Bài 18. Trai sông

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Đỗ Ngát
Ngày gửi: 20h:42' 24-10-2019
Dung lượng: 8.9 MB
Số lượt tải: 335
Nguồn:
Người gửi: Đỗ Ngát
Ngày gửi: 20h:42' 24-10-2019
Dung lượng: 8.9 MB
Số lượt tải: 335
Số lượt thích:
0 người
Chào mừng các thầy cô về dự giờ thăm lớp.
GV: Đỗ Thị Ngát
Môn: Sinh học 7
- Ngành động vật nguyên sinh
- Ngành ruột khoang
- Các ngành giun
+ Ngành giun dẹp
+ Ngành giun tròn
+ Ngành giun đốt
Kể tên các ngành động vật mà em đã học?
KIỂM TRA BÀI CŨ
Bạch tuộc
Sò
Mực
Ốc sên
Trai sông
Ốc vặn
Chủ đề 8 : Ngành thân mềm
Câu đố:
Áo ngoài cũng quý, ruột trong cũng quý
Áo ngoài bẩy sắc cầu vồng.
Ruột trong lóng lánh hồng hồng châu sa
Thời Bắc thuộc nước Nam ta
Nhân dân khổ cực quan nha người Tàu.
Đó là con gì ?
Con trai
Chủ đề 8 : Ngành thân mềm
Chủ đề 8 : Ngành thân mềm Tiết 19 - Bài 18: Trai sông
- Nơi sống: đáy hồ ao, sông ngòi
I. Hình dạng và cấu tạo
1. Vỏ trai
Chủ đề 8 : Ngành thân mềm Tiết 19 - Bài 18: Trai sông
- Nơi sống: đáy hồ ao, sông ngòi
I. Hình dạng và cấu tạo
1. Vỏ trai
1
2
3
4
5
Đầu vỏ
Đỉnh vỏ
Bản lề vỏ
Đuôi
vỏ
Vòng tăng trưởng vỏ
H18.1: Hình dạng vỏ
Chủ đề 8 : Ngành thân mềm Tiết 19 - Bài 18: Trai sông
- Nơi sống: đáy hồ ao, sông ngòi
I. Hình dạng và cấu tạo
1. Vỏ trai
- Vỏ trai gồm 2 mảnh vỏ
Đầu vỏ
Đỉnh vỏ
Bản lề vỏ
Đuôi
vỏ
Vòng tăng trưởng vỏ
H18.1: Hình dạng vỏ
- Vỏ trai gồm 2 mảnh gắn với nhau nhờ bản lề phía lưng
Chủ đề 8 : Ngành thân mềm Tiết 19 - Bài 18: Trai sông
- Nơi sống: đáy hồ ao, sông ngòi
I. Hình dạng và cấu tạo
1. Vỏ trai
- Vỏ trai gồm 2 mảnh gắn với nhau nhờ bản lề phía lưng
- Nhờ bản lề có dây chằng cùng hai cơ khép vỏ ở mặt trong của vỏ → vỏ mở ra, đóng vào
Hai cơ khép vỏ
Dây chằng
Chủ đề 8 : Ngành thân mềm Tiết 19 - Bài 18: Trai sông
- Nơi sống: đáy hồ ao, sông ngòi
I. Hình dạng và cấu tạo
1. Vỏ trai
- Vỏ trai gồm 2 mảnh gắn với nhau nhờ bản lề phía lưng
- Nhờ bản lề có dây chằng cùng hai cơ khép vỏ ở mặt trong của vỏ → vỏ mở ra, đóng vào
Để mở vỏ trai quan sát phần bên trong cơ thể, phải làm thế nào? Khi trai chết thì vỏ trai mở ra, tại sao?
Chủ đề 8 : Ngành thân mềm Tiết 19 - Bài 18: Trai sông
- Nơi sống: đáy hồ ao, sông ngòi
I. Hình dạng và cấu tạo
1. Vỏ trai
- Vỏ trai gồm 2 mảnh gắn với nhau nhờ bản lề phía lưng
- Nhờ bản lề có dây chằng cùng hai cơ khép vỏ ở mặt trong của vỏ → vỏ mở ra, đóng vào
Vỏ trai có vai trò gì trong đời sống của trai?
Chủ đề 8 : Ngành thân mềm Tiết 19 - Bài 18: Trai sông
- Nơi sống: đáy hồ ao, sông ngòi
I. Hình dạng và cấu tạo
1. Vỏ trai
- Vỏ trai gồm 2 mảnh gắn với nhau nhờ bản lề phía lưng
- Nhờ bản lề có dây chằng cùng hai cơ khép vỏ ở mặt trong của vỏ → vỏ mở ra, đóng vào
H18.2: Cấu tạo vỏ
Lớp sừng
Lớp đá vôi
Lớp xà cừ
- Cấu tạo gồm 3 lớp: lớp sừng bọc ngoài,lớp đá vôi ở giữa và lớp xà cừ ở trong
Chủ đề 8 : Ngành thân mềm Tiết 19 - Bài 18: Trai sông
- Nơi sống: đáy hồ ao, sông ngòi
I. Hình dạng và cấu tạo
1. Vỏ trai
- Vỏ trai gồm 2 mảnh gắn với nhau nhờ bản lề phía lưng
- Nhờ bản lề có dây chằng cùng hai cơ khép vỏ ở mặt trong của vỏ → vỏ mở ra, đóng vào
H18.2: Cấu tạo vỏ
Lớp sừng
Lớp đá vôi
Lớp xà cừ
- Cấu tạo gồm 3 lớp: lớp sừng bọc ngoài,lớp đá vôi ở giữa và lớp xà cừ ở trong
Vì sao khi mài mặt ngoài vỏ trai ngửi thấy mùi khét?
