Câu 1: Muốn thuyết trình, tranh luận về một
vấn đề cần có những điều kiện gì?
Phải biết cách nêu lí lẽ và dẫn chứng.
Phải có hiểu biết về vấn đề được thuyết trình, tranh
luận.
Phải có ý kiến riêng về vấn đề được thuyết trình,
tranh luận.

Câu 2: Khi thuyết trình, tranh luận để tăng sức
thuyết phục và đảm bảo phép lịch sự, người nói
cần có thái độ như thế nào?
Khi thuyết trình, tranh luận để tăng sức
thuyết phục và đảm bảo phép lịch sự, người nói
cần có thái độ ôn tồn, hoà nhã, tôn trọng người đối
thoại, tránh nóng nảy, vội vã hay bảo thủ, không
chịu nghe ý kiến đúng của người khác.

1/ Trò chơi : Thi nói nhanh các từ chỉ
sự vật có trong thiện nhiên hoặc từ chỉ
đặc điểm của sự vật có trong thiên nhiên

2/ Đọc mẩu chuyện :
Bầu trời mùa thu

3/ Thảo luận trả lời câu hỏi :
- Trong câu chuyện trên, có những từ
ngữ nào tả bầu trời
Những từ ngữ tả bầu trời trong câu chuyện trên là: xanh như mặt nước, xanh
biếc, dịu dàng, buồn bã, trầm ngâm, ghé sát mặt đất, cúi xuống

3/ Thảo luận trả lời câu hỏi :
- Trong câu chuyện, biện pháp nhân hóa được sử dụng
qua những từ ngữ nào ?
Trong câu chuyện, biện pháp nhân hóa được sử dụng qua
những từ ngữ: dịu dàng, buồn bã, trầm ngâm, nhớ, ghé sát, cúi
xuống lắng nghe.

4/ Viết đoạn văn khoảng 5 câu tả
một cảnh ở quê em hoặc nơi em ở có sử
dụng biện pháp nhân hóa

Buổi sớm, khi bình minh chưa vén hẳn tấm màn
sương mờ ảo thì biển đã thầm thì chờ sưởi nắng ấm. Gió
dệt trên mặt biển từng lọn sóng lăn tăn. Mặt trời dậy
muộn hơn thường khi. Biển nhún nhảy nhiều hơn như để
phô trương những trang sức lấp lánh trên đầu ngọn
sóng. Tiếng sóng vỗ bờ vang động không gian, phá tan
không khí tĩnh lặng của buổi sớm mai.

5/ Đọc mẩu chuyện:AI CẦN NHẤT ĐỐI VỚI CÂY XANH
Đất, Nước, Không khí và Ánh sáng đều tự cho mình là
người cần nhất đối với cây xanh.
Đất nói:
- Tôi có chất màu để nuôi cây lớn, không có tôi, cây không
thể sống được.
Nước kể công:
- Nếu chất màu không có nước vận chuyển thì cây có lớn
lên được không?
Không khí chẳng chịu thua:
- Cây xanh rất cần khí trời, không có khí trời thì tất cả cây
cối đều chết rũ.
Còn Ánh Sáng nhẹ nhàng nói:
- Cây cối dù có đủ đất, nước, không khí nhưng thiếu ánh
sáng thì sẽ không thể nào có màu xanh thì còn gọi là cây
xanh sao được!

Nhân vật

Ý kiến

Lý lẽ, dẫn chứng

Đất

Cây cần đất nhất

Đất có chất màu nuôi cây

Nước

Cây cần nước nhất

Nước vận chuyển chất màu

Cây cần không khí
Không khí nhất
Ánh Sáng

Cây cần ánh sáng
nhất

Cây không thể sống thiếu
không khí
Thiếu ánh sáng cây sẽ
không còn màu xanh

Mở rộng lí lẽ, dẫn chứng để thuyết trình, tranh luận về vấn
đề của Đất, Nước, Không khí, Ánh sáng.

Cây xanh cần cả Đất - Nước - Không khí và Ánh sáng

Đọc bài ca dao sau và trả lời : Đèn hay trăng quan
trọng hơn ? Vì sao ?
Đèn khoe đèn tỏ hơn trăng
Đèn ra trước gió còn chăng hỡi đèn?
Trăng khoe trăng tỏ hơn đèn
Cớ sao trăng phải chịu luồn đám mây?

Đèn khoe đèn tỏ hơn trăng
Đèn ra trước gió còn chăng hỡi đèn?
Trăng khoe trăng tỏ hơn đèn
Cớ sao trăng phải chịu luồn đám mây?

