TIA HỒNG NGOẠI, TIA TỬ NGOẠI
V
Ậ
T
GV: PHẠM THỊ THANH HOA
LỚP: 12A2
12
L
Í
TIA HỒNG NGOẠI
TIA TỬ NGOẠI
BÀI 27
I. PHÁT HIỆN TIA HỒNG NGOẠI, TIA TỬ NGOẠI
1. Thí nghiệm
a. Dụng cụ
Ngoài vùng ánh sáng nhìn thấy còn có những bức xạ mà mắt ta không nhìn thấy được.
Ngoài ra bức xạ không nhìn thấy gần vùng ánh sáng tím còn được phát hiện do nó làm phát quang một số chất.
Ngoài vùng ánh sáng nhìn thấy, trên vùng ánh sáng đỏ và dưới vùng ánh sáng tím kim điện kế vẫn bị lệch. Ta có thể kết luận điều gì?
b. Kết luận
Ở ngoài quang phổ ánh sáng nhìn thấy được, ở cả hai đầu đỏ và tím, còn có những bức xạ không nhìn thấy, nhưng nhờ cặp nhiệt điện và bột huỳnh quang mà ta phát hiện được.
- Bức xạ không nhìn thấy được ở ngoài vùng đỏ gọi là bức xạ (hay tia) hồng ngoại.
- Bức xạ không nhìn thấy được ở ngoài vùng tím gọi là bức xạ (hay tia) tử ngoại.
Một số người gọi tia tử ngoại là “tia cực tím”, đúng hay sai?
II. BẢN CHẤT VÀ TÍNH CHẤT CHUNG CỦA TIA HỒNG NGOẠI VÀ TIA TỬ NGOẠI
Có cùng bản chất với ánh sáng nhìn thấy.
1. Bản chất
2. Tính chất
- Tuân theo các định luật: truyền thẳng, phản xạ, khúc xạ và cũng gây ra các hiện tượng giao thoa, nhiễu xạ.
- Bước sóng: Hồng ngoại: 760nm- vài mm
Tử ngoại: 380nm-vài nm
- Có cùng bản chất với sóng điện từ
III. TÌM HIỂU TIA HỒNG NGOẠI, TIA TỬ NGOẠI
Cách tạo ra, tính chất, công dụng????
Mỗi thành viên hoạt động cá nhân hoàn thành PHT, sau đó thống nhất nhóm trình bày ý tưởng ( SĐTD, dùng tranh ảnh,..tùy thích) ra giấy A0 và dán lên tường triển lãm tranh. Time: 4phút
Tiêu chí đánh giá
+ Điểm nội dung ( 5 điểm): Đúng, đủ nội dung
+ Điểm trình bày ( 2 điểm): Đẹp, khoa học, rõ ràng( Chữ viết đẹp, chiều cao của chữ đảm bảo rõ ràng, bố cục trình bày cân đối giữa các phần)
+ Điểm thuyết trình ( 2 điểm): Giọng nói to, rõ ràng, có nhấn mạnh, phong cách thuyết trình tự tin, thoải mái.
+ Điểm phản biện ( 1 điểm): Có thể trả lời được các câu hỏi của các chuyên gia và GV một cách chính xác.
III. TÌM HIỂU TIA HỒNG NGOẠI, TIA TỬ NGOẠI
Câu 1: Em hãy nêu các tính chất của tia tử ngoại?
Câu 2: Trong y tế, bệnh còi xương được chữa nhờ ứng dụng của....?
Trả lời: Tác dụng lên phim ảnh, kích thích sự phátquang của nhiều chất, kích thích nhiều pưhh, ion hóa kk, tác dụng sinh học, bị nước, thủy tinh hấp thụ.
Trả lời: tia tử ngoại
Câu 3: Trong lĩnh vực hình sự người ta tìm phát hiện hình ảnh các tên trộm là nhờ ứng dụng của ....?
Trả lời: Tia hồng ngoại
Câu 4: Có nên sưởi nắng cho trẻ em vào buổi sáng trước 8h sau cửa kính kh ng? Tại sao?
Trả lời: Không vì thủy tinh hấp thụ tia tử ngoại (vitamin D)
III. TÌM HIỂU TIA HỒNG NGOẠI, TIA TỬ NGOẠI
Câu 5: Em hãy nêu các tính chất của tia hồng ngoại?
Câu 6: Trên thực tế để sơn mau khô người ta chiếu vào vật vừa sơn một chùm tia......có bước sóng thích hợp.
Trả lời: Tác dụng nhiệt, gây ra phản ứng hóa học, biến điệu sóng điện từ cao tần.
Trả lời: tia hồng ngoại
Câu 7: Tại sao thợ hàn khi hàn xì phải đeo mũ có kính bảo vệ?
Câu 8: Chúng ta phải bảo về tầng ozôn như thế nào?
Tính chất và công dụng tia hồng ngoại
-Tác dụng nhiệt rất mạnh ? sấy khô, sưởi ấm, n?u nu?ng.
Tính chất và công dụng tia hồng ngoại
-Tác dụng nhiệt rất mạnh ? sấy khô, sưởi ấm, n?u nu?ng.
- Gây ra một số phản ứng hóa học ? chụp ảnh hồng ngo?i
Tính chất và công dụng tia hồng ngoại
-Tác dụng nhiệt rất mạnh ? sấy khô, sưởi ấm, n?u nu?ng.
