TRẢI NGHIỆM NGHỀ NGHIỆP:
MÔ ĐUN TRỒNG CÂY ĂN QUẢ
CHỦ ĐỀ 3. 
KĨ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC
MỘT SỐ CÂY ĂN QUẢ PHỔ BIẾN

BÀI 6. KĨ THUẬT TRỒNG VÀ
CHĂM SÓC THANH LONG

BÀI 6. KĨ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CÂY THANH LONG
Trả lời:
Quả thanh long thường chín sau khi cây nở hoa khoảng 4 tuần.

Cây thanh long có nguồn gốc từ vùng
nhiệt đới Trung Mỹ, cây được trồng
tại Việt Nam từ đầu thế kỉ XX, do
người Pháp mang đến. Cây thanh
long được sản xuất thành sản phẩm
hàng hoá ở nước ta từ cuối những
năm 1980 và tập trung chủ yếu tại
các tỉnh Bình Thuận, Long An, Tiền
Giang. Quả thanh long giàu vitamin C,
calcium, phosphorus,...; có thể ăn
tươi hoặc chế biến thành nhiều sản
phẩm như kem, bánh, kẹo…

Quả thanh long giàu vitamin C, calcium, phosphorus

Quả thanh long giàu vitamin C, calcium, phosphorus

Quả thanh long giàu vitamin C, calcium, phosphorus

Quả thanh long giàu vitamin C, calcium, phosphorus

I. ĐẶC ĐIỂM THỰC VẬT HỌC
1. Bộ rễ
- Rễ địa sinh: phát triển từ
lõi cây, phân bố ở tầng đất 030cm, hút chất dinh dưỡng.
- Rễ khí sinh: mọc dọc theo
thân trong không khí, bám
vào trụ giúp cây leo lên trụ
đỡ.

I. ĐẶC ĐIỂM THỰC VẬT HỌC
2. Thân và cành
- Là cây thân mềm có ba cánh
dẹp, màu xanh.
- Thân có 2 phần: phần ngoài
chứa diệp lục và lõi cứng hình
trụ.
- Thân chứa nhiều nước, mỗi
năm mọc 3-4 đợt cành.

Quang hợp xảy ra ở bộ phận nào của
cây thanh long?
Trả lời:
Quang hợp xảy ra ở thân và cành của
cây thanh long.
Dựa trên đặc điểm thực vật học của
cây thanh long giải thích vì sao quang
hợp xảy ra ở bộ phận này.
Trả lời:
Quang hợp xảy ra ở bộ phận thân và cành của cây thanh long vì ở
bộ phận này có các nhu mô chứa diệp lục, chất đóng vai trò chính
trong quá trình quang hợp.

I. ĐẶC ĐIỂM THỰC VẬT HỌC
3. Lá
- Lá tiêu biến thành gai sát
cạnh mầm ngủ có thể phân
hoá thành hoa hoặc cành mới.
4. Hoa   
- Hoa lưỡng tính, kích thước lớn,
dài khoảng 25-35cm.
- Ra hoa tháng 4-10.
- Nở ban đêm.

Em hãy cho biết cách tạo thêm
những mầm ngủ mới trên cây
thanh long.
Trả lời:
Cách tạo thêm những mầm ngủ mới trên cây thanh long là:
- Chọn cành gốc: khoảng 3 - 4 năm và đường kính khoảng 3 - 4 cm.
- Sử dụng dao sắc để cắt cành gốc từ cây thanh long chính.
- Cắt cành gốc ở phía trên của nơi gốc cận gốc gốc khoảng 2 - 3 cm.
- Tạo một mầm ngủ: cắt ngang vào phần gốc cành khoảng 2-3 cm.
- Xử lý phần mầm ngủ mới: phủ đất lên phần cắt của nó và đảm bảo nó
được chặt chẽ vào cành gốc.

I. ĐẶC ĐIỂM THỰC VẬT HỌC
5. Quả
- Quả to, hình bầu dục.
- Khối lượng 300-500g.
- Khi còn non, quả thanh long màu xanh, nhiều tai lá xanh.

I. ĐẶC ĐIỂM THỰC VẬT HỌC
5. Quả
- Khi chín, quả có màu đỏ hoặc
vàng, thịt quả trắng hoặc đỏ, có
nhiều hạt.

I. ĐẶC ĐIỂM THỰC VẬT HỌC

Cây thanh long có rễ địa sinh và khí sinh; thuộc
loại cây thân mềm, mọng nước, cành thường
có 3 cánh dẹp, màu xanh; một năm có -4 đợt
cành; hoa lưỡng tính và mọc riêng lẻ; quả mọc
nhiều tai lá và có nhiều hạt nhỏ.