8/ Trình bày ý kiến của em sao cho thuyết phục để mọi người
thấy rõ sự cần thiết của cả trăng và đèn trong bài ca dao trên

Đọc bài ca dao trên ta thấy, cả trăng và đèn đều có tầm
quan trọng như nhau. Ở mỗi hoàn cảnh khác nhau, cả
trăng và đèn sẽ thể hiện được tầm quan trọng của mình:
•Khi gặp gió, đèn sẽ tắt, trong khi đó, trăng vẫn chiếu
sáng vằng vặc.
•Nhưng khi ban đêm trăng bị mây che, mặt đất tối om,
không còn thấy ánh sáng trăng đâu cả thì ánh sáng của
đèn rất tỏ.

Tiếng Việt
BÀI 9B. TÌNH NGƯỜI VỚI ĐẤT
(tiết 2)
Hướng dẫn học trang 157

MỤC TIÊU
2. Bước đầu biết thuyết trình, tranh
luận.

Thuyết trình, tranh luận là gì?
Thuyết trình: trình bày trước nhiều
người một nhận định, một quan điểm
nào đó,.... nhằm thuyết phục người nghe
theo ý kiến của mình.

Tranh luận: thay phiên nhau (luân phiên
nhau) đưa ra lí lẽ và dẫn chứng để chứng
minh cho quan điểm mình đưa ra.

Thuyết trình, tranh luận
Thuyết trình, tranh luận là đưa ra
ý kiến, sau đó dùng lí lẽ và dẫn
chứng để bảo vệ các ý kiến đó và
thuyết phục mọi người nghe theo ý
kiến của mình.

1. Đọc lại bài Cái gì quý nhất ?
2. Cùng nhau hỏi - đáp theo các câu hỏi dưới đây:
a. Các bạn Hùng, Quý, Nam tranh luận về vấn đề gì?
Mỗi bạn nêu ý kiến thế nào?
M:- Hùng nói rằng quý nhất là … vì …
b. Thầy giáo muốn thuyết phục Hùng, Quý, Nam công
nhận điều gì? Thầy đã giải thích như thế nào?
3) Cách nói của thầy thể hiện thái độ tranh luận thế nào?
Gợi ý: Đọc SHD trang 161

Trả lời
Các bạn Hùng, Quý, Nam tranh luận về vấn đề cái gì
quý nhất.

1. Các bạn Hùng, Quý, Nam tranh luận về vấn đề
cái gì quý nhất.
Nhân vật

Quan niệm về cái
quý nhất

Lí lẽ bảo vệ ý kiến

Chẳng có ai không ăn
mà sống được, lúa gạo
nuôi sống con người
nên nó quý nhất.

Bạn Hùng

Lúa gạo

Tranh luận về Cái gì quý nhất
Nhân vật

Quan niệm về cái
quý nhất

Lí lẽ bảo vệ ý kiến

Có vàng là có tiền, có
tiền sẽ mua được lúa
gạo nên vàng là quý
nhất.

Bạn Quý

Vàng

Tranh luận về Cái gì quý nhất
Nhân vật

Quan niệm về cái
quý nhất

Lí lẽ bảo vệ ý kiến

Có thì giờ mới làm ra lúa
gạo và vàng bạc nên thì
giờ là quý nhất.

Bạn Nam

Thì giờ

2. Thầy đã thuyết phục ba bạn công nhận rằng: Lúa gạo,
vàng bạc đều rất quý nhưng người lao động mới là quý
nhất. Thầy đã đưa ra lập luận: Không có người lao động
thì không có người làm ra lúa gạo, vàng bạc và thời gian
cũng trôi qua vô ích.

3. Cách nói của thầy thể hiện thái độ hoà nhã,
bình tĩnh. Thầy tôn trọng ý kiến của các bạn,
nhìn nhận những thứ các bạn nêu là quý. Sự lập
luận của thầy có tình, có lí khi ôn tồn giảng giải
để thuyết phục học sinh có cái nhìn đúng đắn
nhất: chính người lao động là quý nhất. Những
thứ quý giá do các bạn nêu đều do người lao
động làm ra.

Nhân vật

Quan niệm về cái
quý nhất

Lí lẽ bảo vệ ý kiến
- Thầy công nhận:
Lúa gạo, vàng bạc và
thì giờ đều rất quý.
Nhưng người lao
động mới là quý
nhất.

Thầy giáo

Người lao động

- Người lao động làm
ra lúa gạo, vàng bạc,
làm cho thì giờ không
trôi qua một cách vô
vị.

