NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ ĐẾN DỰ GIỜ
MÔN: NGỮ VĂN 7/2
GIÁO VIÊN: VĂN THỊ HỒNG LỢI
NĂM HỌC: 2019 - 2020
KIỂM TRA BÀI CŨ
1. Thế nào là từ trái nghĩa?
2.Tìm cặp từ trái nghĩa có trong đoạn thơ sau?
“...Tranh bay sang sông trải khắp bờ,
Mảnh cao treo tót ngọn rừng xa
Mảnh thấp quay lộn vào mương xa...”
(Đỗ Phủ)

KIỂM TRA BÀI CŨ
1. Thế nào là từ trái nghĩa?
2.Tìm cặp từ trái nghĩa có trong đoạn thơ sau?
“...Tranh bay sang sông trải khắp bờ,
Mảnh cao treo tót ngọn rừng xa
Mảnh thấp quay lộn vào mương xa...”
(Đỗ Phủ)

- Cây súng (một loại vũ khí)
- Cây súng (một loại cây có hoa sống dưới nước)
Câu đố vui:
Hai cây cùng có một tên
Cây xòe mặt nước, cây lên chiến trường
Cây này bảo vệ quê hương
Cây kia hoa nở ngát thơm mặt hồ
(Là cây gì?)
KHỞI ĐỘNG
TỪ ĐỒNG ÂM
TIẾT 43: Tiếng Việt:
1. Ví dụ (SGK/Tr.135)
Con ngựa đang đứng bỗng
lồng lên.
- Lồng (1) (Đt): Hành động của con ngựa đang đứng im bỗng nhảy dựng lên.
LồngNhảy, phi
1. Ví dụ (SGK/Tr.135)
2. Mua được con chim, bạn tôi
nhốt ngay vào lồng.
- Lồng (2) (DT): chỉ đồ vật làm bằng tre, kim loại dùng để nhốt vật nuôi.
Lồng: chuồng
Tiết 43
TỪ ĐỒNG ÂM
GHI NHớ 1/ Tr.135
Từ đồng âm là những từ giống nhau về âm thanh nhưng nghĩa khác xa nhau, không liên quan gì tới nhau.
Kiến bò vào đĩa thịt bò.
Hành động của con kiến
Động từ
Thịt bò
Danh từ
Ruồi đậu vào mâm xôi đậu.
Động từ
Hành động của con ruồi
Là một loại đỗ (đậu)
Danh từ
Bài tập nhanh: Xác định từ đồng âm trong các ví dụ sau?
BàI TậP THảO LUậN NHóM (3 PHúT)
Theo em nghĩa của từ “chân” trong các ví dụ sau có gì giống nhau? Từ “chân” trong các ví dụ đó có phải là từ đồng âm không?
a. Bố tôi bị đau chân.
b. Cái bàn này đã bị gãy chân.
c. Chân tường này đã bị mốc.
Chân (1): Bộ phận cuối cùng của cơ thể người, động vật, dùng để đi.
Chân (2): Bộ phận cuối cùng của một số đồ dùng, có tác dụng đỡ cho các bộ phận khác.
Chân (3): Phần dưới cùng của một số vật, tiếp giáp và bám chặt vào mặt nền.
=> Nét nghĩa chung: “Bộ phận dưới cùng”
=> Không phải Từ đồng âm, là Từ nhiều nghĩa.
-Từ đồng âm: Các nghĩa không liên quan đến nhau, khác xa nhau.
Từ nhiều nghĩa: Các nghĩa có liên quan với nhau.
Giống nhau về mặt âm thanh
Phân biệt
từ đồng âm và từ nhiều nghĩa
1. Con ngựa đang đứng bỗng lồng lên.
2. Mua được con chim, bạn tôi nhốt ngay vào lồng.
 Để phân biệt nghĩa của từ “lồng” ta dựa vào ngữ cảnh (câu văn cụ thể).
1. Ví dụ:
Ví dụ 1: Đem cá về mà kho.
Ví dụ 2: Đem cá về để nhập vào kho.
* Ví dụ: Đem cá về kho.
Tiết 42
TỪ ĐỒNG ÂM
GHI NHớ 2/ Tr.136
Trong giao ti?p ph?i chỳ ý d?y d? d?n ng? c?nh d? trỏnh hi?u sai nghia c?a t? ho?c trỏnh dựng t? v?i nghia nu?c dụi do hi?n tu?ng d?ng õm.
Bà già đi chợ Cầu Đông,
Bói xem một quẻ lấy chồng lợi chăng.
Thầy bói gieo quẻ nói rằng:
Lợi thì có lợi nhưng răng không còn.
(Ca dao)
1
2
3
* L?i(2),(3): Danh t?
Ích lợi, lợi lộc
Bộ phận bao quanh răng ở khoang miệng.
* Lợi(1): Tính từ
Chơi chữ, gây tiếng cười mỉa mai châm biếm
Bài tập: Giải thích nghĩa của từ lợi trong những câu sau? Đó có phải từ đồng âm không? Nêu tác dụng.
III. Luyện tập:

