Trường THPH Lê Hồng Phong
Phan Hữu Thi- thực hiện Tháng 11 năm 2008
Tiết 48: MỘT SỐ HỢP CHẤT QUAN TRỌNG CỦA NHÔM

* Mục tiêu bài học:
Hiểu được tính chất hoá học của oxit, hiđroxit, muối sunfat của nhôm; nhôm hiđroxit có tính lưỡng tính
Biết một số ứng dụng quan trọng của nhôm
Biết cách nhận biếtion Al3+ trong dung dịch
KẾT CẤU BÀI HỌC:
I. NHÔM OXIT
II. NHÔM HIĐROXIT
III. NHÔM SUNFAT
IV. CÁCH NHẬN BIẾT ION AL3+ TRONG DUNG DỊCH

I. NHÔM OXIT
TÍNH CHAÁT
- Al2O3 : Chaát raén, maøu traéng, khoâng tan trong nöôùc, khoâng taùc duïng vôùi nöôùc, noùng chaûy ôû treân 20500C
- Al2O3: Oxit löôõng tính
Taùc duïng vôùi dung dòch axit
Al2O3 + 6HCl → 2AlCl3 + 3H2O
Taùc duïng vôùi dung dòch bazô
Al2O3 + 2NaOH → 2NaAlO2 + H2O
2. ÖÙNG DUÏNG
Al2O3 1. Dạng ngậm nước
(Quặng boxit Al2O3.2H2O)
2. Dạng khan
Corindon: tinh thể trong suốt không màu, dùng chế tạo đá mài, giấy nhám
nếu có lẫn Cr3+ (hồng ngọc)dùng làm đồ trang sức.
Nếu có lần Fe2+, Fe3+và Ti4+ (saphia) làm đồ trang sức
Dạng bột làm chất xúc tác trong công nghiệp tổng hợp hữu cơ
Một số loại đá quí.
Ngọc lam là một khoáng chất phosphat ngậm nước của nhôm và đồng, có công thức hóahọc là CuAl6(PO4)4(OH)8.5H2O, có màu từ xanh nước biển ngả sang xanh lá cây, không trong suốt. Ngọc lam hiếm, có giá trị nếu tinh khiết và được ưa chuộng dùng làm trang sức và trang trí từ hằng ngàn năm nay vì màu sắc độc đáo của nó.






Một số loại đá quí.
Xa-phia vân sao Xa-phia thô
Hồng ngọc(ngọc đỏ), là một loại đá quý thuộc về loại khoáng chất corundum. Chỉ có những Corundum màu đỏ mới được gọi là hồng ngọc, các loại corundum khác được gọi là xa-phia (sapphire). Màu đỏ của hồng ngọc là do thành phần nhỏ của nguyên tố crôm trong ngọc tạo nên. Tên loại đá này (tiếng An ruby) xuất phát từ ruber trong tiếng La tinh có nghĩa là "màu đỏ". Hồng ngọc trong tự nhiên rất hiếm.
Một số loại đá quí.
II. NHÔM HIĐROXIT. AL(OH)3
*Al(OH)3 : Chất rắn màu trắng, kết tủa dạng keo
1. Tính chất:.
- thí nghiệm 1: Cho từng giọt axit HCl đến dư vào ống nghiệm chứa Al(OH)3 , thấy kết tủa tan
Al(OH)3+ 3HCl ?AlCl3 + H2O
- thí nghiệm 2: Cho từng giọt dd NaOH đến dư vào ống nghiệm chứa Al(OH)3 , thấy kết tủa tan
Al(OH)3+ NaOH ?NaAlO2 + 2H2O

* Nhận xét:
Al(OH)3 : Hiđroxit lưỡng tính.
-Lưu ý: Al(OH)3 (axit aluminic),có tính axit rất yếu, yếu hơn H2CO3, tính bazơ của nó trội hơn.
III. NHÔM SUNFAT. -
-Muối có nhiều ứng dụng nhất là phén chua: K2SO4. Al2(SO4)3.24H2O, hay viết gọn là KAl(SO4)2.12H2O
-phèn chua dùng làm chất cầm màu trong công nghiệp nhộm, trong công nghệp giấy, chất làm trong nước.



IV. Cách nhận biết ion Al3+ trong dung dịch
Thuốc thử: Dung dịch NaOH
Hiện tượng: kết tủa keo xuất hiện, sau đó tan trong dd NaOH dư.
Al3++ 3OH- ? Al(OH)3?
Al(OH)3? + OH- ? AlO2- + H2O
Bài tập
Bài 1. Phát biểu nào dưới đây là đúng.
Nhôm là một kim loại lưỡng tính
Al(OH)3 là một bazơ lưỡng tính
Al2O3 là oxit trung tính
Al(OH)3 là hiđroxit lưỡng tính


Bài 2. Có 4 mẫu bột kim loại là Na, Al, Ca, Fe. Chỉ dùng nước làm thuốc thư �thì số kim loại có hể phân biệt được tối đa là bao nhiêu?
A. 1
B. 2
C. 3
D. 4
Bài 3. Trong những chất sau, chất nào không có tính lưỡng tính
Al(OH)3
Al2O3
ZnSO4
NaHCO3