TIẾT 47,48. Văn bản: TIẾNG GÀ TRƯA - Xuân Quỳnh-

1./ Tác giả: Tên thật là Nguyễn Thị Xuân Quỳnh (6/10/1942 - 29/8/1988)
Quê: làng La Khê, ven thị xã Hà Đông ( Một làng nghề nổi tiếng dệt lụa.)
- Là nhà thơ nữ xuất sắc trong nền thơ ca hiện đại Việt Nam
- Viết về những tình cảm gần gũi, bình dị trong đời sống gia đình và cuộc sống thường ngày, biểu lộ trái tim phụ nữ chân thành, tha thiết và đằm thắm.
2./ Tác phẩm:
- Hoàn cảnh sáng tác: Viết trong thời kì đầu cuộc kháng chiến chống Mĩ.
- Xuất xứ: In lần đầu trong tập thơ “Hoa dọc chiến hào” (1968)

- Thể thơ: Năm chữ ( xen lẫn điệp câu ba tiếng)
- Phương thức biểu đạt: Là biểu cảm kết hợp các yếu tố tự sự, miêu tả.
- Mạch cảm xúc: Hồi tưởng quá khứ và suy nghĩ hiện tại.
Tiếng gà trưa

Trên đường hành quân xa
Dừng chân bên xóm nhỏ
Tiếng gà ai nhảy ổ:
“ Cục …cục tác cục ta”
Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ
***
Tiếng gà trưa
Ổ rơm hồng những trứng
Này con gà mái mơ
Khắp mình hoa đốm trắng
Này con gà mái vàng
Lông óng như màu nắng
***
Tiếng gà trưa
Tay bà khum soi trứng
Dành từng quả chắt chiu
Cho con gà mái ấp
***
Cứ hàng năm hàng năm
Khi gió mùa đông tới
Bà lo đàn gà toi
Mong trời đừng sương muối
Để cuối năm bán gà
Cháu được quần áo mới
***
Ôi caí quần chéo go
Ông rộng dài quét đất
Cái áo cánh trúc bâu
Đi qua nghe sột soạt.
***
Tiếng gà trưa
Mang bao nhiêu hạnh phúc
Đêm cháu về nằm mơ
Giấc ngủ hồng sắc trứng
***
Cháu chiến đấu hôm nay
Vì lòng yêu tổ quốc
Vì xóm làng thân thuộc
Bà ơi, cũng vì bà
Vì tiếng gà cục tác
Ổ trứng hồng tuổi thơ.
***

Tiếng gà trưa
Có tiếng bà vẫn mắng
- Gà đẻ mà mày nhìn
Rồi sau này lang mặt!
Cháu về lấy gương soi
Lòng dại thơ lo lắng

(Xuân Quỳnh)
? Mạch cảm xúc của bài thơ diễn biến như thế nào?
* Mạch cảm xúc: Tiếng gà trưa cất lên trên đường hành quân hoài niệm tuổi thơ- tình bà cháu  tình yêu quê hương, đất nước.
(Từ hiện tại  quá khứ  hiện tại)
Người chiến sỹ bắt gặp âm thanh của tiếng gà trưa trong hoàn cảnh nào?
Trên đường hành quân xa
Dừng chân bên xóm nhỏ
Tiếng gà ai nhảy ổ:
“ Cục …cục tác cục ta”
Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ

Chi tiết nào ghi lại cụ thể âm thanh của tiếng gà trưa mà người chiến sĩ nghe thấy ?
Trên đường hành quân xa
Dừng chân bên xóm nhỏ
Tiếng gà ai nhảy ổ:
“ Cục …cục tác cục ta”
Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ

Tại sao trong muôn vàn âm thanh khác nhau của cuộc sống, người chiến sĩ lại chú ý âm thanh tiếng gà ?
Trên đường hành quân xa
Dừng chân bên xóm nhỏ
Tiếng gà ai nhảy ổ:
“ Cục …cục tác cục ta”
Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ

Em có nhận xét gì về cách ghi lại âm thanh tiếng gà của nhà thơ ?
Trên đường hành quân xa
Dừng chân bên xóm nhỏ
Tiếng gà ai nhảy ổ:
“ Cục …cục tác cục ta”
Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ

Kéo kí ức về với hiện tại
15
+ Nỗi lo của bà:
Cứ hàng năm hàng năm
Khi gió mùa đông tới
Bà lo đàn gà toi
Mong trời đừng sương muối
Để cuối năm bán gà
Cháu được quần áo mới
-> Nỗi lo vì niềm vui của cháu, nỗi lo giản dị mà chân thật
Bà lo đàn gà sẽ chết khi sương
muối xuất hiện
Văn bản: TIẾNG GÀ TRƯA (Xuân Quỳnh)
* Những kỉ niệm về bà:
+ Lời bà mắng:
+ Cách bà chắt chiu từng quả trứng:
17
=>Bà là người tần tảo, chịu thương chịu khó, thương yêu cháu, tiêu biểu cho người phụ nữ Việt Nam giàu lòng nhân hậu, giàu đức hi sinh.
? Qua các đoạn thơ trên em có cảm nghĩ gì về người bà? Và hình ảnh người bà em có suy nghĩ gì về những người phụ nữ Việt Nam?
?
Văn bản: TIẾNG GÀ TRƯA (Xuân Quỳnh)
18
Qua các khổ thơ ở phần 2, em hiểu được gì về tình cảm bà dành cho cháu và của cháu đối với bà? Nêu cảm nhận của em về tình bà cháu?
Thảo luận nhóm
?
Văn bản: TIẾNG GÀ TRƯA (Xuân Quỳnh)
Tình bà cháu
Bà
Thương yêu, chăm lo, quan
tâm đến cháu
Sâu nặng, đằm thắm và cảm động .
Cháu
Biết ơn, yêu thương và
kính trọng bà.