Lớp xà cừ do bộ phận nào của trai tạo thành?
EM CÓ BIẾT?
- Xà cừ do lớp ngoài của áo trai tiết ra tạo thành. Nếu đúng chỗ vỏ đang hình thành có hạt cát rơi vào, dần dần các lớp xà cừ mỏng tạo thành sẽ bọc quanh hạt cát để tạo nên ngọc trai
Chủ đề 8 : Ngành thân mềm Tiết 19 - Bài 18: Trai sông
- Nơi sống: đáy hồ ao, sông ngòi
I. Hình dạng và cấu tạo
1. Vỏ trai
- Vỏ trai gồm 2 mảnh gắn với nhau nhờ bản lề phía lưng
- Nhờ bản lề có dây chằng cùng hai cơ khép vỏ ở mặt trong của vỏ → vỏ mở ra, đóng vào
- Cấu tạo gồm 3 lớp: lớp sừng bọc ngoài,lớp đá vôi ở giữa và lớp xà cừ ở trong
Chủ đề 8 : Ngành thân mềm Tiết 19 - Bài 18: Trai sông
- Nơi sống: đáy hồ ao, sông ngòi
I. Hình dạng và cấu tạo
1. Vỏ trai
- Vỏ trai gồm 2 mảnh gắn với nhau nhờ bản lề phía lưng
- Nhờ bản lề có dây chằng cùng hai cơ khép vỏ ở mặt trong của vỏ → vỏ mở ra, đóng vào
- Cấu tạo gồm 3 lớp: lớp sừng bọc ngoài,lớp đá vôi ở giữa và lớp xà cừ ở trong
2. Cơ thể trai
Chủ đề 8 : Ngành thân mềm Tiết 19 - Bài 18: Trai sông
- Nơi sống: đáy hồ ao, sông ngòi
I. Hình dạng và cấu tạo
1. Vỏ trai
- Vỏ trai gồm 2 mảnh gắn với nhau nhờ bản lề phía lưng
- Nhờ bản lề có dây chằng cùng hai cơ khép vỏ ở mặt trong của vỏ → vỏ mở ra, đóng vào
- Cấu tạo gồm 3 lớp: lớp sừng bọc ngoài,lớp đá vôi ở giữa và lớp xà cừ ở trong
2. Cơ thể trai
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
Cơ khép vỏ trước
Vỏ trai
Chỗ bám cơ khép
vỏ sau
Ống thoát
Ống hút
Áo trai
Mang
Chân
Thân
Lỗ miệng
Tấm miệng
H18.2: Cấu tạo cơ thể trai
Chủ đề 8 : Ngành thân mềm Tiết 19 - Bài 18: Trai sông
- Nơi sống: đáy hồ ao, sông ngòi
I. Hình dạng và cấu tạo
1. Vỏ trai
- Vỏ trai gồm 2 mảnh gắn với nhau nhờ bản lề phía lưng
- Nhờ bản lề có dây chằng cùng hai cơ khép vỏ ở mặt trong của vỏ → vỏ mở ra, đóng vào
- Cấu tạo gồm 3 lớp: lớp sừng bọc ngoài,lớp đá vôi ở giữa và lớp xà cừ ở trong
2. Cơ thể trai
áo trai
ống hút
ống thoát
- Phần ngoài: có áo trai tạo thành khoang áo, ống hút nước và ống thải nước.
Chủ đề 8 : Ngành thân mềm Tiết 19 - Bài 18: Trai sông
- Nơi sống: đáy hồ ao, sông ngòi
I. Hình dạng và cấu tạo
1. Vỏ trai
- Vỏ trai gồm 2 mảnh gắn với nhau nhờ bản lề phía lưng
- Nhờ bản lề có dây chằng cùng hai cơ khép vỏ ở mặt trong của vỏ → vỏ mở ra, đóng vào
- Cấu tạo gồm 3 lớp: lớp sừng bọc ngoài,lớp đá vôi ở giữa và lớp xà cừ ở trong
2. Cơ thể trai
Cơ khép vỏ trước
Vỏ trai
Chỗ bám cơ khép
vỏ sau
Ống thoát
Ống hút
Áo trai
Mang
Chân
Thân
Lỗ miệng
Tấm miệng
- Phần ngoài: có áo trai tạo thành khoang áo, ống hút nước và ống thải nước.
H18.2: Cấu tạo cơ thể trai
Chủ đề 8 : Ngành thân mềm Tiết 19 - Bài 18: Trai sông
- Nơi sống: đáy hồ ao, sông ngòi
I. Hình dạng và cấu tạo
1. Vỏ trai
- Vỏ trai gồm 2 mảnh gắn với nhau nhờ bản lề phía lưng
- Nhờ bản lề có dây chằng cùng hai cơ khép vỏ ở mặt trong của vỏ → vỏ mở ra, đóng vào
- Cấu tạo gồm 3 lớp: lớp sừng bọc ngoài,lớp đá vôi ở giữa và lớp xà cừ ở trong
2. Cơ thể trai
- Phần ngoài: có áo trai tạo thành khoang áo, ống hút nước và ống thải nước.
- Ở giữa: là hai tấm mang.
