Chào mừng các thầy cô giáo
và các em học sinh


MÔN: NGỮ VĂN 8
Văn bản: TÔI ĐI HỌC
- Thanh tịnh -
Văn bản: Tôi đi học
- Thanh Tịnh -
I. Tìm hiểu chung:
1. Tác giả.
Tác giả tên thật là Trần Văn Ninh (1911 - 1988), quê ở Huế
Sáng tác đậm chất trữ tình, trong trẻo, tình cảm đằm thắm, dịu dàng
Ông được trao tặng giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật 2007
2. Tác phẩm
Tác phẩm được in trong tập "Quê mẹ", xuất bản năm 1941
? Đọc chú thích (*) tìm những thông tin chính về tác giả, tác phẩm?
Văn bản: Tôi đi học
- Thanh Tịnh -
- Thể loại: Đây là văn bản thuộc thể loại văn biểu cảm, vì truyện là cảm xúc, tâm trạng của nhân vật
- Bố cục:
+ Phần 1: Từ đầu… "lòng tôi lại tưng bừng rộn rã": Tâm trạng nhân vật "Tôi" trước khi đến trường
+ Phần 2: Còn lại: Diễn biến tâm trạng của nhân vật "tôi" khi đến trường
- Phương thức biểu đạt chính là tự sự (kết hợp với miêu tả và biểu cảm)
- Ngôi kể thứ nhất giúp cho người kể dễ dàng bộc lộ cảm xúc, tình cảm của mình một cách chân thực
- Nhân vật: Tôi, Mẹ, ông đốc, những cậu học trò
( Nhân vật chính là “tôi", vì nhân vật này được kể nhiều nhất. Mọi vật đều được kể từ cảm nhận của nhân vật “tôi" )
Văn bản: Tôi đi học
- Thanh Tịnh -
I. Tìm hiểu chung:
II. Tìm hiểu văn bản:
1. Khơi nguồn nỗi nhớ :
* Hiện tại:
- Thời gian: Hàng năm, vào cuối thu
- Khung cảnh:
+ Lá ngoài đường rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc.
+ Những em nhỏ rụt rè nấp dưới nón mẹ



Văn bản: Tôi đi học
- Thanh Tịnh -
* Điều gì ở hiện tại đã gợi nhắc nhân vật “tôi” nhớ về kỉ niệm buổi tựu trường đầu tiên ?(thời gian, khung cảnh...?)
I. Tìm hiểu chung:
II. Tìm hiểu văn bản:
1. Khơi nguồn nỗi nhớ và cảm nhận của “tôi" trên đường tới trường:
* Kỉ niệm: - Thời gian: Một buổi đầy sương thu và gió lạnh
- Không gian: Con đường làng dài và hẹp
- Những kỉ niệm của nhân vật tôi được diễn tả theo trình tự: Từ thời gian và không khí ngày tựu trường ở thời điểm hiện tại, nhân vật tôi hồi tưởng về kỉ niệm ngày đầu tiên đi học. 
- Tương đồng →Liên tưởng
- Cảnh vật → Tâm trạng



Văn bản: Tôi đi học
- Thanh Tịnh -
* Kỉ niệm đó được tái hiện lại ra sao về thời gian, không gian?
* Kỉ niệm này của nhân vật tôi được diễn tả theo trình tự như thế nào?
Văn bản: Tôi đi học
- Thanh Tịnh -
I. Tìm hiểu chung:
II. Tìm hiểu văn bản:
1. Khơi nguồn nỗi nhớ:
- Tâm trạng: Náo nức, tưng bừng, rộn rã
(Những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi như mấy cánh hoa mỉm cười giữa bầu trời quang đãng..)
- Nghệ thuật: Dùng từ láy, hình ảnh so sánh đặc sắc.
→ Tâm trạng xúc động, chân thành khi nhớ về quá khứ
? Từ không gian, thời gian ở cả quá khứ và hiện tại , tâm trạng của “tôi” được thẻ hiện như thế nào?
Văn bản: Tôi đi học
- Thanh Tịnh -
I. Tìm hiểu chung:
II. Tìm hiểu văn bản:
1. Khơi nguồn nỗi nhớ
2. Tâm trạng của nhân vật “tôi”
a. Trên đường đến trường
- Con đường … quen đi lại lắm lần … tự nhiên thấy lạ.
- Lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học.

