Chào mừng các em học sinh

_ĐẾN VỚI _

Môn: Ngữ Văn 8 1.Thế nào là từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội ?
KIỂM TRA BÀI CŨ

1.Thế nào là từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội ?
- Từ ngữ địa phương là từ ngữ chỉ được dùng ở một (hoặc một số) địa phương nhất định.

- Biệt ngữ xã hội là những từ ngữ chỉ được dùng trong một tầng lớp xã hội nhất định.

2. Xác định các từ ngữ địa phương trong ví dụ sau:

Đồng chí mô nhớ nữa,

Kể chuyện Bình Trị Thiên,

Cho bầy tui nghe ví

Bếp lửa rung rung đôi vai đồng chí

– Thưa trong nớ hiện chừ vô cùng gian khổ,

Đồng bào ta phải kháng chiến ra ri.

( Nhớ – Nguyên Hồng)
Tiết 23: Tiếng Việt

TRỢ TỪ , THÁN TỪ
I. TRỢ TỪ
a. Nó ăn hai bát cơm.

d. Chính điều đó làm nó buồn.

b. Nó ăn những hai bát cơm.

c. Nó ăn có hai bát cơm.

e. Ngay tôi cũng không biết sự việc này.

I. Trợ từ

*Ví dụ : SGKTr 69
? Các từ_ _tô đỏ đi kèm với từ nào và biểu thị thái độ gì của người nói đối với sự việc được nói đến trong câu ?
a. Nó ăn hai bát cơm.

d. Chính điều đó làm nó buồn.

b. Nó ăn những hai bát cơm.

c. Nó ăn có hai bát cơm.

e. Ngay tôi cũng không biết việc này.

(nhiều)

(ít)

 Thông báo sự việc

 Thông báo khách quan + biểu thị thái độ đánh giá sự vật sự việc

 Nhấn mạnh sự việc, đối tượng được nói đến

 Trợ từ
Là những từ chuyên đi kèm 1 từ ngữ trong câu

Trợ từ

+ Để nhấn mạnh

+ Biểu thị thái độ đánh giá sự vật, sự việc được nói đến ở từ ngữ đó.

Mục đích

2.GHI NHỚ

I. Trợ từ

*Ví dụ : SGKTr 69
a) Chính thầy hiệu trưởng đã tặng tôi quyển sách này.

b) Chị Dậu là nhân vật chính của tác phẩm “Tắt đèn”.

c) Ngay tôi cũng không biết đến việc này.

d) Anh phải nói ngay điều này cho cô giáo biết.

e) Cha tôi là công nhân.

g) Cô ấy đẹp ơi là đẹp.

h) Tôi nhớ mãi những kỉ niệm thời niên thiếu.

*Tôi nhắc anh những ba bốn lần mà anh vẫn quên.
 Trợ từ

 Trợ từ

 Trợ từ

 Trợ từ

 Tính từ

 Tính từ

 Động từ

 Lượng từ

Trong các câu sau đây, từ nào (trong các từ in đậm) là trợ từ, từ nào không phải là trợ từ ?
Có những từ có hình thức âm thanh giống với các trợ từ nhưng không phải là trợ từ (hiện tượng đồng âm khác loại).

Cách phân biệt: Ta phải dựa vào tác dụng của trợ từ trong câu:

LƯU Ý

+ Nó đi với từ, ngữ nào?

+ Có nhấn mạnh hoặc biểu thị thái độ đánh giá sự việc, sự vật của người nói không?
II. THÁN TỪ

*Ví dụ : SGKTr 69
Này! Ông giáo ạ! … nó kêu ư ử, nhìn tôi, như muốn bảo tôi rằng: A! Lão già tệ lắm!

Này, bảo bác ấy có trốn đi đâu thì trốn. Chứ cứ nằm đấy, chốc nữa họ vào thúc sưu, không có, họ lại đánh trói thì khổ.

Vâng, cháu cũng đã nghĩ như cụ. Nhưng để cháo nguội, cháu cho nhà cháu ăn lấy vài húp cái đã.

*Này  Gây sự chú ý (gọi, đáp)
*A  Thể hiện sự tức giận / vui mừng
*Vâng  Thái độ lễ phép
*Này  Gây sự chú ý (gọi, đáp)
 THÁN TỪ
Là những từ dùng để: Bộc lộ tình cảm, cảm xúc của người nói hoặc dùng để gọi đáp.

Thán từ

- Thường đứng ở đầu câu

- Có khi tách ra thành một câu đặc biệt.

Vị trí

2.GHI NHỚ
BÀI TẬP NHANH

Chỉ ra các thán từ trong các câu dưới đây

*- Này! Thằng cháu nhà tôi, đến một năm nay, chẳng có giấy má gì đấy, ông giáo ạ !