II. YÊU CẦU NGOẠI CẢNH

Em hãy tìm hiểu thông tin SGK và cho biết điều kiện ngoại cảnh thích hợp
cho cây thanh long

1. Nhiệt độ thích hợp
250C – 350C

………………

3. Độ ẩm: Lượng mưa
800 - 2000mm/năm
……………
Cây thanh
long

2. Ánh sáng:…………
mạnh

độ pH: 6,0 – 7,5
4. Đất: …………………………

-Thích hợp trồng: ở…………...
đất xám bạc
màu, đất phèn, đất đỏ,…
……………………………….

II. YÊU CẦU NGOẠI CẢNH
1. Nhiệt độ
- Sinh trưởng: 25oC đến 35oC.
- Chịu hạn tốt, trồng ở vùng nóng.
- Nếu nhiệt độ quá cao, cây khó ra hoa đậu quả.
2. Ánh sáng
- Ưa cho ánh sáng mạnh.
- Nếu bị che nắng thân cây sẽ gầy yếu, chậm và ít
cho quả.

II. YÊU CẦU NGOẠI CẢNH
3. Độ ẩm
- Lượng mưa 800 - 2000 mm/năm và phân bố đều trong
năm.
- Lượng nước quá cao hoặc quá thấp đều không tốt cho
cây.
4. Đất
- Đất xám bạc màu, đất phèn, đất đỏ.
- Tỉ lệ cát 30 - 40%, tầng canh tác 30-50cm, hàm lượng
hữu cơ cao.
- Không nhiễm mặn, pH 6,0-7,5.

Liên hệ đặc điểm khí hậu địa phương em với yêu cầu ngoại cảnh
của cây thanh long có trồng ở địa phương em không? Vì sao?
Trả lời:
* Cây thanh long có thể trồng được ở tỉnh Đồng Nai của em.
• Giải thích đặc điểm khí hậu tỉnh Đồng Nai như sau:
- Khí hậu nhiệt đới gió mùa cận xích đạo với hai mùa tương phản nhau
là mùa mưa và mùa khô. Nhiệt độ không khí trung bình hằng năm từ
25,7 độ C đến 26,7 độ C.
- Mùa khô sẽ bắt đầu từ tháng 12 đến tháng 4 năm sau, độ ẩm thấp,
nắng nhiều, nhiệt độ trung bình từ 25 đến 28 độ C. Mùa mưa kéo dài từ
tháng 5 đến tháng 11, nhiệt độ trung bình khoảng từ 22 đến 25 độ C.
Lượng mưa tương đối lớn.
- Khí hậu Đồng Nai có đặc điểm ấm áp, nhiều mưa, độ ẩm cao thích
hợp trồng các loại cây công nghiệp, cây ăn quả

II. YÊU CẦU NGOẠI CẢNH

Cây thanh long cần ánh sáng mạnh, nhiệt
độ thích hợp là 25 – 35 °C, lượng mưa 800
– 2000 mm/năm.

III. QUY TRÌNH TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CÂY
THANH LONG
– Thanh long ở nước ta thường được nhân giống bằng
phương pháp giâm cành hoặc gieo hạt.
- Các giống thanh long phổ biến: thanh long vỏ đỏ ruột
trắng, ruột đỏ; vỏ màu vàng ruột trắng.

Cây thanh long mọc từ hạt (Hình 6.4) có đặc điểm gì khác cây giâm
từ cành (Hình 3.6, trang 16)?

Giâm cành

Trả lời:
Cây thanh long mọc từ hạt khác cây giâm từ cành là:
- Cây thanh long mọc từ hạt thường mất thời gian lâu hơn để phát
triển và đạt kích thước sinh sản so với cây thanh long giâm từ cành. 
- Cây thanh long giâm từ cành cứng cáp hơn cây thanh long mọc từ
hạt.

III. QUY TRÌNH TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CÂY XOÀI
Các bước của quy trình trồng và chăm sóc cây xoài:
- Bước 1: Lựa chọn thời vụ trồng cây.
- Bước 2: Xác định mật độ trồng cây.
- Bước 3: Chuẩn bị trụ hoặc giàn.
- Bước 4: Trồng cây.
- Bước 5: Bón phân.
- Bước 6: Tưới nước.
- Bước 7: Phòng trừ sâu, bệnh.
- Bước 8: Tỉa cành và tạo tán.
- Bước 9: Điều khiển ra hoa, đậu quả.

1. Lựa chọn thời vụ trồng cây.
- Trồng quanh năm ở nơi có thể chủ động tưới
nước.
- Vùng thiếu nước, trồng đầu mùa mưa, tháng
4-5.
- Ở miền Bắc nên tránh trồng vào thời tiết
rét.

