BÀI 27
TIA HỒNG NGOẠI
TIA TỬ NGOẠI
_ Khoảng năm 1800, William Herschel và Johann Wilhelm Ritter đã phát hiện ra sự tồn tại của hai loại ánh sáng nằm ngoài vùng đỏ và tím của quang phổ mặt trời mà ngày nay ta gọi đó là tia hồng ngoại và tia tử ngoại.
@ NỘI DUNG BÀI HỌC

I. Phát hiện tia hồng ngoại, tia tử ngoại
II. Bản chất, tính chất chung của tia hồng ngoại, tia tử ngoại
III. Tia hồng ngoại
IV. Tia tử ngoại
I – Phát hiện tia hồng ngoại và tia tử ngoại
Dụng cụ:
+ Nguồn sáng trắng
+ Lăng kính
+ Màn chắn
+ Cặp nhiệt điện
- Tiến hành
C
J
J
L
L1
L2
F
S
P
Quang phổ liên tục
Vùng tử ngoại
(?< ?t)
Vùng hồng ngoại
(?> ?đ)
?
?
0
0
Cho ánh sáng mặt trời đi qua một lăng kính.
76oF
Phía sau lăng kính đặt các nhiệt kế đã bôi đen để hấp thụ tốt ánh sáng mặt trời.
Điều chỉnh nhiệt kế để vùng quang phổ chiếu lên bầu của mỗi nhiệt kế
BAN ĐẦU
SAU 3’
- Hiện tượng
Kim điện kế bị lệch khi đưa 1 đầu mỗi hàn vào vùng quang phổ và các vùng ngoài quang phổ liên tục. Bột huỳnh quang phát sáng ở vùng phía dưới của ánh sáng màu tím
I – Phát hiện tia hồng ngoại và tia tử ngoại
- Kết luận
+ Ánh sáng đơn sắc có tác dụng nhiệt
+ Tác dụng nhiệt của các ánh sáng đơn sắc khác nhau thì khác nhau
+ Ở ngoài quang phổ ánh sáng nhìn thấy được còn có những loại ánh sáng (bức xạ) không nhìn thấy được
I – Phát hiện tia hồng ngoại và tia tử ngoại
I – Phát hiện tia hồng ngoại và tia tử ngoại
- Kết luận
+ Bức xạ không nhìn thấy ở ngoài vùng đỏ của quang phổ gọi là bức xạ (hay tia) hồng ngoại
+ Bức xạ không nhìn thấy ngoài vùng tím gọi là bức xạ (hay tia) tử ngoại


Dụng cụ để phát hiện tia hồng ngoại và tia tử ngoại ?
Dùng cặp nhiệt điện để phát hiện tia hồng ngoại và dùng bột huỳnh quang để phát hiện tia tử ngoại.
II - Bản chất và tính chất chung của tia hồng ngoại và tia tử ngoại
Bản chất
- Là những bức xạ không nhìn thấy được
- Đều là sóng điện từ
II - Bản chất và tính chất chung của tia hồng ngoại và tia tử ngoại
2. Tính chất:
- Truyền thẳng
- Phản xạ, khúc xạ
- Nhiễu xạ, giao thoa
III. TIA HỒNG NGOẠI
- Là những sóng điện từ không nhìn thấy được có:
1. Cách tạo ra
- Mọi vật có to >0K (tần số bức xạ phụ thuộc vào nhiệt độ của vật.)
- Thông thường: bóng đèn dây tóc, diod hồng ngoại
2. Tính chất _ Công dụng
- Tác dụng nhiệt =>sấykhô
- Gây một số phản ứng hoá học =>chụp ảnh hồng ngoại
- Có thể biến điệu được =>điều khiển từ xa
III. TIA HỒNG NGOẠI
Máy chụp ảnh hồng ngoại
Đèn hồng ngoại
IV. TIA TỬ NGOẠI
- Là những sóng điện từ không nhìn thấy được có:
1. Nguồn phát
- Những vật được nung nóng >2000oC đều phát ra tia tử ngoại
- Mặt trời, đèn thủy ngân, hồ quang điện là các nguồn phát tia tử ngoại thường gặp
Đèn thuỷ ngân
2. Tính chất _ Công dụng
- Tác dụng lên kính ảnh =>nghiên cứu TTN
- Làm phát quang một số chất,… =>đèn huỳnh quang, phát hiện vết xước
- Thúc đẩy các phản ứng hoá học (VD: pư tổng hợp vitamin D =>chữa bệnh còi xương)
- Tác dụng sinh học => Diệt khuẩn, diệt tế bào …
- Làm ion hoá không khí => Tạo ra tầng điện li
- Gây tác dụng quang điện => Học trong chương sau.
3. Sự hấp thụ tia tử ngoại
- Bị thuỷ tinh, nuớc hấp thụ mạnh
- Thạnh anh cho tia tử ngoại xuyên qua.
- Phần lớn tia tử ngoại đã bị hấp thụ bởi bầu khí quyển của Trái đất nhưng vẫn có tia tới được bề mặt Trái đất gây nguy hiểm cho sức khỏe con người như cháy nắng, ung thư da, …
UVC: bị hấp thụ bởi bầu khí quyển,…
UVA: gây cháy nắng,..
UVB: gây ung thư da
Trong tia sét có tia tử ngoại vì nhiệt độ trong tia sét khoảng vài chục nghìn độ
? ? ? ? ? ? ? ? ?