- Gây ra một số phản ứng hóa học ? chụp ảnh hồng ngo?i
- Có thể biến điệu được như sóng điện từ cao tần. ? điều khiển từ xa.
Chụp ảnh bề mặt Trái Đất từ vệ tinh.
Vùng châu thổ sông Lena thông ra biển Laptev ở Siberia với đủ loại thực vật khác nhau được phân biệt bằng những màu sắc lạ chỉ nhìn thấy bằng tia hồng ngoại
Gió thổi những sóng cát trên vùng đất gần biên giới Ả-rập Xê-út và Yemen. Vùng màu xanh xám là núi đá trần trụi
Tính chất và công dụng tia hồng ngoại
-Tác dụng nhiệt rất mạnh ? sấy khô, sưởi ấm, n?u nu?ng.
- Gây ra một số phản ứng hóa học ? chụp ảnh hồng ngo?i
- Có thể biến điệu được như sóng điện từ cao tần. ? điều khiển từ xa.
-Trong lĩnh vực quân sự :
ố�ng nhòm, camera, tên lửa tìm mục tiêu tự động
Tính chất và công dụng của tia tử ngoại
- Kích thích sự phát quang của nhiều chất.
Giệt vi khuẩn làm sạch nước
Máy soi tiền giả
Tính chất và công dụng của tia tử ngoại
- Kích thích sự phát quang của nhiều chất.
- Tác dụng lên phim ảnh
Tính chất và công dụng của tia tử ngoại
- Kích thích sự phát quang của nhiều chất.
- Tác dụng lên phim ảnh
- Kích thích nhiều phản ứng hóa học
-Làm ion hóa không khí và nhiều chất khí khác.
Lúa chiêm lấp ló đầu bờ
Hễ nghe tiếng sấm phất cờ mà lên
Bộ sưu tập những mẫu khoáng vật phát sáng huỳnh quang
với những bước sóng khác nhau
khi được kích thích dưới đèn cực tím.
Giúp phục hồi các cổ vật, di chỉ lịch sử,…
Trong y tế
Ứng dụng
Trong y học: Ở cường độ nhẹ (lúc nắng sớm), tia cực
tím có tác dụng tốt cho sức khỏe như kích thích sản xuất
vitamin D, điều trị một số bệnh ngoài da.
Ngược lại, ở cường độ mạnh, tia cực tím gây ra nhiều
tác hại
Trẻ em được điều trị bệnh còi xương bằng đèn cực tím
Ứng dụng
Tia cực tím có tác dụng diệt khuẩn
- Khử khuẩn nước
- Khử khuẩn không khí
- Khử trùng thực phẩm
- Khử trùng dụng cụ y tế
Máy lọc nước khử trùng
bằng tia cực tím
Đèn UV diệt khuẩn
Tác dụng sinh lí của tia tử ngoại
Tiết mục biểu diễn mở đầu bài sử dụng tia tử ngoại như thế nào?
Thực phẩm tăng cường sức đề kháng cho da, bảo vệ da khỏi tác hại tia tử ngoại
SỰ HẤP THỤ TIA TỬ NGOẠI
- Bị thủy tinh hấp thụ mạnh
- Th?ch anh, nu?c v� khơng khí d?u trong su?t d?i v?i c�c tia bu?c sĩng tr�n 200nm, v� hấp thụ mạnh các tia tử ngoại có bước sóng ngắn hơn.
- Tần ozon hấp thụ hầu hết các tia tử ngoại có bước sóng dưới 300nm
Hình chụp lỗ thủng tầng ôzôn lớn nhất ở Nam Cực từ trước đến nay vào tháng 9 năm 2000.
CỦNG CỐ
Câu 1: Tính chất nổi bật của tia hồng ngoại là:
A. Tác dụng nhiệt.
B. Bị nước và thuỷ tinh hấp thụ mạnh.
C. Gây ra hiện tượng quang điện ngoài.
D. Tác dụng lên kính ảnh hồng ngoại.
Câu 2: Tia tử ngoại được dùng
A. để tìm vết nứt trên bề mặt sản phẩm bằng kim loại.
B. trong y tế để chụp điện, chiếu điện.
C. để chụp ảnh bề mặt Trái Đất từ vệ tinh.
D. để tìm khuyết tật bên trong sản phẩm bằng kim loại.
CỦNG CỐ
Câu 3: Chọn câu đúng
Tia hồng ngoại có
Bước sóng nhỏ hơn so với ánh sáng nhìn thấy
Bước sóng lớn hơn so với ánh sáng nhìn thấy
Bước sóng nhỏ hơn so với tia tử ngoại
Tần số lớn hơn so với tia tử ngoại
CỦNG CỐ
Câu 4: Chọn câu đúng
Tia tử ngoại
không có tác dụng nhiệt.
cũng có tác dụng nhiệt.
không làm đen phim ảnh.
làm đen phim ảnh, nhưng không làm đen mạnh bằng ánh sáng nhìn thấy.
Câu 5: Hãy tìm hiểu nguyên tắc hoạt động của bếp hồng ngoại. Những ưu điểm khi sử dụng bếp hồng ngoại?
Câu 3:Tại sao người thợ hàn hồ quang phải cần “ mặt nạ “ che mặt, mỗi khi cho phóng hồ quang?