I.

1.

Tìm hiểu chung

Tác giả Tố Hữu :

Tố Hữu (1920-2002) tên khai sinh là
Nguyễn Kim Thành, quê ở Thừa Thiên
- Huế.
Năm 1938, ông được kết nạp vào
Đảng Cộng sản  trở thành nhà thơ
Cộng sản .
Tố Hữu đến với thơ và Cách mạng
cùng một lúc  con đường thơ của
ông luôn gắn bó với phản ánh chân
thật những chặng đường Cách mạng
Việt Nam.

=>Tố Hữu là nhà thơ lớn của dân
tộc, là “con chim đầu đàn” của
thơ ca cách mạng Việt Nam.

Chân dung Tố Hữu lúc 17 tuổi

Chân dung Tố Hữu lúc 20 tuổi

Trong hai cuộc chiến chống Pháp và Mỹ cho đến năm
1986, Tố Hữu liên tục giữ nhiều chức vụ quan trong
trong bộ máy lãnh đạo nhà nước.

Tố Hữu và vợ

Chúc mừng nhà thơ Tố Hữu nhân 80 năm ngày sinh

Lễ truy điệu của nhà Tố Hữu

Mộ của nhà thơ Tố Hữu

Tác phẩm
Sự nghiệp sáng tác thơ văn gắn liền với sự
nghiệp Cách mạng. Các tập thơ:
- Từ ấy (1937-1946)
- Việt Bắc (1947-1954)
- Gió lộng (1955-1961)
- Ra trận (1962-1971)
- Máu và hoa (1972-1977)
Đặc điểm nổi bật của phong cách thơ Tố Hữu:
tình cảm trữ tình chính trị về nội dung và đậm
đà tính dân tộc trong nghệ thuật biểu hiện
Tố Hữu được nhà nước trao tặng giả thưởng Hồ
Chí Minh về văn học nghệ thuật (1996)

1.

2. Tác phẩm “Từ ấy”
a. Hoàn cảnh sáng tác
Sáng tác vào tháng 7 năm 1938, là bài thơ mở đầu trong phần
thơ Máu lửa của tập thơ Từ ấy – tập thơ đầu tiên của tác giả.
Ghi nhận kỉ niệm đáng nhớ về ngày được đứng vào hàng ngũ
những người cùng phấn đấu vì một lí tưởng cao đẹp → bước
ngoặc quan trọng trong cuộc đời của Tố Hữu.

b. Ý nghĩa của bài thơ
Mở đầu cho con đường Cách mạng, con đường thi ca của Tố
Hữu
Tuyên ngôn về lẽ sống của 1 người chiến sĩ Cách mạng, nghệ
thuật của 1 nhà thơ.
Tố Hữu đã sống và sáng tác theo đúng định hướng từ đó cho
đến khi tạm biệt

c. Thể thơ và bố cục
Thể thơ 7 chữ.
Bố cục:
- Khổ 1: Niềm vui sướng, say mê khi gặp lí tưởng của Đảng
- Khổ 2: Nhận thức về lẽ sống
- Khổ 3: Sự biến chuyển trong tình cảm

Từ ấy
Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ
Mặt trời chân lý chói qua tim
Hồn tôi như một vườn hoa lá
Rất đậm hương và rộn tiếng chim…
Tôi buộc lòng tôi với mọi người
Để tình trang trải với trăm nơi
Để hôn tôi với bao hôn khổ
Gần gũi nhau thêm mạnh khối đời.
Tôi là con của vạn nhà
Là em của vạn kiếp phôi pha
Là anh của vạn đầu em nhỏ
Không cơm áo, cù bất cù bơ…

II.
1.

Tìm hiểu văn bản

Khổ một: Cảm xúc của nhà thơ khi gặp lý tưởng của Đảng
a.