*Những thay đổi trong suy nghĩ, hành động của cậu bé trên đường tới trường:
- Không lội sông, thả diều, ra đồng nô đùa
- Cảm thấy mình trang trọng, đứng đắn
- Hai quyển vở mới trên tay bắt đầu thấy nặng. Tôi bặm tay ghì thật chặt. Tôi xóc lên và nắm lại cẩn thận
- Muốn thử sức mình
- Có ngay ý nghĩ vừa non nớt, vừa ngây thơ. Chắc chỉ người thạo mới cầm nổi bút thước
- Ý nghĩ ấy thoáng qua trong tâm trí tôi nhẹ nhàng như một làn mây lướt ngang trên ngọn núi.
-> Báo hiệu sự thay đổi trong nhận thức bản thân, cậu tự thấy mình lớn lên, có ý thức trong việc học hành
Văn bản: Tôi đi học
- Thanh Tịnh -
Nghệ thuật:Câu văn nhẹ nhàng, từ ngữ gợi cảm, giàu hình ảnh, dòng hồi tưởng được gợi lên hết sức tự nhiên với sự liên tưởng giữa hiện tại và quá khứ.
- >Từ tâm trạng náo nức, tưng bừng rộn rã, tác giả đã nhớ lại cảm xúc, những hình ảnh quen thuộc trên đường cùng mẹ tới trường.
b. Cảm nhận của “tôi" lúc ở sân trường:
- Quang cảnh sân trường Mĩ Lí:
+ Dày đặc cả người,
+ Người nào quần áo cũng sạch sẽ.
+ Gương mặt nào cũng vui tươi, sáng sủa.
- Trước khi đi học
+ Là một nơi xa lạ
+ Cảm tưởng: nhà trường cao ráo và sạch sẽ hơn các nhà trong làng.
+Trông vừa xinh xắn vừa oai nghiêm như cái đình làng hòa ấp.
- Hôm nay đi học:Thấy trường trông vừa xinh xắn vừa oai nghiêm như cái đình làng Hòa Ấp.





-> Qua đó có thể thấy từ cha mẹ, thầy cô giáo đều có trách nhiệm và rất quan tâm đến con em mình trong ngày đầu tựu trường, để tạo ấn tượng tốt đẹp và giúp các em cảm thấy an tâm, vui vẻ trong lần đầu tiên đi học.
Văn bản: Tôi đi học
- Thanh Tịnh -
*Tâm trạng của nhân vật “tôi”:
- Trước ngôi trường: Lo sợ vẩn vơ; Ngập ngừng, e sợ; Thèm vụng, ước ao thầm
- Khi gọi đến tên mình: Giật mình, lúng túng quên cả người mẹ đang đứng sau
- Khi rời tay mẹ để xếp hàng vào lớp: Quay lưng lại dúi đầu vào lòng mẹ nức nở khóc, chưa bao giờ thấy xa mẹ như lần này…
- Khi nghe tiếng trống: Chơ vơ, vụng về, lúng túng.
- Khi nghe ông đốc gọi tên bạn bè khác: Hồi hộp, cảm thấy tim như ngừng đập
Nghệ thuật: Ngôn ngữ giàu hình ảnh, giàu cảm xúc, lấp lánh chất thơ. Biện pháp tu từ so sánh đẹp, thơ mộng.
-> Đoạn văn miêu tả tâm trạng hồi hộp, xốn xang của một cậu bé lần đầu tiên được cắp sách tới trường.
c. Cảm nhận của nhân vật “tôi” khi ở trong lớp học.
Thấy mùi hương lạ xông lên trong lớp bàn ghế chỗ ngồi tự nhiên lạm nhận làm vật riêng của mình-> Thấy lạ bởi lần đầu tiên được vào lớp học.
Thấy gần gũi bởi tôi ý thức được rằng mọi thứ: bạn bè, thầy cô, trường lớp sẽ gắn bó, thân thiết với mình bây giờ và mãi mãi.
- Tình cảm của tôi trong sáng, hồn nhiên, chân thực.
=> Với hình ảnh giàu sức gợi tả đã làm nổi bật lên những suy nghĩ , tình cảm trong sáng của nhân vật “tôi”lần đầu tiên đi học: có tâm hồn yêu thiên nhiên, bạn bè, trường lớp, biết coi trọng việc học tập.
Văn bản: Tôi đi học
- Thanh Tịnh -
? Tìm những chi tiết, hình ảnh. cảm xúc, tâm trạng của nhân vật  tôi khi ngồi trong lớp học? Tại sao nhân vật tôi có cảm giác đó?
I. Tìm hiểu chung:
II. Tìm hiểu văn bản:
1. Khơi nguồn nỗi nhớ.
2. Tâm trạng của nhân vật “tôi”
3. Hình ảnh những người lớn trong buổi học đầu tiên của các em.
Văn bản: Tôi đi học
- Thanh Tịnh -
- Tất cả đều dịu dàng, yêu thương, quan tâm và khuyến khích việc học của các con.

