Tiết 70 – 71
CHIẾC THUYỀN NGOÀI XA
Nguyễn Minh Châu
Tìm hiểu chung
1. Tác giả:
- NMC là cây bút tiên phong của văn học VN thời kì đổi mới. ông "thuộc trong số nhà văn mở đường tinh anh và tài năng nhất của văn học ta hiện nay".
-Trước 1975, NMC là cây bút sử thi có thiên hướng trữ tình lãng mạn, từ đầu thập kỉ 80 ông chuyển sang cảm hứng thế sự với những vấn đề đạo đức và triết lí nhân sinh
2. Truyện ngắn
"Chiếc thuyền ngoài xa"
- Là một trong những sáng tác tiêu biểu của văn học VN giai đoạn sau năm 75 cho đến cuối thế kỉ XX
- TP ra đời trong hoàn cảnh ls: đất nước thống nhất trong nền độc lập, hoà bình. Cuộc sống với muôn mặt đời thường đã trở lại sau chiến tranh
- Tác phẩm mang xu hướng nt chung của vh thời kì đổi mới: hướng nội, khai thác sâu sắc số phận cá nhân và thân phận con người đời thường.
PHÙNG – NGHỆ SĨ NHIẾP ẢNH
Bức ảnh được chọn
Những phát hiện cuả Phùng
Cảnh đẹp
đầy thơ mộng
Cảnh bạo lực
trong gia đình
thuyền chài
Câu chuyện
của người
đàn bà
ở toà án huyện
Chánh án
Đẩu
Cái nhìn đa diện nhiều chiều về cuộc sống và con người
II. Đọc - hiểu văn bản
1. Hai phát hiện của nghệ sĩ nhiếp ảnh Phùng
Phát hiện thứ nhất đầy thơ mộng của người nghệ sĩ nhiếp ảnh:
C?nh d?p, tuoi mỏt c?a m?t vựng tr?i nu?c mờnh mụng, khoỏng d?t mang d?m hoi th? c?a cu?c s?ng - anh th?y b?i r?i, xỳc d?ng v� h?nh phỳc - m?t ni?m h?nh phỳc c?a khỏm phỏ v� sỏng t?o.
Bản thân cái đẹp chính là đạo đức
Văn chương là thứ khí giới thanh cao và đắc lực mà chúng ta có thể vừa tố cáo, thay đổi thế giới giả dối, tàn ác vừa làm cho lòng người thêm trong sạch và phong phú hơn - Thạch Lam
Phát hiện thứ hai đầy nghịch lí của người nghệ sĩ nhiếp ảnh:
Từ chiếc thuyền ngư phủ đẹp như trong mơ bước ra:
+ một người đàn bà xấu xí, mệt mỏi và cam chịu
+ một lão đàn ông thô kệch, dữ dằn, độc ác, uất ức, khổ đau..
- Chứng kiến cảnh người đàn ông đánh vợ một cách vô lí và thô bạo, Phùng đã "kinh ngạc đến mức, trong mấy phút đầu .... vứt chiếc máy ảnh xuống đất, chạy nhào tới".
- Qua hai phát hiện của nghệ sĩ Phùng, NMC muốn người đọc nhận thức điều gì về cuộc đời?
Cuộc đời không đơn giản xuôi chiều mà chứa đựng nhiều nghịch lí. Cuộc sống luôn tồn tại những mặt đối lập, những mâu thuấn: đẹp - xấu; thiện - ác .
Nhà văn khẳng định: đừng nhầm lẫn hiện tượng với bản chất, giữa hình thức bên ngoài với nd bên trong không phải bao giờ cũng thống nhất đừng vội đánh giá con người, sự vật ở dáng vẻ bên ngoài, phải phát hiện ra bản chất thực sau vẻ ngoài đẹp đẽ của hiện tượng.