hình do tác động của môi trường:
- Thường biến là những biến đổi ở kiểu
hình phát sinh trong đời cá thể dưới ảnh
hưởng trực tiếp của môi trường.
- Thường biến biểu hiện đồng loạt theo
hướng xác định
- Thường biến không di truyền được
II. Mối quan hệ giữa kiểu gen, môi
trường và kiểu hình:
- Kiểu hình là kết quả của sự tương tác
giữa kiểu gen với môi trường
- Các tính trạng chất lượng phụ
thuộc chủ yếu vào kiểu gen.
- Các tính trạng số lượng chịu ảnh
hưởng của môi trường.
III. Mức phản ứng:
Mức phản ứng là giới hạn thường biến
của một kiểu gen trước môi trường
khác nhau.
Mức phản ứng do kiểu gen quy định

Mức phản ứng là gì?

Mức phản ứng là giới hạn tường biến của
một kiểu gen trước môi trường khác nhau.
Mức phản ứng do kiểu gen quy định

THƯỜNG BIẾN
Tìm hiểu ví dụ tr.73-SGK:
giống lúa DR2

Lúa DR2 chăm sóc bình thừơng (4,5 – 5 tấn)

Lúa DR2 chăm sóc tốt (8 tấn)
Do kĩ thuật chăm sóc

1)Sự khác nhau giữa năng suất bình quân
và năng sất tối đa là do đâu?
2) Giới hạn năng suất tối đa của lúa là do
yếu tố nào?

Do kiểu gen qui định

2. Ví dụ

Lợn Đại Bạch
(90kg - 135kg)

Ví dụ
Lợn Lang
(40kg - 50kg)

Hãy chọn chữ cái trước câu trả lời đúng:
1.

Bố mẹ truyền đạt cho con:
A. Một tính trạng
B. Một kiểu hinh
C. Một kiểu gen
2. Trong các biến dị sau biến dị nào không di truyền?
A. Đột biến gen và thường biến
B. Đột biến gen và đột biến nhiễm sắc thể
C. Biến dị tổ hợp
D. Thường biến
3. Nói ngô lai LVN20 có thể đạt được 6-8 tấn/ha. Là nói đến giống ngô đó có thể:
A, Đạt năng suất tối đa 6-8 tấn/ha
B. Đạt năng suất trung bình 6-8 tấn/ha
C. Luôn đạt năng suất 6-8 tấn/ha
4. Trong chăn nuôi, trồng trọt biện pháp kĩ thuật đặt lên hàng đầu là:
A. Giống
B. Kĩ thuật trồng trọt
C. Thời tiết
5. Kiểu hình của một cá thể quy định bởi yếu tố nào?
A. Điều kiện môi trường sống
B. Kiểu gen trong giao tử
C. Sự tương tác giữa kiểu gen và môi trường
D. Cả A, B và C

Câu hỏi SGK/ 73
•

Phân biệt thường biến và đột biến?

+ Giống nhau:
- Đều làm biến đổi kiểu hình của cơ
thể.
- Đều có liên quan đến tác động của
môi trường.

Khác nhau
Thường biến

Đột biến

- Chỉ làm thay đổi kiểu hình,
không làm thay đổi vật chất di
truyền ( NST và AND).

- Lám biến đổi vật chất di truyền
(NST và AND) từ đó dẫn đến
thay đổi kiểu hình cơ thể.

- Do tác động trực tiếp của môi
trường

- Do tác động của môi trường
ngoài hay rối loạn trao đổi chất
trong tế bào cơ thể

- Không di truyền cho thế hệ
sau

- Di truyền cho thế hệ sau

- Giúp cơ thể thích nghi với sự
thay đổi của môi trường sống
không phải là nguyên liệu của
chọn giống do không di truyền.

-Phần lớn gây hại cho bản thân
sinh vật.
Lá nguồn nguyên liệu cho quá
trình chọn giống do di truyền
được

Học bài.
Soạn bài mới.
Trả lời câu hỏi bài thực hành
Sưu tầm:
- Tài liệu về thường biến