Hai tấm mang
Chủ đề 8 : Ngành thân mềm Tiết 19 - Bài 18: Trai sông
- Nơi sống: đáy hồ ao, sông ngòi
I. Hình dạng và cấu tạo
1. Vỏ trai
- Vỏ trai gồm 2 mảnh gắn với nhau nhờ bản lề phía lưng
- Nhờ bản lề có dây chằng cùng hai cơ khép vỏ ở mặt trong của vỏ → vỏ mở ra, đóng vào
- Cấu tạo gồm 3 lớp: lớp sừng bọc ngoài,lớp đá vôi ở giữa và lớp xà cừ ở trong
2. Cơ thể trai
Cơ khép vỏ trước
Vỏ trai
Chỗ bám cơ khép
vỏ sau
Ống thoát
Ống hút
Áo trai
Mang
Chân
Thân
Lỗ miệng
Tấm miệng
- Phần ngoài: có áo trai tạo thành khoang áo, ống hút nước và ống thải nước.
- Ở giữa: là hai tấm mang.
H18.2: Cấu tạo cơ thể trai
Chủ đề 8 : Ngành thân mềm Tiết 19 - Bài 18: Trai sông
- Nơi sống: đáy hồ ao, sông ngòi
I. Hình dạng và cấu tạo
1. Vỏ trai
- Vỏ trai gồm 2 mảnh gắn với nhau nhờ bản lề phía lưng
- Nhờ bản lề có dây chằng cùng hai cơ khép vỏ ở mặt trong của vỏ → vỏ mở ra, đóng vào
- Cấu tạo gồm 3 lớp: lớp sừng bọc ngoài,lớp đá vôi ở giữa và lớp xà cừ ở trong
2. Cơ thể trai
- Phần ngoài: có áo trai tạo thành khoang áo, ống hút nước và ống thải nước.
- Ở giữa: là hai tấm mang.
Chân trai
Thân trai
Lỗ miệng
Tấm miệng
- Ở trong: là thân trai, chân trai, lỗ miệng và tấm miệng phủ đầy lông
Chủ đề 8 : Ngành thân mềm Tiết 19 - Bài 18: Trai sông
- Nơi sống: đáy hồ ao, sông ngòi
I. Hình dạng và cấu tạo
1. Vỏ trai
- Vỏ trai gồm 2 mảnh gắn với nhau nhờ bản lề phía lưng
- Nhờ bản lề có dây chằng cùng hai cơ khép vỏ ở mặt trong của vỏ → vỏ mở ra, đóng vào
- Cấu tạo gồm 3 lớp: lớp sừng bọc ngoài,lớp đá vôi ở giữa và lớp xà cừ ở trong
2. Cơ thể trai
- Phần ngoài: có áo trai tạo thành khoang áo, ống hút nước và ống thải nước.
- Ở giữa: là hai tấm mang.
- Ở trong: là thân trai, chân trai, lỗ miệng và tấm miệng phủ đầy lông
II. Di chuyển:
Hướng di chuyển
Ống
hút nước
Ống thoát
- Chân trai thò ra, thụt vào kết hợp với đóng mở vỏ → trai di chuyển
Chủ đề 8 : Ngành thân mềm Tiết 19 - Bài 18: Trai sông
- Nơi sống: đáy hồ ao, sông ngòi
I. Hình dạng và cấu tạo
1. Vỏ trai
- Vỏ trai gồm 2 mảnh gắn với nhau nhờ bản lề phía lưng
- Nhờ bản lề có dây chằng cùng hai cơ khép vỏ ở mặt trong của vỏ → vỏ mở ra, đóng vào
- Cấu tạo gồm 3 lớp: lớp sừng bọc ngoài,lớp đá vôi ở giữa và lớp xà cừ ở trong
2. Cơ thể trai
- Phần ngoài: có áo trai tạo thành khoang áo, ống hút nước và ống thải nước.
- Ở giữa: là hai tấm mang.
- Ở trong: là thân trai, chân trai, lỗ miệng và tấm miệng phủ đầy lông
II. Di chuyển:
- Chân trai thò ra, thụt vào kết hợp với đóng mở vỏ → trai di chuyển
III. Dinh dưỡng
Oxi
Nước
(Thức ăn, oxi)
Thức ăn
Chất thải
Ống hút
Ống thoát
Mang
Lỗ miệng
Cacbonic
Tấm miệng
fhgyy
4. Quá trình hô hấp của trai diễn ra ở đâu?
1. Dòng nước theo ống hút vào khoang áo mang theo những chất gì vào miệng và mang trai? Thức ăn của trai là gì?
2. Em có nhận xét gì về kiểu dinh dưỡng của trai?
3.Quá trình lọc thức ăn của trai diễn ra ở đâu?
(Thảo luận:2 phút)
Chủ đề 8 : Ngành thân mềm Tiết 19 - Bài 18: Trai sông
Chủ đề 8 : Ngành thân mềm Tiết 19 - Bài 18: Trai sông
- Nơi sống: đáy hồ ao, sông ngòi
I. Hình dạng và cấu tạo
1. Vỏ trai
- Vỏ trai gồm 2 mảnh gắn với nhau nhờ bản lề phía lưng
- Nhờ bản lề có dây chằng cùng hai cơ khép vỏ ở mặt trong của vỏ → vỏ mở ra, đóng vào
- Cấu tạo gồm 3 lớp: lớp sừng bọc ngoài,lớp đá vôi ở giữa và lớp xà cừ ở trong
2. Cơ thể trai
- Phần ngoài: có áo trai tạo thành khoang áo, ống hút nước và ống thải nước.
