Tiết 46 - Bài 27
TIA HỒNG NGOẠI
VÀ TIA TỬ NGOẠI
Thí nghiệm
J
L
L1
P
L2
F
- Xê dịch khe F và mối hàn của pin ra ngoài phạm vi dải màu liên tục, ta vẫn thấy kim điện kế vẫn bị lệch .
I.PHÁT HIỆN TIA HỒNG NGOẠI VÀ TỬ NGOẠI
J
L
L1
P
L2
F
?� ngoài vùng dải màu liên tục vẫn còn những loại ánh sáng ( còn gọi là bức xạ ) nào đó, không nhìn thấy được .
Thí nghiệm
I.PHÁT HIỆN TIA HỒNG NGOẠI VÀ TỬ NGOẠI
- Ở ngoài quang phổ ánh sáng nhìn thấy được, ở cả hai đầu Đ và T, còn có những bức xạ mà mắt không trông thấy, nhưng nhờ mối hàn của cặp nhiệt điện và bột huỳnh quang mà ta phát hiện được.
+ Bức xạ ngoài vùng màu đỏ gọi là bức xạ (hay tia) hồng ngoại.
+ Bức xạ ngoài vùng màu tím gọi là bức xạ (hay tia) tử ngoại.
Kết luận
I.PHÁT HIỆN TIA HỒNG NGOẠI VÀ TỬ NGOẠI
II. BẢN CHẤT VÀ TÍNH CHẤT CHUNG CỦA TIA HỒNG NGOẠI VÀ TIA TỬ NGOẠI
1. Bản chất:
- Cùng bản chất với ánh sáng thông thường
- Khác: không nhìn thấy được.(Là sóng điện từ)
Chúng tuân theo các định luật : truyền thẳng, phản xạ, khúc xạ, và cũng gây ra được hiện tượng nhiễu xạ, giao thoa như ánh sáng thông thường.
2.Tính chất:
III.TIA HỒNG NGOẠI
Em hãy nêu cách tạo ra tia hồng ngoại?
III.TIA HỒNG NGOẠI
1. Cách tạo ra
+ Mọi vật có nhiệt độ cao hơn 0K đều phát ra tia HN
+ Vật có nhiệt độ cao hơn môi trường xung quanh thì phát bức xạ HN ra môi trường.
+Nguồn phát: bóng đèn dây tóc, bếp ga, bếp than, điôt hồng ngoại….
2. Tính chất và công dụng:
Tác dụng nhiệt => sấy khô,sưởi ấm…
Gây một số phản ứng hóa học => chụp ảnh hồng ngoại
Có thể biến điệu như sóng điện từ cao tần => điều khiển dùng hồng ngoại.
Dùng nhiều trong lĩnh vực quân sự.
III.TIA HỒNG NGOẠI
Với động vật
IV.TIA TỬ NGOẠI
IV. TIA TỬ NGOẠI
1. Nguồn tia tử ngoại
Mặt trời
2. Tính chất :
-Tác dụng lên phim ảnh.
-Kích thích sự phát quang của nhiều chất.
-Bị thủy tinh, nước,..hấp thụ mạnh, nhưng lại truyền được qua thạch anh .
-Kích thích nhiều phản ứng hóa học.
-Làm ion hóa không khí và nhiều chất khác.
-Tác dụng sinh học.
IV. TIA TỬ NGOẠI
-Bị thủy tinh hấp thụ mạnh
3. Sự hấp thụ tia tử ngoại
-Thạch anh, nước hấp thụ mạnh các tia tử ngoại có bước sóng ngắn hơn 200nm.
-Tầng ôzôn hấp thụ hầu hết các tia tử ngoại có bước sóng dưới 300nm.
4. Công dụng:
Khử trùng thực phẩm, dụng cụ y tế
Chữa bệnh (còi xương,…)
Tìm vết nứt, xước trên bề mặt vật bằng kim loại.
IV. TIA TỬ NGOẠI
Máy thở sát trùng không khí bằng tia tử ngoại.
Dụng cụ sát trùng nước uống bằng tia tử ngoại.
50% năng lượng của chùm ánh sáng Mặt trời thuộc về các tia hồng ngoại, 9% công suất của chùm ánh sáng Mặt trời thuộc về các tia tử ngoại.