2. Xác định mật độ trồng cây.
- Trồng theo trụ: 
+ Mật độ 900- 1000 trụ/ha.
+ Khoảng cách trụ 3×3m, mỗi trụ
trồng 4 cây.
- Trồng theo luống trên giàn:
+ Khoảng cách trên luống là 0,4 0,5 m
- Khoảng cách giữa các luống: 2,5
- 3m

3. Chuẩn bị trụ hoặc giàn.
- Trụ bê tông thay trụ gỗ.
- Trụ đường kính 20-25cm; dài
2,5m; chôn trụ sâu 50-70cm.

- Giàn đỡ có xà đơn chạy dọc
theo luống, cao 1-1,2m.

4. Trồng cây.
- Chôn trụ, đào đất, đắp ụ xung quanh trụ, bán kính
75cm.
- Làm đất tơi xốp, lên luống rộng 1,2-1,5m
- Bón 10-15kg phân chuồng, 0,5kg super lân hoặc lân
nung chảy.
- Hoặc các loại phân hữu cơ vi sinh 1-2kg/trụ.

Vì sao cần làm trụ hoặc giàn cho cây thanh long?
Trả lời:
Cần làm trụ hoặc giàn cho cây thanh
long vì:
- Là cây thân mềm.
- Phát triển lớn và cao, với những
cành có thể trải dài xa ra.
- Giúp hỗ trợ cây thanh long phát
triển một cách ổn định và ngăn cản
cành cây gãy đổ do sức nặng của
quả hoặc tác động của gió.

5. Bón phân.
* Thời kì trước khi thu hoạch
quả.
- Bón định kì mỗi tháng 1 lần cho
mỗi trụ với liều lượng 50 - 80g
đamh urea và 100-150g phân NPK
20-20-15.
- Rải phân xung quanh, cách gốc
10-30cm.
- Tưới đẫm nước.

5. Bón phân.
* Thời kì thu hoạch quả
- Từ năm thứ 3 trở đi bón chia làm 6 lần như bảng 6.1

6. Tưới nước
- Duy trì độ ẩm 65-08%.
- Thời kì cho quả, tưới 3050 lít/trụ, 3-5 ngày/lần.
- Tưới nước nhỏ giọt hoặc
phun mưa.
- Sử dụng mạng phủ nylon,
rơm rạ,.. Để giữ ẩm và giảm
cỏ dại.

7. Phòng trừ sâu, bệnh
- Sâu hại:

Kiến, ốc sên

Ruồi đục quả, rệp

7. Phòng trừ sâu, bệnh
- Bệnh hại:

Đốm trắng

Thối đầu cành

Thối quả (do vi khuẩn, nấm)

Thán thư

7. Phòng trừ sâu, bệnh
- Phương pháp phòng trừ sâu, bệnh

8. Tỉa cành và tạo tán

- Giúp cây thông thoáng và tập trung nuôi dưỡng cành mới, giảm
sâu, bệnh. Cách cắt tỉa, tạo tán:
Thời gian
2-3
đầu

Cắt tỉa, tạo tán

tuần - Tỉa lại 2-3 cành/gốc
- Dùng dây mềm buộc cố định sát trụ.
- Cành dài vượt đỉnh trị 40-50cm, vin cành vắt qua đỉnh trụ
hoặc xà ngang.

Từ năm thứ - Tỉa để lại 1-2 cành cấp 1
hai
- Cành cấp 1 để lại 2-3 cành cấp 2
- Cành dài 1,1-1,2m, cắt bỏ đỉnh sinh trưởng.
- Tỉa chồi 4 lứa cành/năm.
- Tỉa bỏ cành không đạt chuẩn
- Giữ lại 1-2 nụ/cành
- Giữ lại 1 quả/đợt hoa/cành
- Tỉa bỏ hoa, quả không đạt chuẩn.

9. Điều khiển ra hoa, đậu quả.
- Cần thời gian chiếu sáng
ngày dài
→ Bổ sung thời gian chiếu
sáng 4-5h/ đêm để kích
thích ra hoa trái vụ từ
tháng 10 đến tháng 3 năm
sau.
- Thời gian chiếu sáng từ
15-25 đêm tính từ trước
ngày cây xuất hiện nụ.

III. QUY TRÌNH TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CÂY XOÀI

Để cây thanh long sinh trưởng mạnh và có năng
suất cao, ngoài đảm bảo yêu cầu kĩ thuật trồng
chăm sóc, tỉa cành và tạo tán, có thể kích thích
cây ra hoa trái vụ từ tháng 10 đến tháng 3 năm sau
bằng chiếu sáng bổ sung 4-5 giờ/đêm,
Kéo dài 15-25 đêm.

VIDEO CÁCH TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CÂY THANH LONG

VIDEO KĨ THUẬT XỬ LÍ RA HOA VÀ NUÔI TRÁI THANH LONG