- Ở giữa: là hai tấm mang.
- Ở trong: là thân trai, chân trai, lỗ miệng và tấm miệng phủ đầy lông
II. Di chuyển:
- Chân trai thò ra, thụt vào kết hợp với đóng mở vỏ → trai di chuyển
III. Dinh dưỡng
-Thức ăn: Động vật nguyên sinh và vụn hữu cơ.
- Dinh dưỡng kiểu thụ động.
-Quá trình hô hấp diễn ra ở mang.
Chủ đề 8 : Ngành thân mềm Tiết 19 - Bài 18: Trai sông
- Nơi sống: đáy hồ ao, sông ngòi
I. Hình dạng và cấu tạo
1. Vỏ trai
- Vỏ trai gồm 2 mảnh gắn với nhau nhờ bản lề phía lưng
- Nhờ bản lề có dây chằng cùng hai cơ khép vỏ ở mặt trong của vỏ → vỏ mở ra, đóng vào
- Cấu tạo gồm 3 lớp: lớp sừng bọc ngoài,lớp đá vôi ở giữa và lớp xà cừ ở trong
2. Cơ thể trai
- Phần ngoài: có áo trai tạo thành khoang áo, ống hút nước và ống thải nước.
- Ở giữa: là hai tấm mang.
- Ở trong: là thân trai, chân trai, lỗ miệng và tấm miệng phủ đầy lông
II. Di chuyển:
- Chân trai thò ra, thụt vào kết hợp với đóng mở vỏ → trai di chuyển
III. Dinh dưỡng
-Thức ăn: Động vật nguyên sinh và vụn hữu cơ.
- Dinh dưỡng kiểu thụ động.
- Quá trình hô hấp diễn ra ở mang.
IV. Sinh sản:
- Trai là động vật phân tính. Có trai đực, trai cái.
Chủ đề 8 : Ngành thân mềm Tiết 19 - Bài 18: Trai sông
- Nơi sống: đáy hồ ao, sông ngòi
I. Hình dạng và cấu tạo
1. Vỏ trai
- Vỏ trai gồm 2 mảnh gắn với nhau nhờ bản lề phía lưng
- Nhờ bản lề có dây chằng cùng hai cơ khép vỏ ở mặt trong của vỏ → vỏ mở ra, đóng vào
- Cấu tạo gồm 3 lớp: lớp sừng bọc ngoài,lớp đá vôi ở giữa và lớp xà cừ ở trong
2. Cơ thể trai
- Phần ngoài: có áo trai tạo thành khoang áo, ống hút nước và ống thải nước.
- Ở giữa: là hai tấm mang.
- Ở trong: là thân trai, chân trai, lỗ miệng và tấm miệng phủ đầy lông
II. Di chuyển:
- Chân trai thò ra, thụt vào kết hợp với đóng mở vỏ → trai di chuyển
III. Dinh dưỡng
-Thức ăn: Động vật nguyên sinh và vụn hữu cơ.
- Dinh dưỡng kiểu thụ động.
- Quá trình hô hấp diễn ra ở mang.
IV. Sinh sản:
- Trai là động vật phân tính. Có trai đực, trai cái.
Trai sông
Trai đực
Trứng
(Theo dòng
nước)
Trứng đã thụ tinh
Ấu trùng bám vào da cá
(ở trong mang trai cái)
Tinh
trùng
Trai
cái
Ấu trùng
Trai
con
(ở bùn)
(ở trong mang mẹ)
- Quá trình sinh sản và phát triển của trai sông
Củng cố
Trai sông
Câu 1: Chọn câu đúng:
1. Cấu tạo của vỏ trai sông gồm:
A. 2 lớp: lớp đá vôi và lớp xà cừ
B. 3 lớp: lớp sừng, lớp biểu bì, lớp đá vôi
C. 3 lớp: lớp sừng, lớp đá vôi, lớp xà cừ
D. 2 lớp: lớp sừng, lớp đá vôi
Củng cố
2. Cơ chế di chuyển của trai sông là do:
Do chân trai luôn thò ra kết hợp động tác đóng mở vỏ
Do chân trai thò ra thụt vào kết hợp động tác đóng mở vỏ
Do 2 đôi tấm miệng luôn rung động tạo ra
D. Cả câu a,b,c đều đúng
DẶN DÒ
Học bài và trả lời câu hỏi cuối bài.
- Đọc mục “em có biết”.
- Sưu tầm tranh ảnh, mẫu vật một số đại diện của ngành thân mềm.
- Tiết 20 Thực hành quan sát một số thân mềm.
8
7
6
5
4
3
2
1
Củng cố:
T H Â N M Ề M
V Ỏ T R A I
8
7
6
5
4
3
2
1
T
L Ớ P S Ừ N G
S
C H Â N T R A I
N
I
Á O T R A I
A
Đ Á V Ô I
Ô
T H Ụ Đ Ộ N G
G
N G Ọ C T R A I
R
Đáp án
ô chữ
1. Trai, sò, ốc, hến... thuộc ngành?
2. Vỏ trai có... bọc ngoài?
3. Cơ thể trai phía trong là thân trai, phía ngoài là...?
4. ...gồm hai mảnh gắn với nhau nhờ bản lề ở phía lưng?