Theo em yếu tố nào đã giúp thuyết trình, tranh
luận đạt hiệu quả?
-Phải có hiểu biết về vấn đề được thuyết trình, tranh luận.
-Phải có ý kiến riêng về vấn đề được thuyết trình, tranh luận.
-Phải biết cách nêu lí lẽ và dẫn chứng.
- Phải tôn trọng người tranh luận.

3. Tập thuyết trình, tranh luận
Đóng vai một trong ba bạn (Hùng, Quý, Nam) nêu ý
kiến tranh luận bằng cách mở rộng thêm lí lẽ và dẫn
chứng để lời tranh luận thêm sức thuyết phục.

Ví dụ:

    + Hùng : Theo tớ thì lúa gạo là quý nhất. Các cậu thử xem
chúng ta sẽ ra sao nếu như không ăn. Không ăn con người sẽ
chết, không còn đủ sức lực để làm việc gì cả. Nhà thơ Trần Đăng
Khoa đã gọi hạt gạo là “hạt vàng” còn gì.
    + Quý : Theo tớ thì quý nhất là vàng. Vàng rất có giá trị. Chỉ cần
có vàng chúng ta sẽ mua được lúa gạo, mua được tất cả. Vàng
còn là nguồn dự trữ kinh tế của quốc gia. Từ xa xưa ông cha ta
đã nói : Quý như vàng.
    + Nam : Theo tớ thì giờ là quý nhất. Có thời gian chúng ta sẽ
làm ra lúa gạo, vàng bạc. Nếu không có thời gian thì làm sao
chúng ta có thể làm được mọi việc chứ.

3. Đóng vai một trong ba bạn (Hùng, Quý, Nam) nêu ý
kiến tranh luận bằng cách mở rộng thêm lí lẽ và dẫn
chứng để lời tranh luận thêm sức thuyết phục.
Bản gốc
Hùng nói: Theo tớ quý nhất là lúa gạo. Các cậu
có thấy ai không ăn mà sống được không?
Mẫu
Hùng nói: – Theo tớ quý nhất là lúa gạo. Lúa
gạo quý như vàng. Trong bài Hạt gạo làng ta,
nhà thơ Trần Đăng khoa đã gọi hạt gạo là “
hạt vàng làng ta”. Lúa gạo nuôi sống tất cả
mọi người. Có ai trong chúng ta không ăn
mà sống được đâu?...

Đóng vai một trong ba bạn (Hùng, Quý, Nam) nêu ý
kiến tranh luận bằng cách mở rộng thêm lí lẽ và dẫn
chứng để lời tranh luận thêm sức thuyết phục.

Ví dụ
Theo tớ, quý nhất là thời gian.
Có thời gian, chúng ta sẽ tích
lũy được nhiều kiến thức, làm
được nhiều việc có ích cho
cuộc đời. Nhất là thời gian qua
đi sẽ không bao giờ quay trở
lại, dù có nhiều lúa gạo hay
vàng bạc đến đâu cũng chẳng
thể nào mua được.

Bạn Nam

Đóng vai một trong ba bạn (Hùng, Quý, Nam) nêu ý
kiến tranh luận bằng cách mở rộng thêm lí lẽ và dẫn
chứng để lời tranh luận thêm sức thuyết phục.

Bạn Quý

Theo Quý nghĩ thì vàng là quý nhất. Ai
cũng bảo quý như vàng là gì. Có vàng là
có tất cả, chẳng thế mà không biết bao
nhiêu người phải bỏ xác ở những hố sâu
để tìm vàng. Chắc các bạn còn nhớ bộ
phim “Thế giới vàng” của Mỹ, họ tranh
cướp, giết nhau cũng vì vàng. Có vàng
sẽ mua được nhà cửa sang trọng, mua
nhiều đất đai và lúa gạo. Có vàng sẽ có
tất cả.

4. Trao đổi với bạn: Ở thành phố hay ở nông
thôn thích hơn? Vì sao?
Bài làm:
Ví dụ mẫu:
Mình thích ở nông thôn hơn ở thành phố. Nông thôn có
không khí trong lành, cây cối xanh mát, đường sá rộng
rãi. Phong cảnh làng quê thật đẹp. Ngày nghỉ, mình có
thể cùng các bạn đá bóng, chơi thả diều, tắm sông thật
là vui. 
Hoặc:
Mình thích ở thành phố hơn ở nông thôn. Thành phố có
nhiều người, có xe cô đi lại đông đúc, có nhiều khu vui
chơi giải trí hiện đại. Thành phố có nhiều trường lớn, có
nhiều trang thiết bị học tập hiện đại mà ở nông thôn
không có. 

CHÚC CÁC EM:
CHĂM NGOAN, HỌC
TỐT!

CHÀO TẠM BIỆT
CÁC EM!

Tiết học kết thúc