TIẾNG VIỆT
CHỦ NHÂN TƯƠNG LAI

Hoạt
KHỞI
động

ĐỘNG

Thứ … ngày … tháng … năm …

Luyện tập sử dụng từ đa nghĩa.

Hoạt
động
kHÁM phá và luyện tập

Bài tập
1

1. Đọc các câu thơ, câu văn sau và thực hiện yêu
cầu:
– Từ “biển” trong câu nào được dùng với nghĩa
gốc? Từ “biển” trong câu nào được dùng với nghĩa
chuyển?
– Đặt một câu có từ “biển” được dùng với nghĩa
chuyển.

a.

Việt Nam đất nước ta ơi
Mênh mông biển lúa đâu trời đẹp hơn.
Nguyễn Đình Thi

b. Nắng đã chiếu sáng loà cửa biển.
Anh Đức

c. Trên quảng trường Ba Đình, cả biển người, cả
rừng cờ hoa hướng về lễ đài hân hoan vẫy chào
Bác.
Phan Anh

THẢO LUẬN NHÓM ĐÔI

TRÌNH BÀY TRƯỚC
LỚP

a.

Việt Nam đất nước ta ơi
Mênh mông biển lúa đâu trời đẹp hơn.
Nguyễn Đình Thi

b. Nắng đã chiếu sáng loà cửa biển.
Anh Đức

NGHĨA
CHUYỂN
NGHĨA GỐC

c. Trên quảng trường Ba Đình, cả biển người, cả rừng
cờ hoa hướng về lễ đài hân hoan vẫy chào Bác.
Phan Anh

NGHĨA
CHUYỂN

- Từ “biển” trong câu b được dùng với nghĩa gốc.
Từ “biển” trong câu a và câu c được dùng với nghĩa
chuyển.
- Đặt câu với nghĩa chuyển của từ Biển:
Cả biển người mênh mông đang cùng nhau đón
chờ pháo hoa năm mới.

Bài tập
2
2. Đặt câu có từ “nhanh” với mỗi nghĩa sau:
a. Có tốc độ, nhịp độ trên mức bình thường, trái
ngược với “chậm”.
b. Tỏ ra có khả năng tiếp thu, phản ứng ngay tức
khắc hoặc trong một thời gian rất ngắn.

THẢO LUẬN NHÓM BA
HOÀN THANH PHIẾU BÀI TẬP

TRÌNH BÀY TRƯỚC LỚP

2. Đặt câu có từ “nhanh” với mỗi nghĩa sau:
a. Có tốc độ, nhịp độ trên mức bình thường, trái
ngược với “chậm”.

Thỏ chạy rất nhanh.
b. Tỏ ra có khả năng tiếp thu, phản ứng ngay tức
khắc hoặc trong một thời gian rất ngắn.

Huy nhanh nhảu giơ tay trả lời câu hỏi.

Bài tập
3

3. Thực hiện yêu cầu:

a. Tra từ điển để tìm nghĩa gốc và 2 – 3 nghĩa chuyển
của các từ sau:

đầu

cao

b. Đặt câu để phân biệt các nghĩa tìm được của mỗi
từ.

THẢO LUẬN NHÓM 6

TRÌNH BÀY TRƯỚC
LỚP

Nghĩa gốc

đầu

Phần trên cùng của
thân thể người, nơi có bộ óc
và nhiều giác quan khác. 

Nghĩa chuyển
+ Phần trước nhất hoặc
phần trên cùng của một số
vật.
+ Phần có điểm xuất phát
của một khoảng không gian
hoặc thời gian; đối lập với
cuối.

Đặt câu nghĩa gốc

đầu

+ Mai cài một chiếc cài
tóc rất xinh trên đầu.

Đặt câu Nghĩa chuyển
+ Hoa cất một chiếc gối ở
trên đầu giường.
+ Đầu làng có cây hoa
gạo rất to.
+ Nam thi chạy về đầu tiên
của lớp.

Nghĩa gốc

cao

Có khoảng cách bao
nhiêu đó, tính từ đầu này
đến cuối đầu kia theo chiều
thẳng đứng (gọi là chiều cao)
của vật ở trạng thái đứng
thẳng

Nghĩa chuyển
+ Có khoảng cách xa với mặt
đất lớn hơn mức bình
thường hoặc lớn hơn so với
những vật khác.
+ Hơn hẳn mức trung bình
về số lượng hay chất lượng,
trình độ, giá cả, v.v.

Đặt câu nghĩa gốc
Bạn An cao 1m4.

cao

Đặt câu Nghĩa chuyển

+ Tòa nhà cao chọc trời.
+ Ông nội tuổi đã cao
nhưng vẫn còn rất minh
mẫn.

GV ĐIỀN VÀO ĐÂY
GV ĐIỀN VÀO ĐÂY
GV ĐIỀN VÀO ĐÂY
GV ĐIỀN VÀO ĐÂY