5. Xà cừ do lớp ngoài của... tiết ra tạo thành?
6. Lớp giữa của vỏ trai là lớp...?
8. Lớp xà cừ mỏng có thể tạo nên...?
7. Kiểu dinh dưỡng của trai...?
Chào Tạm miệt
chúc các thầy cô mạnh khỏe
Chúc các em chăm ngoan học giỏi
GV: Đỗ Thị Ngát
Môn: Sinh học 7
- Ngành động vật nguyên sinh
- Ngành ruột khoang
- Các ngành giun
+ Ngành giun dẹp
+ Ngành giun tròn
+ Ngành giun đốt
Kể tên các ngành động vật mà em đã học?
KIỂM TRA BÀI CŨ
Bạch tuộc
Sò
Mực
Ốc sên
Trai sông
Ốc vặn
Chủ đề 8 : Ngành thân mềm
Câu đố:
Áo ngoài cũng quý, ruột trong cũng quý
Áo ngoài bẩy sắc cầu vồng.
Ruột trong lóng lánh hồng hồng châu sa
Thời Bắc thuộc nước Nam ta
Nhân dân khổ cực quan nha người Tàu.
Đó là con gì ?
Con trai
Chủ đề 8 : Ngành thân mềm
Chủ đề 8 : Ngành thân mềm Tiết 19 - Bài 18: Trai sông
- Nơi sống: đáy hồ ao, sông ngòi
I. Hình dạng và cấu tạo
1. Vỏ trai
Chủ đề 8 : Ngành thân mềm Tiết 19 - Bài 18: Trai sông
- Nơi sống: đáy hồ ao, sông ngòi
I. Hình dạng và cấu tạo
1. Vỏ trai
1
2
3
4
5
Đầu vỏ
Đỉnh vỏ
Bản lề vỏ
Đuôi
vỏ
Vòng tăng trưởng vỏ
H18.1: Hình dạng vỏ
Chủ đề 8 : Ngành thân mềm Tiết 19 - Bài 18: Trai sông
- Nơi sống: đáy hồ ao, sông ngòi
I. Hình dạng và cấu tạo
1. Vỏ trai
- Vỏ trai gồm 2 mảnh vỏ
Đầu vỏ
Đỉnh vỏ
Bản lề vỏ
Đuôi
vỏ
Vòng tăng trưởng vỏ
H18.1: Hình dạng vỏ
- Vỏ trai gồm 2 mảnh gắn với nhau nhờ bản lề phía lưng
Chủ đề 8 : Ngành thân mềm Tiết 19 - Bài 18: Trai sông
- Nơi sống: đáy hồ ao, sông ngòi
I. Hình dạng và cấu tạo
1. Vỏ trai
- Vỏ trai gồm 2 mảnh gắn với nhau nhờ bản lề phía lưng
- Nhờ bản lề có dây chằng cùng hai cơ khép vỏ ở mặt trong của vỏ → vỏ mở ra, đóng vào
Hai cơ khép vỏ
Dây chằng
Chủ đề 8 : Ngành thân mềm Tiết 19 - Bài 18: Trai sông
- Nơi sống: đáy hồ ao, sông ngòi
I. Hình dạng và cấu tạo
1. Vỏ trai
- Vỏ trai gồm 2 mảnh gắn với nhau nhờ bản lề phía lưng
- Nhờ bản lề có dây chằng cùng hai cơ khép vỏ ở mặt trong của vỏ → vỏ mở ra, đóng vào
Để mở vỏ trai quan sát phần bên trong cơ thể, phải làm thế nào? Khi trai chết thì vỏ trai mở ra, tại sao?
Chủ đề 8 : Ngành thân mềm Tiết 19 - Bài 18: Trai sông
- Nơi sống: đáy hồ ao, sông ngòi
I. Hình dạng và cấu tạo
1. Vỏ trai
- Vỏ trai gồm 2 mảnh gắn với nhau nhờ bản lề phía lưng
- Nhờ bản lề có dây chằng cùng hai cơ khép vỏ ở mặt trong của vỏ → vỏ mở ra, đóng vào
Vỏ trai có vai trò gì trong đời sống của trai?
Chủ đề 8 : Ngành thân mềm Tiết 19 - Bài 18: Trai sông
- Nơi sống: đáy hồ ao, sông ngòi
I. Hình dạng và cấu tạo
1. Vỏ trai
- Vỏ trai gồm 2 mảnh gắn với nhau nhờ bản lề phía lưng
- Nhờ bản lề có dây chằng cùng hai cơ khép vỏ ở mặt trong của vỏ → vỏ mở ra, đóng vào
H18.2: Cấu tạo vỏ
Lớp sừng
Lớp đá vôi
Lớp xà cừ
- Cấu tạo gồm 3 lớp: lớp sừng bọc ngoài,lớp đá vôi ở giữa và lớp xà cừ ở trong
Chủ đề 8 : Ngành thân mềm Tiết 19 - Bài 18: Trai sông
- Nơi sống: đáy hồ ao, sông ngòi
I. Hình dạng và cấu tạo
1. Vỏ trai
- Vỏ trai gồm 2 mảnh gắn với nhau nhờ bản lề phía lưng
- Nhờ bản lề có dây chằng cùng hai cơ khép vỏ ở mặt trong của vỏ → vỏ mở ra, đóng vào
H18.2: Cấu tạo vỏ
Lớp sừng
Lớp đá vôi
Lớp xà cừ
- Cấu tạo gồm 3 lớp: lớp sừng bọc ngoài,lớp đá vôi ở giữa và lớp xà cừ ở trong
Vì sao khi mài mặt ngoài vỏ trai ngửi thấy mùi khét?
