Bài 36:
địa lí địa phương tỉnh Thái Nguyên
( tiết 2)
3. kết cấu dân số
3.1: kết cấu theo độ tuổi.
Thái Nguyên có kết cấu dân số trẻ, nguồn lao động dồi dào.
Nguồn lao động dồi dào là động lực quan trọng trong sự phát triển
KT – XH. Tuy vậy đặt ra cho tỉnh những khó khăn nhất định đặc biệt
Là vấn đề giải quyết việc làm và đào tạo nguồn lao động có chất lượng.
Kết cấu dân số trẻ có ảnh hưởng như thế nào đến sự phát triển KT – XH Thái Nguyên?
3.2: Kết cấu về giới.
Tỷ lệ giới nam - nữ của Thái Nguyên khá ổn định:
Giai đoạn 1991 – 2000: Tỷ lệ nam < nữ.
Giai đoạn 2000 – 2008: Tỷ lệ nam > nữ
3.3: Kết cấu theo dân tộc.
Tỉnh Thái Nguyên có nhiều dân tộc cùng sinh sống (8 dân tộc)
Trong đó dân tộc Kinh chiếm đại đa số (75,51%),Tày chiếm tỷ lệ nhỏ (10,69%), các dân tộc khác như: Nùng,Dao, Hoa,
Sán Dìu,Cao Lan…
Người Kinh sống chủ yếu ở thành phố, thị xã, thị trấn.các dân tộc khác sống chủ yếu trên vùng trung du, miền núi của tỉnh
Tại sao Thái Nguyên lại là nơi tập trung đông dân cư,nhiều thành phần dân tộc?
3.3.1. Dân tộc Kinh
Chiếm 75,51 % dân số toàn tỉnh, do nhiều bộ phận hợp thành
+ Một bộ phận là dân bản địa có mặt từ lâu đời
+ Một bộ phận được tuyển mộ vào làm công nhân trong các mỏ và đồn điền
+ Một bộ phận di cư từ đồng bằng Bắc Bộ qua các tỉnh khác lên kiếm sống
Người Kinh vốn quen với nghề trồng lúa nước, không chỉ giàu tập quán kinh nghiệm (nhiều thơ ca hò vè dân gian về hoạt động nông nghiệp),
có khả năng tiếp thu nhanh những tiến bộ khoa học kĩ thuật
Em biết gì về tập quán trồng lúa nước của người Kinh
Tổ chức xã hội và hình thái quần cư của người kinh rất chặt chẽ từ thành thị đến nông thôn theo mô hình làng xã cổ truyền - đặc trưng của làng xã
Việt Nam
Thiếu nữ dân tộc Kinh xưa và nay trong
trang phục áo dài truyền thống
3.2.2 Dân tộc Tày
Thiếu nữ dân tộc Tày
Người Tày có mặt ở tất cả các huyện, thành phố, thị xã trên địa bàn Thái Nguyên nhưng tập trung đông nhất ở Đồng Hỷ: 41.1%, Phú Lương: 18.6%,
Đại Từ: 12.7%
Dựa vào kiến thức thực tế. Em hãy nhận xét về tập quán sinh hoạt và sản xuất của người Tày?
Người Tày ngoài việc trồng lúa còn trồng ngô, khoai, sắn và các loại cây thực phẩm khác với kĩ thuật canh tác và nông cụ khá hoàn chỉnh. Họ tiếp thu nhanh nền văn hoá của người Kinh và đạt trình độ văn hoá, đời sông cao so với các tộc người
Lễ hội Lồng Tồng
Nhà ở cuả người Tày
Đàn tính
Xôi Bảy màu
3.3.3 Dân tộc Sán Dìu
Sán Dìu là tộc danh tự nhận, các dân tộc khác gọi người Sán Dìu bằng các tên khác nhau như:
Trại đất, Trại ruộng, Mán quần cộc, Mán váy xẻ….
Trên địa bàn Thái Nguyên, người Sán Diu có khoảng 24.997 người, cư trú chủ yếu ở các huyện: Đồng Hỷ, Phú Bình, Đại Từ, Phổ Yên
Dựa vào các mối quan hệ gần gũi về địa bàn cư trú với người Sán Dìu, em hãy nhận xét về đời sống sinh hoạt và văn hoá của họ?
- Tập quán sản xuất sinh hoạt?
- lễ hội lớn trong năm?
