Tiếng Việt
Bài 4A. Làm người chính trực
(tiết 2)

Hướng dẫn học trang 42)
Giáo viên: TRƯƠNG DIỄM PHÚC
Thứ ba ngày 29 tháng 9 năm 2020
KHỞI ĐỘNG
1. Từ chỉ gồm một tiếng gọi là từ gì?
2. Từ gồm hai hay nhiều tiếng gọi là từ gì?
3. Từ dùng để làm gì?
Tiếng cấu tạo nên từ. Từ chỉ gồm một tiếng gọi là từ đơn. Từ gồm hai hay nhiều tiếng gọi là từ phức.
Từ nào cũng có nghĩa và dùng để tạo nên câu.
HOẠT ĐỘNG CƠ BẢN
Đọc những câu thơ sau và cho biết: Cấu tạo của những từ phức được in đậm (màu đỏ gạch dưới) trong các câu thơ có gì khác nhau?
Tôi nghe truyện cổ thầm thì
Lời ông cha dạy cũng vì đời sau.
Thuyền ta chầm chậm vào Ba Bể
Núi dựng cheo leo, hồ lặng im
Lá rừng với gió ngân se sẽ
Họa tiếng lòng ta với tiếng chim.
Gợi ý:
+ Từ phức nào do những tiếng có nghĩa tạo thành?
+ Từ phức nào do những tiếng có âm đầu hoặc vần lặp lại nhau tạo thành?
Tôi nghe truyện cổ thầm thì
Lời ông cha dạy cũng vì đời sau.
Thuyền ta chầm chậm vào Ba Bể
Núi dựng cheo leo, hồ lặng im
Lá rừng với gió ngân se sẽ
Họa tiếng lòng ta với tiếng chim.
- Từ phức : truyện cổ, thầm thì, ông cha.
- Từ phức : chầm chậm, cheo leo, lặng im, se sẽ.
Từ phức do những tiếng có nghĩa tạo thành
Từ phức do những tiếng có âm đầu hoặc vần lặp lại nhau tạo thành
ông cha,
truyện cổ,
thầm thì,
chầm chậm,
cheo leo,
se sẽ.
lặng im.
+ Những từ do các tiếng có nghĩa ghép lại với nhau gọi là từ ghép.
+ Những từ do những tiếng có âm đầu hoặc vần lặp lại nhau tạo thành gọi là từ láy.
GHI NHỚ
M: tình thương, thương mến, …
1. Ghép những tiếng có nghĩa lại với nhau. Đó là các từ ghép.
2. Phối hợp những tiếng có âm đầu hay vần (hoặc cả âm đầu và vần) giống nhau. Đó là các từ láy.
M: săn sóc, khéo léo, luôn luôn, …
Có hai cách chính để tạo từ phức là:
b. Nhân dân ghi nhớ công ơn Chử Đồng Tử, lập đền thờ ở nhiều nơi bên sông Hồng. Cũng từ đó hằng năm, suốt mấy tháng mùa xuân, cả một vùng bờ bãi sông Hồng lại nô nức làm lễ, mở hội để tưởng nhớ ông.
a. Mưa /mùa xuân/ xôn xao/, phơi phới … Những /hạt mưa /bé nhỏ/, mềm mại/, rơi /mà/ như /nhảy nhót.
1. Sắp xếp những từ phức được in nghiêng trong các câu sau thành hai loại: từ ghép và từ láy. Biết rằng những tiếng in đậm hơn (màu đỏ) là những tiếng có nghĩa:
mùa xuân,
hạt mưa,
bé nhỏ
xôn xao, phơi phới
ghi nhớ,
đền thờ,
bờ bãi
nô nức
mềm mại,
nhảy nhót
Trò chơi:
TIẾP SỨC
2. Thi tìm nhanh từ ghép, từ láy chứa từng tiếng sau đây:
ngay
thẳng
thật
ngay thẳng, ngay thật, ngay lưng, ngay đơ,….
ngay ngắn,…
thẳng băng, thẳng cánh, thẳng cẳng, thẳng đuột, thẳng đứng, thẳng góc, thẳng tay, thẳng tắp, thẳng tuột, thẳng tính
thẳng thắn,…
chân thật, thành thật, thật lòng, thật lực, thật tâm, thật tình
thật thà,..
2. Thi tìm nhanh từ ghép, từ láy chứa từng tiếng sau đây:
ngay
thẳng
thật
1. Ghép những tiếng có nghĩa lại với nhau. Đó là các từ ghép.
M: tình thương, thương mến, …
Có hai cách chính để tạo từ phức là:
2. Phối hợp những tiếng có âm đầu hay vần (hoặc cả âm đầu và vần) giống nhau. Đó là các từ láy.
M: săn sóc, khéo léo, luôn luôn, …
GHI NHỚ
Dặn dò
CHÀO CÁC EM !
CHÚC CÁC EM:
“CHĂM NGOAN- HỌC GIỎI”