Nhiệt liệt chào mừng
Quí thầy cô
Về dự chuyên đề!
Khởi động
TỪ ĐỒNG ÂM
4/ Anh ch�ng trong c�u chuy?n SGK d� d�ng t? d?ng �m d? l?y lí do khơng tr? c�i v?c cho ngu?i h�ng xĩm. Mu?n ph�n r� ph?i tr�i thì ph?i d?a v�o ng? c?nh : ph?i nĩi r� l� c�i v?c b?ng d?ng d? ph�n bi?t v?i con v?c ngồi d?ng.
- Mua được con chim tôi đem nhốt ngay vào lồng.
Lồng (1): hành động nhảy, hăng lên
(động từ)
Lồng (2): dụng cụ làm bằng tre, nứa … dùng để nhốt gia súc, gia cầm.
(danh từ)
- Con ngựa đang đứng bỗng lồng lên
lồng (1) và lồng (2)
Giống nhau về âm thanh
Khác nhau về nghĩa
Từ đồng âm
a) Ruồi đậu mâm xôi đậu.
Kiến bò đĩa thịt bò.
b) Con ngựa đá con ngựa đá

Bài tập nhanh:
Các câu sau đã sử dụng từ đồng âm nào ? Giải thích nghĩa của chúng?

Dem cỏ v? kho
Kho 1 (động từ): Cách chế biến món ăn (Kho cá, kho thịt)
Kho 2 (danh từ): Nơi để chứa hàng
Đem cá về để kho ăn.
Đem cá về nhập vào kho để cất.
LUYỆN TẬP
Tìm từ đồng âm với các từ sau: cao, ba, tranh, sang?
Bài tập 1
- Cao:
- Ba:
- Tranh:
- Sang:
Ba má
Số ba
Cao thấp
Cao hổ cốt
Nhà tranh
Tranh giành
Sang trọng
Sửa sang
a. Tìm các nghĩa khác nhau của danh từ: Cổ
Cổ tay: phần giữa bàn tay với cánh tay.
- Cổ áo: phần trên nhất của chiếc áo.
Cổ chai: phần giữa miệng chai và thân chai.

* Nghĩa gốc:
- Cổ: phần cơ thể nối đầu với thân mình: Cổ họng…
* Nghĩa chuyển:
b. Tìm từ đồng âm với danh từ: Cổ
Cổ đại: Thời đại xưa nhất trong lịch sử.
Cổ kính: Công trình xây dựng từ rất lâu,có vẻ trang nghiêm.
Cổ phần:Phần vốn góp vào một tổ chức kinh doanh.
Bài tập 2:
Bài tập 3 : Đặt câu với mỗi cặp từ đồng âm sau:
* sâu (Danh từ) – sâu (Tính từ)
* năm (Danh từ) – năm ( Số từ)
Con sâu bị rơi xuống hố sâu.
Năm nay, em học lớp năm.
Tôi và bạn cứ ngồi vào bàn uống nước rồi ta sẽ bàn bạc sau.
* Bàn (danh từ) - bàn (động từ)
Bài tập 4(136)
Thảo luận nhóm
Đáp án:
- Anh chàng trong truyện đã sử dụng từ đồng âm để lấy cái vạc của nhà anh hàng xóm (cái vạc và con vạc); vạc đồng (vạc làm bằng đồng) và con vạc đồng (con vạc sống ở ngoài đồng).
- Nếu xử kiện, cần đặt từ vạc vào ngữ cảnh cụ thể để chỉ cái vạc là một dụng cụ chứ không phải là con vạc ở ngoài đồng thì anh chàng kia chắc chắn sẽ chịu thua.
Phân biệt từ đồng âm, từ đồng nghĩa, từ trái nghĩa, từ nhiều nghĩa.
Thảo luận nhóm
Phân biệt từ đồng âm, từ đồng nghĩa, từ trái nghĩa, từ nhiều nghĩa.
Thảo luận nhóm
Thế nào là
từ đồng âm?
Một số ví dụ về từ
đồng âm
Sử dụng từ đồng âm
TỪ
ĐỒNG ÂM
Là những từ giống nhau về âm thanh
nhưng nghĩa khác xa nhau, không liên quan gì với nhau.
ngựa lồng
lồng chim
Trong giao tiếp phải chú ý đầy đủ đến ngữ cảnh để tránh
hiểu sai nghĩa của từ hoặc dùng từ với nghĩa nước
đôi do hiện tượng từ đồng âm.
1. Ví dụ:
Lồng (a): động tác nhảy dựng lên của động vật. (Động từ)
Lồng (b): vật làm bằng tre, nứa,..dùng để nhốt chim, gà.. (Danh từ)
- Giống nhau về âm thanh
- Khác nhau về nghĩa
VẬN DỤNG
Tìm từ đồng âm trong câu đố :
1. Hai cây cùng có một tên
Cây xoè mặt nước, cây lên chiến trường.
Cây này bảo vệ quê hương,
Cây kia hoa nở ngát thơm mặt hồ.
(Cây gì?)
2. Con trai quý nhất là cái gì ?
(Cái gì?)
Cây súng
Hoa súng
Viên ngọc trai
TÌM TÒI, MỞ RỘNG
- Tìm một bài ca dao hoặc thơ, tục ngữ, câu đối … trong đó có sử dụng từ đồng âm để chơi chữ và nêu giá trị mà các từ đồng âm đó mang lại cho văn bản.
- Sọan bài: Các yếu tố tự sự, miêu tả trong văn bản biểu cảm
Xem, trả lời các câu hỏi SGK/137139