10
Ngữ văn
Sở giáo dục & đào tạo hà Nội
Trường THPT Phan Huy Chú
Người soạn giảng: Lê Thị Hồng Hạnh
Nền văn học Việt Nam
qua các thời kì lịch sử
Tổng quan
Van h?c Vi?t Nam hình thành và phát triển sớm.
Phong phú, có bản sắc, có sức sống bền bỉ, mãnh liệt
Thành tựu của:
+ Văn học dân tộc thiểu số: Văn học dân gian.
+ Văn học dân tộc Kinh: Văn học viết.
Các bộ phận, thành phần
của nền văn học:
Tập thể nhân dân
Tầng lớp trí thức (cá nhân)
Ngôn bản, truyền miệng
Văn bản, chép tay, tin ấn.
Truyện, thơ ca, tục ngữ câu đố, sân khấu...
Truyện, kí, thơ ca, kịch, nghị luận phê bình...
Các bộ phận, thành phần
của nền văn học:
Đóng góp to lớn trong thời kì chưa Có chữ viết; tính nhân dân và dân tộc sâu sắc.
Đóng vai trò chủ đạo và thể hiện nét chính của văn học dân tộc.
Tác động to lớn cả về nội dung và hình thức đến sự hình thành và phát triển của văn học viết.
Tinh hoa kết đọng ở những thiên tài văn học: Nguyễn TrãI, Nguyễn Du, Hồ Xuân Hương.
Văn học viết

- Ra đời từ thời Bắc thuộc, phát triển từ thế kỉ X.
-Chữ ghi âm tiếng Việt từ chữ Hán do người Việt tạo ra từ thế kỉ XIII
- Chữ quốc ngữ ghi âm tiếng Việt bằng hệ thống chữ cái La - tinh.
- Chịu ảnh hưởng Trung Hoa - đậm bản sắc hiện thực, tài hoa, tâm hồn, và tính cách Việt Nam.
- Phát triển, xuất hiện nhiều tác giả, tác phẩm có giá trị: Nguyễn Du, Hồ Xuân Hương, Nguyễn Khuyến.
- Phát triển từ đầu thế kỉ XX - văn họchiện đại Việt Nam.
- Đọc theo âm Hán Việt.
II. Các thời kì phát triển:
Từ thế kỉ x đến hết thế kỉ XIX (Văn học trung đại)
-Văn học dân gian phát triển song song.
-Văn học viết chuyển biến, phát triển gắn liền với quá trình dựng nước, giữ nước.
-Thi pháp văn học trung đại.
-Văn học chữ Hán là chính thống.
-Văn học chữ Nôm ngày càng phát triển.
-ảnh hưởng tư tưởng Nho, Phật, Đạo giáo và văn học Trung Hoa.
II. Các thời kì phát triển của nền văn học:
Từ thế kỉ XX đến cách mạng tháng Tám 1945.
-Văn học viết Việt Nam bước vào thời kì hiện đại với nhiều cuộc đổi mới sâu sắc về hình thức thể loại và tốc độ phát triển mau lẹ, khác thường.
-Tình hình VH phức tạp - nhiều thành tựu xuất sắc.
II. Các thời kì phát triển của nền văn học:
Từ cách mạng tháng Tám 1945 đến hết thế kỉ XX.
-Nền văn học thống nhất về tư tưởng, hướng hẳn về đại chúng.
-Chia làm hai giai đoạn.
+1945-1975: Phát triển mạnh mẽ. Phục vụ cách mạng.
+1975-hết thế kỉ XX: Đổi mới mạnh mẽ, phát triển trong thời kì đổi mới.
III. Một số nét đặc sắc truyền thống của văn học Việt Nam:
1. Đặc sắc về tư tưởng:
Lịch sử, tâm hồn, tình cảm con người Việt Nam.
-Yêu nước, tự hào dân tộc.
-Tình nhân ái.
-Gắn bó tha thiết với thiên nhiên.
-Lạc quan, yêu đời, vui sống, tin tưởng vào chính nghĩa tất thắng.
-Tình cảm thẩm mĩ: Nghiêng về cái đẹp xinh xắn hơn là cáI đẹp hoành tráng, đồ sộ.
III. Một số nét đặc sắc truyền thống của văn học Việt Nam:
2. Đặc sắc về thể loại:
-Thơ (sử thi, truyện thơ, ca dao, thơ.) có truyền thống lâu đời.
-Văn xuôi ra đời muộn nhưng phát triển và trưởng thành rất mau lẹ.
III. Một số nét đặc sắc truyền thống của văn học Việt Nam:
3. Quan hệ với các nền văn học khác:
-Tiếp thu có chọn lựa nền văn hóa Đông Tây kim cổ, biến đổi phù hợp với đất nước, dân tộc, tinh thần, tư tưởng Việt Nam .
III. Một số nét đặc sắc truyền thống của văn học Việt Nam:
4. Sức sống và triển vọng:
-Tiềm tàng, dẻo dai, mãnh liệt.
-Văn học hiện nay đang chuyển mạnh trong công cuộc hiện đại hóa, tiến gấp cho kịp bước đi của thời đại.
Luyện tập

- Tục ngữ: Những câu nói có vần, hoặc đối, đúc kết một kinh nghiệm, một chân lí dân gian.
- Thành ngữ: Những cụm từ cố định, đúc kết một nhận xét, một kinh nghiệm dân gian về tự nhiên, cuộc sống , con người, lao động, tình cảm.