Luyện từ và câu - Lớp 4 - Tuần 3 - Trang 27
CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI TIẾT HỌC
TỪ ĐƠN VÀ TỪ PHỨC
học, học hành, hợp tác xã


KHỞI ĐỘNG


Học : gồm 1 tiếng tạo thành
Học hành: gồm 2 tiếng tạo thành
Hợp tác xã: gồm 3 tiếng tạo thành


Em có nhận xét gì về số lượng tiếng của ba từ học, học hành, hợp tác xã
Tiếng việt
TỪ ĐƠN VÀ TỪ PHỨC
I. Nhận xét:
Câu văn sau đây có 14 từ, mỗi từ được phân cách bằng một dấu gạch chéo:
Nhờ / bạn / giúp đỡ/, lại / có / chí / học hành /, nhiều / năm/ liền / , Hanh / là / học sinh / tiên tiến / .






1. Hãy chia các từ trên thành hai loại:
Từ chỉ gồm một tiếng (từ đơn).

- Từ gồm nhiều tiếng (từ phức).

Nhờ /bạn /giúp đỡ/, lại /có /chí /học hành/,nhiều/ năm / liền/, Hanh / là / học sinh / tiên tiến/.
M: nhờ
M: giúp đỡ
nhờ,
bạn,
lại,
có,
chí,
nhiều,
năm,
liền,
Hanh,
là
giúp đỡ ,
học hành
học sinh ,
tiên tiến
2. Theo em:
Tiếng dùng để làm gì?
- Từ dùng để làm gì?
- Tiếng dùng (để cấu tạo từ: Có thể dùng một tiếng để tạo nên một từ. Đó là từ đơn. Cũng có thể phải dùng từ 2 tiếng trở lên để tạo nên một từ. Đó là từ phức.
- Từ được dùng để cấu tạo câu. Từ nào cũng có nghĩa.



xe
đạp
Ví dụ 1:
bông
hoa
Ví dụ 2:
trường
Nguyễn Bỉnh Khiêm
Tiểu học
Trường
là
em
của
Trường của em là trường Tiểu học Nguyễn Bỉnh Khiêm.
Trường Tiểu học Nguyễn Bỉnh Khiêm là trường của em.
Tiếng
Cấu tạo
Từ
Sự vật
Hoạt động
Đặc điểm
Từ dùng để làm gì?
Tiếng dùng để làm gì?
Cấu tạo
Câu
II. Ghi nhớ
Tiếng dùng để cấu tạo nên từ. Từ chỉ gồm một tiếng gọi là từ đơn. Từ gồm hai hay nhiều tiếng gọi là từ phức.

2. Từ nào cũng có nghĩa và dùng để tạo nên câu.
III. Luyện tập
Dùng dấu gạch chéo (/) để phân cách các từ trong hai câu thơ sau:
Rất công bằng, rất thông minh
Vừa độ lượng lại đa tình, đa mang.

Lâm Thị Mỹ Dạ
Vở bài tập/18
- Từ đơn: rất, vừa,lại
- Từ phức: công bằng, thông minh,độ lượng, đa tình,
đa mang
Viết lại các từ đơn và từ phức trong hai câu thơ trên:

Rất công bằng, rất thông minh
Vừa độ lượng lại đa tình, đa mang.


2. Tìm trong truyện Bình minh hay hoàng hôn? (Tiếng Việt 4, tập một, trang 27) và viết lại:
Ba từ đơn:...........................................................
Ba từ phức:............................................................



+Các từ đơn: tranh, bảo, vẽ, này, phòng, xem...
+ Các từ phức: bình minh, hoàng hôn, khẳng định, họa sĩ,...

Bình minh hay hoàng hôn?
Trong phòng triển lãm tranh, hai người ngồi xem nói chuyện với nhau. Một người bảo:
- Ông thử đoán xem bức tranh này vẽ cảnh bình minh hay cảnh hoàng hôn.
- Tất nhiên là vẽ cảnh hoàng hôn.
- Vì sao ông lại khẳng định chính xác như vậy?
- Là bởi vì tôi biết hoạ sĩ vẽ tranh này. Nhà ông ta ở cạnh nhà tôi. Ông ta chẳng bao giờ thức dậy trước lúc bình minh.
3. Đặt câu với một từ đơn hoặc với một từ phức vừa tìm được ở bài tập 2.

M: Đặt câu với từ tranh, xem:
Em rất thích tranh phong cảnh.
Nam đang ngồi xem ti vi.
M: Đặt câu với từ họa sĩ:
Em ước mơ được làm họa sĩ nổi tiếng.
Em rất thích ngắm cảnh hoàng hôn trên biển.



DẶN DÒ
Xem lại bài.
Chuẩn bị trước bài : Mở rộng vốn từ : Nhân hậu – Đoàn kết.