- Quan hệ hôn nhân gia đình?
3.3.4 Dân tộc Ngái
- Là dân tộc khá ít người của Việt Nam, người Ngái trên địa bàn Thái Nguyên chỉ có khoảng 422 nhân khẩu
- sống xen kẽ với các dân tộc khác , ở Đại Từ - Người Ngái không có làng bản riêng mà sống xen 110người,, TP TN 86 người, Phổ Yên 31người
Món xíu mại của người Ngái
Tuy chiếm số lượng khá nhỏ trong cộng đồng các dân tộc thiểu số ở Thái Nguyên nhưng người Ngái có nhiều nét văn hóa đặc trưng, đặc biệt là trong lĩnh vực ẩm thực.
Trong bữa ăn: ngoài cơm, người Ngái còn ăn một số món ăn mang đậm tính dân tộc: Miến, mì, xíu mại được chế biến từ gạo hoặc dong riềng. Thực phẩm ăn kèm là các loại thịt, trứng và cá. Đối với thịt và cá người Ngái thường rán, xào hoặc rim nhưng cách rim của họ cũng đặc biệt.
3.3.5 Dân tộc Hoa
Em có biết
nguồn gốc người Hoa ở Việt Nam?
những nét tính cách dặc trưng của người Hoa?
những loại hình văn hoá đặc sắc của họ?

Võ Thiếu lâm tự
Cơm liêu
Hát ca kịch
Nghệ thuật kết hoa
3.3.6 Dân tộc Dao
Dao Tiền
(Dụ Ton Miền)
Dao Đỏ
(Tồm Pến Miền)
Dao Quần Chẹt
(Ồ Gang Miền)
Dao Lôgang
(Hầu Hầu Chệt Miền)
Người Dao trên địa bàn Thái Nguyên có khoảng 218182 người, sống tập trung thành các bản, xóm, gồm 4nhóm
Cư trú trên các địa hình núi cao của các huyện: Võ Nhai, Phú Lương, Đồng Hỷ
Văn tự Hán được Dao hoá trở thành văn hoá nôm Dao
- Văn hoá có nhiều nét độc đáo, đặc biệt là y học cổ truyền và hát lượn “ Pả dzung”
3.3.7 Dân tộc H’Mông
Nhập cư vào Thái Nguyên từ cách đây 2-3 thế kỉ,
gồm các nhóm:
- Mông Lènh
- Mông Sí
- Mông Đú
- Mông Súa
Em biết những gì về văn hoá của người Mông

Mông Sí
- Mông Đỏ
Thuộc nhóm ngôn ngữ Mông-Dao, trang phục của người Mông khá độc đáo chủ yếu làm từ vải lanh tự dệt, rất cầu kì
Lễ hội gầu tào
Ném còn
Múa khèn mùa xuân
Tục bắt vợ khá phổ biến
- Người Mông ở Thái Nguyên hiện có khoảng gần 10000 người,
tập trung chủ yếu ở Võ Nhai , Đồng Hỷ, Định Hoá
- Tập quán du canh du cư hầu như không còn
- Ngoài cơm trắng, họ ăn mèn mén và uống rượu ngô, canh tác trên các thửa ruộng bạc thang như các dân tộc vùng cao khác. Thắng cố là mó ăn rất đặc trưng cử người Mông
Thắng cố
3.3.8 Dân tộc Nùng
Thái Nguyên hiện có khoảng 52.220người Nùng, chủ yếu ở các huyện Võ Nhai, Đại Từ. Người Nùng ở Thái Nguyên có các chi tộc như: Nùng Phàn sình, Nùng Cháo, Nùng Inh
Nùng Cháo
Nùng Phàn Sình
Nùng Inh
3.3.9 Dân tộc Sán Chay
Hay còn gọi là Cao Lan-Sán Chí, thuộc nhóm ngôn ngữ Tày-Thái
Là những người có ý thức dân tộc rất cao, sống đoàn kết
- Người Sán Chay có nhiều truyện cổ, thơ ca, “Sình ca ’’ là hình thức sinh hoạt văn hoá hấp dẫn, họ có nhiều điệu múa truyền thống như: Múa xúc tép, múa chim yêu, múa đâm cá
Thiếu nữ Sán Chay
Múa đâm cá
Em có nhận xét gì về cộng đồng các dân tộc Thái Nguyên ?