CHƯƠNG II:
CÁC NƯỚC TƯ BẢN CHỦ NGHĨA
GIỮA HAI CUỘC CHIẾN TRANH THẾ GIỚI (1918 – 1939)
BÀI 11:
TÌNH HÌNH CÁC NƯỚC TƯ BẢN
GIỮA HAI CUỘC CHIẾN TRANH THẾ GIỚI (1918 – 1939)
3. Cuộc khủng hoảng kinh tế 1929 – 1933 và hậu quả của nó
Nguyên nhân:
* Do sản xuất ồ ạt chạy theo lợi nhuận dẫn đến tình trạng hàng hóa ế thừa, cung vượt quá xa cầu
* 10/1929, khủng hoảng kinh tế bùng nổ ở Mĩ rồi lan sang các nước tư bản, kéo dài dến năm 1932
Diễn biến:
29-10-1929 thị trường chứng khoán tan vỡ
Cảnh tượng phá sản ngân hàng thời kì đại suy thoái 1929-1930
Đám đông bên ngoài Ngân hàng Liên hiệp Mĩ
BIỂU ĐỒ KHỦNG HOẢNG KINH TẾ 1929- 1933
Sự trầm trọng của khủng khoảng
* Ở Anh: xuất hiện làn sóng ùn ùn kéo đến mua vàng. Đến tháng 9/1931, Anh phải tuyên bố bãi bỏ chế độ đảm bảo bằng vàng.
* Ở Mĩ: đến đầu tháng 3/1933, có trên 6000 ngân hàng bị phá sản.
* Ở các nước Mĩ Latinh: giá ca cao, cà phê xuất khẩu giảm 50-70 % => sản phẩm nông nghiệp tồn đọng chất thành núi, không bán được.
Từ 1929-1933: khoảng 290.000 xí nghiệp phá sản (Anh, Pháp, Đức, Mĩ).Ở các khu công xưởng là cảnh trầm lắng, yên lặng như chết.
* Ở Mĩ:
- Tiêu hủy: 1 triệu tấn lương thực, 260 nghìn toa xe cà phê, trên 280 toa xe đường sắt, 25 nghìn tấn thịt.
- Báo chí Mĩ công khai tuyên truyền dùng ngũ cốc làm nhiên liệu: “Hiện nay trong điều kiện giá ngũ cốc giảm xuống, các gia đình và công sở hãy lợi dụng ngũ cốc làm nhiêu liệu sẽ rẻ hơn dùng than”.
- Giáo dục: không đủ tiền phát lương, các thầy giáo chỉ còn biết “ăn theo phân phối tại các nhà học sinh”
Sự kiện 100.000 quả trứng bị đập vỡ đã khởi đầu cho làn sóng phản đối của các nhà sản xuất trứng tại Pháp trước cảnh giá thu mua giảm xuống quá thấp.
Hậu quả:
+ Kinh tế: suy thoái nghiêm trọng.
+ Hàng trăm triệu người thất nghiệp, phong trào đấu tranh của người lao động diễn ra sôi nổi.
+ Chủ nghĩa phát xít xuất hiện, nguy cơ chiến tranh thế giới mới đang đến gần.
Người dân đói khổ trong khủng hoảng kinh tế thế giới 1929 - 1933
+ Chính trị-xã hội: bất ổn định, nhiều cuộc biểu bình diễn ra khắp các nước lôi kéo hàng triệu người tham gia.
=> Đe dọa đến sự tồn vong của CNTB
Biện pháp:
- Các nước Anh, Pháp, Mĩ … tiến hành cải cách kinh tế-xã hội…duy trì nguyên trang hệ thống Vecxai-Oasinhtơn
- Các nước Đức, Ý, Nhật phát xít hóa bộ máy thống trị, chạy đua vũ trang chuẩn bị cho chiến tranh chia lại thế giới
Cuộc biểu dương lực lượng của Đức Quốc xã ở Nuremenrg in 1936.
Tác động của khủng hoảng kinh tế 1929 – 1933 đối với quan hệ quốc tế
Khủng hoảng kinh tế 1929-1933
Chủ nghĩa phát xít
Nguy cơ chiến tranh