Bài tập 1: Sgk/136
Tìm từ đồng âm với mỗi từ được gạch chân bên dưới?
Tháng tám, thu cao, gió thét già,
Cuộn mất ba lớp tranh nhà ta.
Tranh bay sang sông rải khắp bờ,
+ Cao 1: Cao thấp
+ Cao 2: Nấu cao.
+ Ba 1: Ba má
+ Ba 2: Số ba
+ Tranh 1: Nhà tranh
+ Tranh 2: Tranh chấp
+ Sang 1: Sang trọng
+ Sang 2: Sang sông
Luyện tập
Bài tập 2.


a. Cổ người, cổ tay
Cổ chai: chỉ bộ phận nối liền giữa thân với đầu hoặc bàn tay với cẳng chân, cẳng tay.



b. Cổ vật, cổ đông


Luyện tập
Bài tập 3.
Đặt câu với mỗi từ đồng âm sau (ở mỗi câu có cả hai từ đồng âm)
- bàn (danh từ) – bàn (động từ)
- sâu (danh từ) - sâu (Động từ)
năm (danh từ) - năm ( số từ)


Luyện tập
Bài tập 3.
Đặt câu với mỗi từ đồng âm sau (ở mỗi câu có cả hai từ đồng âm)
- bàn (danh từ) – bàn (động từ)
Luyện tập
Bài tập 3.
Đặt câu với mỗi từ đồng âm sau (ở mỗi câu có cả hai từ đồng âm)
- sâu (danh t) - sâu (Động từ)


Luyện tập
Bài tập 3.
Đặt câu với mỗi từ đồng âm sau (ở mỗi câu có cả hai từ đồng âm)
năm (danh từ) - năm ( số từ)



Bài tập 4: SGK/136 : Thảo luận nhóm
Anh chàng trong câu chuyện đã sử dụng biện pháp gỡ để không trả lại cái vạc cho người hàng xóm. Nếu em là viên quan xử kiện, em sẽ làm thế nào để phân rõ phải trái?



CON V?C
CÁI VẠC ĐỒNG
- Anh ch�ng trong truy?n d� s? d?ng t? d?ng �m d? l?y c�i v?c c?a nh� anh h�ng xĩm (c�i v?c v� con v?c), v?c d?ng (v?c l�m b?ng d?ng) v� con v?c d?ng (con v?c s?ng ? ngồi d?ng).
- N?u x? ki?n, c?n d?t t? v?c v�o ng? c?nh c? th? d? ch? c�i v?c l� m?t d?ng c? ch? khơng ph?i l� con v?c ? ngồi d?ng thì anh ch�ng kia ch?c ch?n s? ch?u thua.
=> Để phân rõ phải trái, chỉ cần thêm từ để cụm từ vạc đồng không thể hiểu nước đôi -> vạc bằng đồng.
Bài tập 4: SGK/136 : Thảo luận nhóm
VẬN DỤNG
Cho biết nghệ thuật chơi chữ qua hiện tượng từ đồng âm
trong bài ca dao sau?

-  “Một trăm thứ dầu, dầu chi là dầu không thắp?
Một trăm thứ bắp, bắp chi là bắp không rang? ...
Trai nam nhi đối đặng, gái bốn mùa xin theo”
“Một trăm thứ dầu, nắng giải mưa dầu là dầu không thắp.
Một trăm thứ bắp, lắp ba lắp bắp là bắp không rang.
Trai nam nhi đà đối đặng, gái bốn mùa tính răng?”
Trò chơi:
nhanh tay nhanh mắt
HOẠT ĐỘNG CẶP ĐÔI:
Có 12 hình ảnh trên màn hình, các nhóm đôi phải nhanh chóng nhận biết các từ đồng âm ứng với các hình ảnh đó. Sau 2 phút, cặp đôi nào tìm được nhiều từ đồng âm hơn, cặp đôi đó sẽ thắng.
Con đ­ường – Bịch đường
Em bé bò- Con bò
Khẩu súng – Hoa súng
Lá cờ - Cờ vua
Đồng tiền – Tượng đồng
Hòn đá – Đá bóng

HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI, MỞ RỘNG



Nắm nội dung bài học.
Học thuộc lòng phần ghi nhớ ở sgk, lấy ví dụ minh họa.
Làm hoàn chỉnh các bài tập vào vở.
* Soạn bài: các yếu tố tự sự, miêu tả trong văn biểu cảm.
+ Đọc kĩ các ngữ liệu, trả lời các câu hỏi trong sách giáo khoa.
+ Nghiên cứu trước các bài tập.
GIỜ HỌC KẾT THÚC
Thế nào là
từ đồng âm?
Sử dụng từ đồng âm
TỪ
ĐỒNG ÂM
Là những từ giống nhau về âm thanh
nhưng nghĩa khác xa nhau, không liên quan gì với nhau.
Phân biệt tứ đồng âm với
từ nhiều nghĩa.
Tác dụng: Để chơi chữ,
tạo sắc thái hài hước,
dí dỏm
Trong giao tiếp phải chú ý đầy đủ đến ngữ cảnh để tránh
hiểu sai nghĩa của từ hoặc dùng từ với nghĩa nước
đôi do hiện tượng từ đồng âm.