KÍNH CHÀO QUÝ THẦY CÔ GIÁO
VÀ CÁC EM HỌC SINH !
Giáo viên :Nguy?n Th? Thu
Ngữ văn 9
VB TỰ SỰ
SỰ VIỆC
NHÂN VẬT
TÌNH HUỐNG
LỜI KỂ
LAI LỊCH
NGOẠI HÌNH
HÀNH ĐỘNG
NGÔN NGỮ
Đối
thoại
Độc
thoại
Độc
thoại
nội
tâm
Tiết 64:
Đối thoại, độc thoại, độc thoại nội tâm trong văn bản tự sự
I. Tìm hiểu yếu tố đối thoại,độc thoại, độc thoại nội tâm trong văn bản tự sự
Xét ví dụ: Đọc đoạn trích sau:
Có người hỏi:
- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà?...
- ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy!
Ông Hai trả tiền nước, đứng dậy, chèm chẹp miệng, cười nhạt một tiếng,vươn vai nói to:
- Hà, nắng gớm, về nào...
ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng. Tiếng cười nói xôn xao của đám người vừa mới tản cư lên ấy vẫn dõi theo.Ông nghe rõ cái giọng chua lanh lảnh của người đàn bà cho con bú:
- Cha mẹ tiên sư nhà chúng nó! Đói khổ ăn cắp ăn trộm bắt được người ta còn thương. Cái giống Việt gian bán nước thì cứ cho mỗi đứa một nhát!
Ông Hai cúi gằm mặt xuống mà đi. Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà .
Về đến nhà , ông Hai nằm vật ra giường , mấy đứa trẻ thấy bố hôm nay có vẻ khác, len lét đưa nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau .
Nhìn lũ con, tủi thân, nước mắt ông lão cứ giàn ra. Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đáy ư?. Chúng nó cũng bị người ta rẻ rúng hắt hủi đấy ư? Khốn nạn, bằng ấy tuổi đầu... Ông lão nắm chặt hai tay lại mà rít lên:
- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giốngViệt gian bán nước để nhục nhã thế này.
THẢO LUẬN:
Thời gian: 2p
Hình thức: nhóm bàn
Sao bảo làng Chợ Dầu …cơ mà ? . . .
- Ấy thế mà … ra thế !
Hà , nắng gớm , về nào . . .
Cha mẹ tiên sư…một nhát.
Chúng nó cũng bị người ta rẻ rúng hắt hủi ư ? Khốn nạn, bằng ấy tuổi đầu . . .
+Có 2 lượt người qua lại
+ Có 2 gạch đầu dòng ở 2 lượt lời.
Tạo cho câu chuyện giống như cuộc sống thực, thể hiện thái độ căm giận của những người tản cư đối với dân làng chợ Dầu.
- Có gạch đầu dòng trước lời nói.
- Nói thành lời
Có tác dụng khắc họa sâu sắc tâm trạng đau đớn, tủi hổ; lòng căm giận sâu sắc của ông Hai đối với những kẻ đang tâm theo giặc.
- Không có gạch đầu dòng.
-Không phát ra thành tiếng mà chỉ âm thầm diễn ra trong suy nghĩ tình cảm của ông Hai.
Ông Hai tự hỏi chính mình diễn ra trong suy nghĩ và tình cảm của ông Hai. Thể hiện tâm trạng xót xa của ông khi nghĩ về những đứa con nhỏ bé, vô tội của mình sẽ bị mọi người xa lánh, hắt hủi…
Bảng so sánh
Tiết: 64 : ĐỐI THOẠI , ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
I/ Tìm hiểu yếu tố đối thoại độc thoại và độc thoại nội tâm trong văn bản tự sự.
1/ Đối thoại là hình thức đối đáp, trò chuyện giữa 2 hoặc nhiều người.
Trong văn bản tự sự, đối thoại được thể hiện bằng các gạch đầu dòng ở đầu lời trao và lời đáp (mỗi lượt lời là một lần gạch đầu dòng).
2/ Độc thoại: Lời của 1 người nào đó nói với chính mình hoặc nói với ai đó trong tưởng tượng nói thành lời, phía trước câu nói có gạch đầu dòng.
3/Độc thoại nội tâm :
Lời của một người nào đó nói với chính mình hoặc là nói với một ai đó trong tưởng tượng song không nói thành lời, không có gạch đầu dòng.
- Làm cho câu chuyện có không khí như cuộc sống thật
- Thể hiện nhân vật, đi sâu vào nội tâm, góp phần giúp chúng ta hiểu rõ tính cách nhân vật.
- Câu chuyện sinh động.
Tiết 64: Đối thoại , độc thoại , độc thoại nội tâm
trong văn bản tự sự
Tìm hiểu yếu tố đối thoại,độc thoại, độc thoại nội tâm trong văn bản tự sự
1. Xét ví dụ:
2. Kết luận:
* Bài tập :
Chọn câu trả lời đúng và đủ nhất
1). Trong văn bản tự sự, đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm là những hình thức ngôn ngữ nào?
A. Ngôn ngữ tác giả
B. Ngôn ngữ nhân vật
A. Hình thức đối thoại tạo không khí chân thực cho câu chuyện, góp phần thể hiện thái độ và tình cảm của nhân vật .
2). Trong văn bản tự sự đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm có ý nghĩa như thế nào?