Lớp xà cừ do bộ phận nào của trai tạo thành?
EM CÓ BIẾT?
- Xà cừ do lớp ngoài của áo trai tiết ra tạo thành. Nếu đúng chỗ vỏ đang hình thành có hạt cát rơi vào, dần dần các lớp xà cừ mỏng tạo thành sẽ bọc quanh hạt cát để tạo nên ngọc trai
Chủ đề 8 : Ngành thân mềm Tiết 19 - Bài 18: Trai sông
- Nơi sống: đáy hồ ao, sông ngòi
I. Hình dạng và cấu tạo
1. Vỏ trai
- Vỏ trai gồm 2 mảnh gắn với nhau nhờ bản lề phía lưng
- Nhờ bản lề có dây chằng cùng hai cơ khép vỏ ở mặt trong của vỏ → vỏ mở ra, đóng vào
- Cấu tạo gồm 3 lớp: lớp sừng bọc ngoài,lớp đá vôi ở giữa và lớp xà cừ ở trong
Chủ đề 8 : Ngành thân mềm Tiết 19 - Bài 18: Trai sông
- Nơi sống: đáy hồ ao, sông ngòi
I. Hình dạng và cấu tạo
1. Vỏ trai
- Vỏ trai gồm 2 mảnh gắn với nhau nhờ bản lề phía lưng
- Nhờ bản lề có dây chằng cùng hai cơ khép vỏ ở mặt trong của vỏ → vỏ mở ra, đóng vào
- Cấu tạo gồm 3 lớp: lớp sừng bọc ngoài,lớp đá vôi ở giữa và lớp xà cừ ở trong
2. Cơ thể trai
Chủ đề 8 : Ngành thân mềm Tiết 19 - Bài 18: Trai sông
- Nơi sống: đáy hồ ao, sông ngòi
I. Hình dạng và cấu tạo
1. Vỏ trai
- Vỏ trai gồm 2 mảnh gắn với nhau nhờ bản lề phía lưng
- Nhờ bản lề có dây chằng cùng hai cơ khép vỏ ở mặt trong của vỏ → vỏ mở ra, đóng vào
- Cấu tạo gồm 3 lớp: lớp sừng bọc ngoài,lớp đá vôi ở giữa và lớp xà cừ ở trong
2. Cơ thể trai
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
Cơ khép vỏ trước
Vỏ trai
Chỗ bám cơ khép
vỏ sau
Ống thoát
Ống hút
Áo trai
Mang
Chân
Thân
Lỗ miệng
Tấm miệng
H18.2: Cấu tạo cơ thể trai
Chủ đề 8 : Ngành thân mềm Tiết 19 - Bài 18: Trai sông
- Nơi sống: đáy hồ ao, sông ngòi
I. Hình dạng và cấu tạo
1. Vỏ trai
- Vỏ trai gồm 2 mảnh gắn với nhau nhờ bản lề phía lưng
- Nhờ bản lề có dây chằng cùng hai cơ khép vỏ ở mặt trong của vỏ → vỏ mở ra, đóng vào
- Cấu tạo gồm 3 lớp: lớp sừng bọc ngoài,lớp đá vôi ở giữa và lớp xà cừ ở trong
2. Cơ thể trai
áo trai
ống hút
ống thoát
- Phần ngoài: có áo trai tạo thành khoang áo, ống hút nước và ống thải nước.
Chủ đề 8 : Ngành thân mềm Tiết 19 - Bài 18: Trai sông
- Nơi sống: đáy hồ ao, sông ngòi
I. Hình dạng và cấu tạo
1. Vỏ trai
- Vỏ trai gồm 2 mảnh gắn với nhau nhờ bản lề phía lưng
- Nhờ bản lề có dây chằng cùng hai cơ khép vỏ ở mặt trong của vỏ → vỏ mở ra, đóng vào
- Cấu tạo gồm 3 lớp: lớp sừng bọc ngoài,lớp đá vôi ở giữa và lớp xà cừ ở trong
2. Cơ thể trai
Cơ khép vỏ trước
Vỏ trai
Chỗ bám cơ khép
vỏ sau
Ống thoát
Ống hút
Áo trai
Mang
Chân
Thân
Lỗ miệng
Tấm miệng
- Phần ngoài: có áo trai tạo thành khoang áo, ống hút nước và ống thải nước.
H18.2: Cấu tạo cơ thể trai
Chủ đề 8 : Ngành thân mềm Tiết 19 - Bài 18: Trai sông
- Nơi sống: đáy hồ ao, sông ngòi
I. Hình dạng và cấu tạo
1. Vỏ trai
- Vỏ trai gồm 2 mảnh gắn với nhau nhờ bản lề phía lưng
- Nhờ bản lề có dây chằng cùng hai cơ khép vỏ ở mặt trong của vỏ → vỏ mở ra, đóng vào
- Cấu tạo gồm 3 lớp: lớp sừng bọc ngoài,lớp đá vôi ở giữa và lớp xà cừ ở trong
2. Cơ thể trai
- Phần ngoài: có áo trai tạo thành khoang áo, ống hút nước và ống thải nước.
- Ở giữa: là hai tấm mang.