- Ông đốc: Nhìn các em với cặp mắt hiền từ và cảm động, lời nói khẽ khàng đầy yêu thương, lại tươi cười nhẫn nại dỗ dành các em khóc vì phải xa mẹ.
- Thầy giáo: Gương mặt tươi cười đón các em trước cửa lớp.
- Phụ huynh: Dẫn các em đến trường chu đáo.
- Mẹ: ân cần dịu dàng.
I. Tìm hiểu chung:
II. Tìm hiểu văn bản:
III. Tổng kết
1. Nghệ thuật
- Miêu tả tinh tế, chân thực diễn biến tâm trạng của ngày đầu tiên đi học.
- Sử dụng ngôn ngữ giàu yếu tố biểu cảm, hình ảnh so sánh độc đáo ghi lại dòng liên tưởng, hồi tưởng của nhân vật tôi.
- Giọng điệu trữ tình trong sáng.
- Nghệ thuật miêu tả diễn biến tâm lí tinh tế, nhẹ nhàng tha thiết.
- Bố cục truyện theo dòng hồi tưởng cảm xúc.
Văn bản: Tôi đi học
- Thanh Tịnh -
? Nêu nghệ thuật và nội dung chính của văn bản?
I. Tìm hiểu chung:
II. Tìm hiểu văn bản:
III. Tổng kết
2. Nội dung- Ý nghĩa văn bản
* Nội dung : Ghi lại kỉ niệm trong sáng của tuổi học trò trong ngày tựu trường hết sức chân thực, tinh tế qua dòng hồi ức của nhà văn .
* Ý nghĩa: Buổi tựu trường đầu tiên sẽ mãi không thể nào quên trong kí ức của nhà văn Thanh Tịnh.
Văn bản: Tôi đi học
- Thanh Tịnh -
? Nêu nghệ thuật và nội dung- ý nghĩa chính của văn bản?
I. Tìm hiểu chung:
II. Tìm hiểu văn bản:
III. Tổng kết:
IV: Luyện tập:
Văn bản: Tôi đi học
- Thanh Tịnh -

Câu 1: Phát biểu cảm nghĩ của em về dòng cảm xúc của nhân vật tôi trong truyện ngắn “Tôi đi học”
Câu 2:Viết đoạn  văn từ 15 câu ghi lại ấn tượng đẹp trong buổi tựu trường đầu tiên?
HƯỚNG DẪN HỌC TẬP Ở NHÀ

* Đối với bài cũ
- Đọc lại các văn bản viết về chủ đề gia đình và nhà trường đã học.
- Thuộc ghi nhớ - hoàn thành bài tập
- Ghi lại những ấn tượng, cảm xúc của bản thân về một ngày tựu trường mà em nhớ nhất.
- Cảm nhận của em sau khi học văn bản “Tôi đi học”
* Đối với bài mới: Chuẩn bị bài:
CẤP ĐỘ KHÁI QUÁT CỦA NGHĨA TỪ NGỮ
Văn bản: Tôi đi học
- Thanh Tịnh -
CẢM ƠN CÁC EM ĐÃ
TẬP TRUNG, CHÚ Ý HỌC BÀI!!!