B. Hình thức độc thoại, nhất là độc thoại nội tâm thể hiện được những diễn biến hết sức phức tạp và tinh tế trong thế giới nội tâm của nhân vật, góp phần khắc họa tính cách và phẩm chất nhân vật
C. Đối thoại, độc thoại, độc thoại nội tâm là những hình thức quan trọng để thể hiện nhân vật, làm cho câu chuyện và hình ảnh nhân vật hiện lên chân thực , sinh động và rõ nét hơn.
Nhóm 1 - Tại sao nhà văn không để ông Hai nghĩ trong đầu (độc thoại nội tâm) câu: Chúng bay ...đi làm cái giống Việt gian bán nước để nhục nhã thế này .
Nhóm 2- ngược lại, tại sao không để ông Hai nói thành lời với mình (độc thoại) hoặc với ai đó (đối thoại ) những suy nghĩ: Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đấy ư? ..., bằng ấy tuổi đầu...
Thời gian : 3p
Nhóm 1 - Tại sao nhà văn không để ông Hai nghĩ trong đầu (độc thoại nội tâm) câu: Chúng bay ...đi làm cái giống Việt gian bán nước để nhục nhã thế này .
Nhóm 2- ngược lại, tại sao không để ông Hai nói thành lời với mình (độc thoại) hoặc với ai đó (đối thoại ) những suy nghĩ: Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đấy ư? ..., bằng ấy tuổi đầu...
- Nếu không để ông nói thành lời mà chỉ nghĩ trong đầu (độc thoại) câu: Chúng bay ... nhục nhã thế này" sẽ không thể hiện được sự căm giận đến phẫn uất của ông với bọn Việt gian, hơn nữa như vậy cũng không phù hợp với tính cách bộc trực của ông.
- Nếu để ông nói thành lời những suy nghĩ : Chúng nó cũng là trẻ con... bằng ấy tuổi đầu sẽ không diễn tả được nỗi đau xót, sự giằng xé, day dứt âm thầm của ông Hai khi nghe tin làng theo giặc. Hơn nữa trong tình huống này , với ông ,đó là điều nhục nhã, bẽ bàng, là điều bản thân ông khó có thể thừa nhận với chính mình nên không thể nói thành lời , càng không thể nói với người khác.
* Lưu ý: Sử dụng yếu tố đối thoại, độc thoại, độc thoại nội tâm phải phù hợp với tình huống truyện , hoàn cảnh và tính cách nhân vật. Khi cần diễn tả những tâm sự kín đáo chân thực của nhân vật ,có thể dùng ngôn ngữ độc thoại . Song để thể hiện những trăn trở , day dứt , những trạng thái phức tạp, tinh tế nhất của đời sống tâm hồn nhân vật thì thường phải cần đến hình thức độc thoại nội tâm.
Tiết 64: Đối thoại , độc thoại , độc thoại nội tâm
trong văn bản tự sự
I. Tìm hiểu yếu tố đối thoại,độc thoại, độc thoại nội tâm trong văn bản tự sự
II. Luyện tập:
Bài tập 1:
- Lời bà Hai
- Này thầy nó ạ.
- Lời ông Hai
- Gì?
- ...
- Biết rồi.!
Với hình thức đối thoại trên , tác giả đã làm nổi bật tâm trạng,chán chường, buồn bã , đau khổ và thất vọng của ông Hai trong cái đêm nghe tin làng mình theo giặc .
- Thầy nó ngủ rồi à?
- Tôi thấy người ta đồn ...

....
Viết một đoạn văn kể chuyện theo đề tài tự chọn, trong đó sử dụng cả hình thức đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm .
Bài tập số 2/178
Bài tập 2
Hôm nay Nga không đi học. Tôi không biết đã có chuyện gì xẩy ra. Tan học, tôi liền ghé qua nhà Nga để tìm hiểu lí do. Tôi đến và gặp Nga, thấy mắt Nga đang sưng húp lên. Tôi liền hỏi:
_ Sao cậu không đi học? Có chuyện gì xảy ra với cậu vậy?
Nga đáp trong nước mắt:
_ Bố mẹ tớ sắp li dị nhau.
Nghe vậy, tôi động viên an ủi Nga rồi về kẻo mẹ đợi. Trên đường về nhà, tôi vừa đi vừa nghĩ, tội nghiệp cái Nga quá! Bây giờ chị em nó sẽ sống như thế nào nhỉ? Có khi nào hai chị em Nga sẽ bị chia nhau ra giống như Thành và Thuỷ trong " Cuộc chia tay của những con búp bê" không? Càng nghĩ, tôi lại càng thấy thương cho chị em Nga.Tự dưng tôi thốt lên:
_ Tội nghiệp chị em Nga quá!

Hướng dẫn học bài ở nhà:
?
Nắm các khái niệm đối thoại, độc thoại, độc thoại nội tâm.
Làm bài tập 2 (SGK)
Soạn bài Luyện nói, tự sự kết hợp với nghị luận và miêu tả nội tâm.
Dãy 1: Chuẩn bị bài tập 1
Dãy 2: Chuẩn bị bài tập 2
Dãy 3: Chuẩn bị bài tập 3
Xin chân thành cảm ơn quý thầy cô đã đến dự