Hai tấm mang
Chủ đề 8 : Ngành thân mềm Tiết 19 - Bài 18: Trai sông
- Nơi sống: đáy hồ ao, sông ngòi
I. Hình dạng và cấu tạo
1. Vỏ trai
- Vỏ trai gồm 2 mảnh gắn với nhau nhờ bản lề phía lưng
- Nhờ bản lề có dây chằng cùng hai cơ khép vỏ ở mặt trong của vỏ → vỏ mở ra, đóng vào
- Cấu tạo gồm 3 lớp: lớp sừng bọc ngoài,lớp đá vôi ở giữa và lớp xà cừ ở trong
2. Cơ thể trai
Cơ khép vỏ trước
Vỏ trai
Chỗ bám cơ khép
vỏ sau
Ống thoát
Ống hút
Áo trai
Mang
Chân
Thân
Lỗ miệng
Tấm miệng
- Phần ngoài: có áo trai tạo thành khoang áo, ống hút nước và ống thải nước.
- Ở giữa: là hai tấm mang.
H18.2: Cấu tạo cơ thể trai
Chủ đề 8 : Ngành thân mềm Tiết 19 - Bài 18: Trai sông
- Nơi sống: đáy hồ ao, sông ngòi
I. Hình dạng và cấu tạo
1. Vỏ trai
- Vỏ trai gồm 2 mảnh gắn với nhau nhờ bản lề phía lưng
- Nhờ bản lề có dây chằng cùng hai cơ khép vỏ ở mặt trong của vỏ → vỏ mở ra, đóng vào
- Cấu tạo gồm 3 lớp: lớp sừng bọc ngoài,lớp đá vôi ở giữa và lớp xà cừ ở trong
2. Cơ thể trai
- Phần ngoài: có áo trai tạo thành khoang áo, ống hút nước và ống thải nước.
- Ở giữa: là hai tấm mang.
Chân trai
Thân trai
Lỗ miệng
Tấm miệng
- Ở trong: là thân trai, chân trai, lỗ miệng và tấm miệng phủ đầy lông
Chủ đề 8 : Ngành thân mềm Tiết 19 - Bài 18: Trai sông
- Nơi sống: đáy hồ ao, sông ngòi
I. Hình dạng và cấu tạo
1. Vỏ trai
- Vỏ trai gồm 2 mảnh gắn với nhau nhờ bản lề phía lưng
- Nhờ bản lề có dây chằng cùng hai cơ khép vỏ ở mặt trong của vỏ → vỏ mở ra, đóng vào
- Cấu tạo gồm 3 lớp: lớp sừng bọc ngoài,lớp đá vôi ở giữa và lớp xà cừ ở trong
2. Cơ thể trai
- Phần ngoài: có áo trai tạo thành khoang áo, ống hút nước và ống thải nước.
- Ở giữa: là hai tấm mang.
- Ở trong: là thân trai, chân trai, lỗ miệng và tấm miệng phủ đầy lông
II. Di chuyển:
Hướng di chuyển
Ống
hút nước
Ống thoát
- Chân trai thò ra, thụt vào kết hợp với đóng mở vỏ → trai di chuyển
Chủ đề 8 : Ngành thân mềm Tiết 19 - Bài 18: Trai sông
- Nơi sống: đáy hồ ao, sông ngòi
I. Hình dạng và cấu tạo
1. Vỏ trai
- Vỏ trai gồm 2 mảnh gắn với nhau nhờ bản lề phía lưng
- Nhờ bản lề có dây chằng cùng hai cơ khép vỏ ở mặt trong của vỏ → vỏ mở ra, đóng vào
- Cấu tạo gồm 3 lớp: lớp sừng bọc ngoài,lớp đá vôi ở giữa và lớp xà cừ ở trong
2. Cơ thể trai
- Phần ngoài: có áo trai tạo thành khoang áo, ống hút nước và ống thải nước.
- Ở giữa: là hai tấm mang.
- Ở trong: là thân trai, chân trai, lỗ miệng và tấm miệng phủ đầy lông
II. Di chuyển:
- Chân trai thò ra, thụt vào kết hợp với đóng mở vỏ → trai di chuyển
III. Dinh dưỡng
Oxi
Nước
(Thức ăn, oxi)
Thức ăn
Chất thải
Ống hút
Ống thoát
Mang
Lỗ miệng
Cacbonic
Tấm miệng
fhgyy
4. Quá trình hô hấp của trai diễn ra ở đâu?
1. Dòng nước theo ống hút vào khoang áo mang theo những chất gì vào miệng và mang trai? Thức ăn của trai là gì?
2. Em có nhận xét gì về kiểu dinh dưỡng của trai?
3.Quá trình lọc thức ăn của trai diễn ra ở đâu?
(Thảo luận:2 phút)
Chủ đề 8 : Ngành thân mềm Tiết 19 - Bài 18: Trai sông
Chủ đề 8 : Ngành thân mềm Tiết 19 - Bài 18: Trai sông
- Nơi sống: đáy hồ ao, sông ngòi
I. Hình dạng và cấu tạo
1. Vỏ trai
- Vỏ trai gồm 2 mảnh gắn với nhau nhờ bản lề phía lưng
- Nhờ bản lề có dây chằng cùng hai cơ khép vỏ ở mặt trong của vỏ → vỏ mở ra, đóng vào
- Cấu tạo gồm 3 lớp: lớp sừng bọc ngoài,lớp đá vôi ở giữa và lớp xà cừ ở trong
2. Cơ thể trai
- Phần ngoài: có áo trai tạo thành khoang áo, ống hút nước và ống thải nước.
- Ở giữa: là hai tấm mang.
