KÍNH CHÀO THẦY CÔ
Về dự giờ tiết dạy
TRƯỜNG THCS TRẦN PHÚ
Sinh học 8
1
2
1. Quá trình tiêu hóa gồm những hoạt động nào?
Ăn và uống
Đẩy thức ăn trong ống tiêu hóa
Tiêu hóa thức ăn (tiết dịch tiêu hóa, biến đổi lí học, biến đổi hóa học)
Hấp thụ chất dinh dưỡng
Thải phân
Kiểm tra bài cũ:
2. Nêu các cơ quan trong hệ tiêu hóa của người?


Ống tiêu hoá: Miệng Hầu Thực quản Dạ dày Ruột non Ruột già Hậu môn.
Tuyến tiêu hoá:
Tuyến nước bọt (trong khoang miệng);
Tuyến vị (ở dạ dày);
Tuyến ruột (ở ruột non);
Gan tiết dịch mật;
Tuyến tụy.
3
Tiết 26 - Bài 25
TIÊU HÓA Ở KHOANG MIỆNG
4
Nội dung bài học
5
I. TIÊU HÓA Ở KHOANG MIỆNG
Bài 25: TIÊU HÓA Ở KHOANG MIỆNG
Hình 25-1. Các cơ quan trong khoang miệng
Trong khoang miệng gồm có những bộ phận nào?
Răng
Lưỡi
Tuyến nước bọt
RĂNG
LƯỠI
TUYẾN NƯỚC BỌT
Cấu tạo khoang miệng:
Răng cửa
Răng nanh
Răng hàm
Lưỡi và tuyến nước bọt có chức năng gì trong tiêu hóa?
- Lưỡi : đảo trộn thức ăn.
- Tuyến nước bọt: tiết nước bọt
Nơi tiết nước bọt
1
2
3
Ngoài ra, tham gia vào các hoạt động tiêu hóa còn có các cơ môi và má.
6
I – Tiêu hóa ở khoang miệng
Răng cửa
Răng nanh
Răng hàm
Lưỡi
Tuyến nước bọt dưới lưỡi
Nơi tiết nước bọt
7
Chọn chức năng cho sẵn phù hợp với từng loại răng :
Răng cửa
Răng nanh
Răng hàm
Nghiền thức ăn
Xé thức ăn
Cắt thức ăn
Loại răng
Chức năng
I. TIÊU HÓA Ở KHOANG MIỆNG
Bài 25: TIÊU HÓA Ở KHOANG MIỆNG
8
CẤU TẠO CỦA LƯỠI
9
I. TIÊU HÓA Ở KHOANG MIỆNG
Bài 25: TIÊU HÓA Ở KHOANG MIỆNG
1.Cấu tạo khoang miệng:
Khi thức ăn được đưa vào trong miệng sẽ diễn ra các hoạt động nào?
2. Các hoạt động tiêu hóa:
10
Có các hoạt động:
+ Tiết nước bọt
+ Nhai
+ Đảo trộn thức ăn.
+ Hoạt động của enzim (men) amilaza trong nước bọt.
+ Tạo viên thức ăn
Biến đổi vật lí
Biến đổi hóa học
I. TIÊU HÓA Ở KHOANG MIỆNG
Bài 25: TIÊU HÓA Ở KHOANG MIỆNG
1.Cấu tạo khoang miệng:
2. Các hoạt động tiêu hóa:
11
Đường mantôzơ
Amilaza
pH = 7,2
to = 37oC
Enzim Amilaza
Tinh bột chín
- Khi ta nhai cơm lâu trong miệng thấy có cảm giác ngọt là vì sao?
- Vì tinh bột trong cơm đã chịu tác dụng của emzim amilaza trong nước bọt và biến đổi một phần thành đường mantôzơ, đường này đã tác dụng lên các gai vị giác nên ta cảm thấy ngọt.
12
Thảo luận 2 phút hoàn thành phiếu học tập
“Hoạt động biến đổi thức ăn ở khoang miệng”.
13
Hãy điền các cụm từ phù hợp theo cột và theo hàng trong bảng sau:
- Tiết nước bọt
- Nhai
- Đảo trộn thức ăn
- Hoạt động của enzim (men) amilaza trong nước bọt
- Tạo viên thức ăn
14
-Tiết nước bọt
Hoạt động của
Enzim Amilaza
trong nước bọt
- Răng
- Răng, lưỡi, các
cơ môi và má
- Răng, lưỡi,các
cơ môi và má
- Tuyến nước bọt
Biến đổi một phần tinh bột (chín) trong thức ăn thành đường
mantôzơ
Enzim Amilaza
Ướt, mềm
thức ăn
- Mềm, nhuyễn thức ăn
- Ngấm nước bọt
-Tạo viên vừa
nuốt
Nhai
- Đảo trộn thức ăn
- Tạo viên thức ăn
15
Biến đổi lí học gồm những hoạt động nào?
Tác dụng của biến đổi lí học là gì?
16
I. Tiêu hóa ở khoang miệng:
TIẾT 26 – BÀI 25: TIÊU HÓA Ở KHOANG MIỆNG
Tiêu hóa ở khoang miệng gồm:
* Biến đổi lí học:
- Tiết nước bọt, nhai, đảo trộn thức ăn, tạo viên thức ăn.
- Tác dụng: làm mềm, nhuyễn thức ăn, thấm nước bọt, tạo viên vừa nuốt.
17
Biến đổi hóa học gồm những hoạt động nào?
Tác dụng của biến đổi hóa học là gì?
18
I. Tiêu hóa ở khoang miệng:
TIẾT 26 – BÀI 25: TIÊU HÓA Ở KHOANG MIỆNG
Tiêu hóa ở khoang miệng gồm:
* Biến đổi lí học:
- Tiết nước bọt, nhai, đảo trộn thức ăn, tạo viên thức ăn.