Hai câu đầu: Nhà thơ kể lại kỉ niệm không quên của đời
mình.
“Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ
Mặt trời chân lý chói qua tim.”
- “Từ ấy”: mốc thời gian được giác ngộ lí tưởng cộng sản,
được kết nạp vào Đảng.
- Sử dụng những hình ảnh ẩn dụ (nắng hạ, mặt trời chân lí,
chói qua tim) → lý tưởng cách mạng như nguồn sáng mới
làm bừng sáng tâm hồn nhà thơ.
- Bút pháp tự sự (trần thuật) → tình cảm chân thành, tha thiết
của nhà thơ với Cách mạng.

Chính ánh sáng của lý
tưởng Đảng đã xua tan
màn sương mù của ý
thức tiểu tư sản và mở ra
trong tâm hồn nhà thơ
một chân trời mới của
nhận thức, tư tưởng và
tình cảm.
 Thể hiện thái độ thành
kính, ân tình, biết ơn
của nhà thơ với Đảng

b. Hai câu sau: Nhà thơ tiếp tục bày tỏ niềm vui sướng vô
hạn của mình trong buổi đầu đến với Cách mạng.
“Hồn tôi là một vườn hoa lá
Rất đậm hương và rộn tiếng chim...”
- Bút pháp trữ tình lãng mạn.
- Những hình ảnh so sánh của 1 thế giới tràn đầy sức sống:
 Hương sắc của các loài hoa.
 Vẻ tươi xanh của cây lá.
 Âm thanh rộn rã của tiếng chim ca hót.
→ Niềm vui sướng của tác giả.
 Lý tưởng làm con người tràn đầy sức sống và niềm

yêu đời, làm cuộc sống có ý nghĩa hơn.

Cách mạng đã khơi dậy
một sức sống mới, đem lại
một cảm hứng sáng tạo
mới cho hồn thơ → tình
cảm chân thành, trong trẻo
và hết sức nồng nhiệt của
một thanh niên lần đầu tiên
được tiếp nhận lý tưởng
của Đảng, tìm được hướng
đi đúng đắn cho cuộc đời
mình..

2.

Khổ 2: Nhận thức mới về lẽ sống .
“Tôi buộc lòng tôi với mọi người
Để tình trang trải với trăm nơi
Để hồn tôi với bao hồn khổ
Gần gũi nhau thêm mạnh khối đời.”
- “Buộc”: tự nguyện hoà nhập cái “tôi” riêng của
mình với cái ta chung của toàn dân tộc.
- “Trăm nơi”: hoán dụ chỉ mọi người sống ở khắp
nơi cùng “trang trải”, chia sẻ với nhau.
 Tâm hồn nhà thơ đã trải rộng với cuộc đời, khả năng đồng
cảm sâu xa với từng hoàn cảnh của mọi người.

Tóm lại, Tố Hữu đã tìm thấy
niềm vui và sức mạnh mới không
chỉ bằng nhận thức mà còn bằng
tình cảm yêu mến và sự giao cảm
của trái tim mình với mọi người.
 Khẳng định mối liên hệ sâu sắc
giữa văn học và cuộc sống (nhất
là cuộc sống của nhân dân lao
động).

3. Khổ 3: Sự chuyển biến trong tình cảm của nhà thơ.

“Tôi đã là con của vạn nhà
Là em của vạn kiếp phôi pha
Là anh của vạn đầu em nhỏ
Không áo cơm, cù bất cù…”
- Lý tưởng Cộng sản: giúp nhà thơ vượt qua được những
tình cảm ích kỷ, hẹp hòi của giai cấp tiểu tư sản để có được
tình yêu thương ruột thịt với quần chúng lao khổ.
- Những điệp từ là, cùng với các từ con, em, anh và số từ
ước lệ vạn:
+ Nhấn mạnh và khẳng định tình cảm gia đình đầm
ấm, thân thiết.
+ Vừa biểu hiện sự đồng cảm, tấm lòng xót thương
chân thành của nhà thơ với những kiếp người nghèo khổ.

III. Tổng kết
Bài thơ “Từ ấy” là lời tâm nguyện của người
thanh niên yêu nước giác ngộ lí tưởng cộng
sản, sự vận động của tâm trạng nhà thơ được
thể hiện sinh động bẳng những hình ảnh tươi
sáng, các biện pháp tu từ và ngôn ngữ giàu
nhạc điệu.