- Ở trong: là thân trai, chân trai, lỗ miệng và tấm miệng phủ đầy lông
II. Di chuyển:
- Chân trai thò ra, thụt vào kết hợp với đóng mở vỏ → trai di chuyển
III. Dinh dưỡng
-Thức ăn: Động vật nguyên sinh và vụn hữu cơ.
- Dinh dưỡng kiểu thụ động.
-Quá trình hô hấp diễn ra ở mang.
Chủ đề 8 : Ngành thân mềm Tiết 19 - Bài 18: Trai sông
- Nơi sống: đáy hồ ao, sông ngòi
I. Hình dạng và cấu tạo
1. Vỏ trai
- Vỏ trai gồm 2 mảnh gắn với nhau nhờ bản lề phía lưng
- Nhờ bản lề có dây chằng cùng hai cơ khép vỏ ở mặt trong của vỏ → vỏ mở ra, đóng vào
- Cấu tạo gồm 3 lớp: lớp sừng bọc ngoài,lớp đá vôi ở giữa và lớp xà cừ ở trong
2. Cơ thể trai
- Phần ngoài: có áo trai tạo thành khoang áo, ống hút nước và ống thải nước.
- Ở giữa: là hai tấm mang.
- Ở trong: là thân trai, chân trai, lỗ miệng và tấm miệng phủ đầy lông
II. Di chuyển:
- Chân trai thò ra, thụt vào kết hợp với đóng mở vỏ → trai di chuyển
III. Dinh dưỡng
-Thức ăn: Động vật nguyên sinh và vụn hữu cơ.
- Dinh dưỡng kiểu thụ động.
- Quá trình hô hấp diễn ra ở mang.
IV. Sinh sản:
- Trai là động vật phân tính. Có trai đực, trai cái.
Chủ đề 8 : Ngành thân mềm Tiết 19 - Bài 18: Trai sông
- Nơi sống: đáy hồ ao, sông ngòi
I. Hình dạng và cấu tạo
1. Vỏ trai
- Vỏ trai gồm 2 mảnh gắn với nhau nhờ bản lề phía lưng
- Nhờ bản lề có dây chằng cùng hai cơ khép vỏ ở mặt trong của vỏ → vỏ mở ra, đóng vào
- Cấu tạo gồm 3 lớp: lớp sừng bọc ngoài,lớp đá vôi ở giữa và lớp xà cừ ở trong
2. Cơ thể trai
- Phần ngoài: có áo trai tạo thành khoang áo, ống hút nước và ống thải nước.
- Ở giữa: là hai tấm mang.
- Ở trong: là thân trai, chân trai, lỗ miệng và tấm miệng phủ đầy lông
II. Di chuyển:
- Chân trai thò ra, thụt vào kết hợp với đóng mở vỏ → trai di chuyển
III. Dinh dưỡng
-Thức ăn: Động vật nguyên sinh và vụn hữu cơ.
- Dinh dưỡng kiểu thụ động.
- Quá trình hô hấp diễn ra ở mang.
IV. Sinh sản:
- Trai là động vật phân tính. Có trai đực, trai cái.
Trai sông
Trai đực
Trứng
(Theo dòng
nước)
Trứng đã thụ tinh
Ấu trùng bám vào da cá
(ở trong mang trai cái)
Tinh
trùng
Trai
cái
Ấu trùng
Trai
con
(ở bùn)
(ở trong mang mẹ)
- Quá trình sinh sản và phát triển của trai sông
Củng cố
Trai sông
Câu 1: Chọn câu đúng:
1. Cấu tạo của vỏ trai sông gồm:
A. 2 lớp: lớp đá vôi và lớp xà cừ
B. 3 lớp: lớp sừng, lớp biểu bì, lớp đá vôi
C. 3 lớp: lớp sừng, lớp đá vôi, lớp xà cừ
D. 2 lớp: lớp sừng, lớp đá vôi
Củng cố
2. Cơ chế di chuyển của trai sông là do:
Do chân trai luôn thò ra kết hợp động tác đóng mở vỏ
Do chân trai thò ra thụt vào kết hợp động tác đóng mở vỏ
Do 2 đôi tấm miệng luôn rung động tạo ra
D. Cả câu a,b,c đều đúng
DẶN DÒ
Học bài và trả lời câu hỏi cuối bài.
- Đọc mục “em có biết”.
- Sưu tầm tranh ảnh, mẫu vật một số đại diện của ngành thân mềm.
- Tiết 20 Thực hành quan sát một số thân mềm.
8
7
6
5
4
3
2
1
Củng cố:
T H Â N M Ề M
V Ỏ T R A I
8
7
6
5
4
3
2
1
T
L Ớ P S Ừ N G
S
C H Â N T R A I
N
I
Á O T R A I
A
Đ Á V Ô I
Ô
T H Ụ Đ Ộ N G
G
N G Ọ C T R A I
R
Đáp án
ô chữ
1. Trai, sò, ốc, hến... thuộc ngành?
2. Vỏ trai có... bọc ngoài?
3. Cơ thể trai phía trong là thân trai, phía ngoài là...?
4. ...gồm hai mảnh gắn với nhau nhờ bản lề ở phía lưng?
5. Xà cừ do lớp ngoài của... tiết ra tạo thành?
6. Lớp giữa của vỏ trai là lớp...?
8. Lớp xà cừ mỏng có thể tạo nên...?
7. Kiểu dinh dưỡng của trai...?
Chào Tạm miệt
chúc các thầy cô mạnh khỏe
Chúc các em chăm ngoan học giỏi
 







Các ý kiến mới nhất