- Tác dụng: làm mềm, nhuyễn thức ăn, thấm nước bọt, tạo viên vừa nuốt.
* Biến đổi hoá học:
- Hoạt động của Enzim Amilaza trong nước bọt.
- Tác dụng: Biến đổi một phần tinh bột (chín) trong thức ăn thành đường mantôzơ.
19

Thức ăn sau khi tạo thành viên sẽ được nuốt và đẩy xuống phần tiếp theo của hệ tiêu hoá. Vậy hoạt động nuốt và đẩy thức ăn diễn ra như thế nào?
Bài 25: TIÊU HÓA Ở KHOANG MIỆNG
20
Các em quan sát hình ảnh 25-3
II. Nuốt và đẩy thức ăn qua thực quản:
21
Lưỡi
Nắp thanh quản
Thanh quản
Khí quản
Thức ăn
Khẩu cái mềm
Nuốt và đẩy thức ăn qua thực quản
22
Khi nào phản xạ nuốt bắt đầu?
Khi viên thức ăn được tạo ra và thu gọn trên mặt lưỡi .
Trả lời:
23
Nuốt diễn ra nhờ hoạt động của cơ quan nào là chủ yếu và có tác dụng gì?
Nhờ hoạt động của lưỡi là chủ yếu đẩy viên thức ăn chuyển xuống họng, vào thực quản.
Trả lời:
24
Cơ quan nào giúp thức ăn không bị lọt lên khoang mũi hoặc rơi vào thanh quản khi nuốt?
Nhờ khẩu cái mềm nâng lên đóng kín 2 lỗ thông lên mũi và nắp thanh quản đóng kín lỗ khí quản .
Trả lời:
25
I. TIÊU HÓA Ở KHOANG MIỆNG
Bài 25: TIÊU HÓA Ở KHOANG MIỆNG
II.NUỐT VÀ ĐẨY THỨC ĂN QUA THỰC QUẢN
- Thức ăn được nuốt xuống thực quản nhờ hoạt động chủ yếu của lưỡi.
-Thức ăn qua thực quản xuống dạ dày nhờ hoạt động của các cơ thực quản.
26
Tại sao không được vừa ăn vừa cười đùa nói chuyện?
Nắp thanh quản không đậy kịp, khẩu cái mềm chưa kịp nâng lên, thức ăn lọt lên khoang mũi hoặc rơi vào khí quản-> sặc, nghẹt thở
27
Người cao tuổi hay bị nghẹn do chức năng co, dãn của thực quản kém; khi ăn thường không tập trung, nhai vội, nuốt những miếng thức ăn to nên thức ăn dễ rơi nhầm vào khí quản, gây ho sặc sụa và nghẹt thở, thậm chí có thể dẫn đến tử vong.
=> Người cao tuổi nên ăn chậm, từng miếng nhỏ.
Tại sao người cao tuổi khi ăn thường hay
bị nghẹn?
28
Đánh dấu X vào cột có biến đổi tương ứng xảy ra trong khoang miệng khi ăn những món sau:
Bài tập 1:
X
X
X
X
X
X
X
Các hiện tượng
Bài 25 - Tiết 26: Tiêu hoá ở khoang miệng
29
Tôi có vai trò trong tiêu hóa
thức ăn ở khoang miệng .
2. Tôi còn bảo vệ răng miệng .
3. Tôi có enzim amilaza
Tôi là ai ?
Em có biết ?
Bài 25: TIÊU HÓA Ở KHOANG MIỆNG
30
TÔI LÀ “NƯỚC BỌT”
VAI TRÒ CỦA NƯỚC BỌT
Bài 25: TIÊU HÓA Ở KHOANG MIỆNG
31
Lớp men răng
Lớp ngà răng
Tuỷ răng
Xương hàm
Các mạch máu
Răng bị sâu
Vi khuẩn phá lớp
Men răng, ngà răng
gây viêm tuỷ răng
Vết thức ăn còn dính
Ơ� nơi khó làm sạch
Vi khuẩn sinh sôi
nơi vết thức ăn
Răng bình thường
Em có biết ?
Bài 25: TIÊU HÓA Ở KHOANG MIỆNG
32
Tại sao vào buổi tối trước khi đi ngủ không nên ăn đồ ngọt và phải đánh răng sau khi ăn?
Nước bọt cũng có tác dụng bảo vệ răng miệng, sát khuẩn, khi ta tiết ít nước bọt (ban đêm), không giữ vệ sinh răng miệng vi khuẩn sẽ phát triển nơi thức ăn dính lại, tạo môi trường axit, gây viêm răng lợi làm cho miệng có mùi hôi
33
Khoang miệng nếu vệ sinh không sạch sẽ,răng bị sâu thì quá trình nhai sẽ diễn ra kém và hiệu quả tiêu hóa giảm đi vì vậy chúng ta phải thường xuyên vệ sinh răng miệng sạch sẽ.
34
Bệnh nhiệt miệng
35
Bệnh viêm lợi
36
37
Học bài. Trả lời câu hỏi ở SGK.
Hoàn thành bảng 25 vào vở bài tập
Xem bài 26
“ Thực hành: Tìm hiểu hoạt động của enzim trong nước bọt”
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
38
Vì khi nhai càng kĩ thì thức ăn
càng nhuyễn,thấm đều dịch tiêu
hóa nên hiệu suất tiêu hoá
càng cao, cơ thể thấp thụ
được nhiều chất dinh
dưỡng hơn nên no lâu hơn.
Giải thích nghĩa đen về mặt sinh học của câu thành ngữ “Nhai kĩ no lâu”
39