- À! Thì ra lão đang nghĩ đến thằng con lão.

b) Ấy! Sự đời lại cứ thường như vậy đấy. Người ta định rồi chẳng bao giờ người ta làm được.

c) Vâng! Ông giáo dạy phải! Đối với chúng mình thì thế là sung sướng.

d) Chao ôi! Món ăn này sao lại ngon lạ lùng thế!

e) Hỡi ơi lão Hạc! Thì ra đến lúc cùng lão cũng có thể làm liều như ai hết …
So sánh khác nhau giữa trợ từ và thán từ

Thảo luận

nhóm
*Thán từ
*Thán từ
*Trợ từ
*Trợ từ
Nhấn mạnh/ biểu thị thái độ đánh giá sự vật, sự việc.

Bộc lộ tình cảm, cảm xúc, gọi đáp.

Có thể được tách ra thành một câu đặc biệt.

Không tách riêng ra thành 1 câu, phải đi kèm với từ khác.

Phân biệt trợ từ và thán từ
III. Luyện tập

BT 2 (SGK Tr70): Giải thích nghĩa của các trợ từ in đậm trong các câu sau?
a) Nhưng đời nào tình thương yêu và lòng kính mến mẹ tôi lại bị những rắp tâm tanh bẩn xâm phạm đến…Mặc dầu non một năm ròng mẹ tôi không gửi cho tôi lấy một lá thư nhắn người thăm tôi lấy một lời và gửi cho tôi lấy một đồng quà.
 Trợ từ lấy có ý nghĩa nhấn mạnh sự việc.
b) Hai đứa mê nhau lắm. Bố mẹ đứa con gái biết vậy, nên cũng bằng lòng gả. Nhưng họ thách nặng quá: nguyên tiền mặt phải một trăm đồng bạc, lại còn cau, còn rượu…cả cưới nữa thì mất đến cứng hai trăm bạc.

*nguyên: Chỉ tính tiền thách cưới đã quá nặng. *đến: Nghĩa là quá vô lí.
a, Đột nhiên lão bảo tôi:
BT 3 (SGK Tr71): Chỉ ra các thán từ trong các câu dưới đây

a, Đột nhiên lão bảo tôi:
- Này ! Thằng cháu nhà tôi, đến một năm nay, chẳng có giấy má gì đấy, ông giáo ạ !
à ! Thì ra lão đang nghĩ đến thằng con lão.
*Thán từ : này, à
b) Con chó là của cháu nó mua đấy chứ ! …Nó mua về nuôi, định để đến lúc cưới vợ thì giết thịt…
ấy ! Sự đời lại cứ thường như vậy đấy. Người ta định rồi chẳng bao giờ người ta làm được.
 Thán từ: ấy
BT 4 (SGK Tr72) : Các thán từ in đậm trong các câu sau bộc lộ cảm xúc gì ?
a) Chuột Cống chùi bộ râu và gọi đám bộ hạ : “Kìa chúng mày đâu, xem thằng nồi đồng hôm nay có gì chén được không?”
Lũ chuột bò lên chạn, leo lên bác Nồi Đồng. Năm sáu thằng xúm lại húc mõm vào, cố mãi mới lật được cái vung nồi ra. “Ha ha ! Cơm nguội ! Lại có một bát cá kho ! Cá rô kho khế : vừa dừ vừa thơm. Chít chít, anh em ơi, lại đánh chén đi thôi !”
 Thán từ ha ha :Bộc lộ cảm xúc khoái chí.
b) Bác Nồi Đồng run như cầy sấy :“ Bùng boong. ái ái ! Lạy các cậu, các ông , ăn thì ăn, nhưng đừng đánh đổ tôi xuống đất. Cái chạn cao thế này, tôi ngã xuống không vỡ cũng bẹp chết mất !”

*Thán từ ái ái : Bộc lộ cảm xúc, thái độ đau đớn, van xin.
BT 6 (SKG Tr 72 )

Giải thích ý nghĩa câu tục ngữ _gọi dạ bảo vâng_

__

*_Nghĩa đen: _Câu tục ngữ dùng thán từ gọi đáp để bộc lộ sự lễ phép . *_Nghĩa bóng: _Phê phán những người chỉ biết nghe lời một cách máy móc, thiếu suy nghĩ.
Học thuộc hai phần ghi nhớ.
Dặn dò

*Học thuộc hai phần ghi nhớ. *Hoàn chỉnh bài tập. *Chuẩn bị bài _Tình thái từ. _

- Đọc trước, trả lời các câu hỏi và
bài tập trong SGK
Xin chào và tạm biệt