LUYỆN TỪ VÀ CÂU
BÀI: TỪ GHÉP VÀ TỪ LÁY
Hộp quà bí mật
Th? n�o l� t? don. L?y 1 vớ d??
Thế nào là từ phức. Lấy 1 ví dụ?
Tìm 1 từ đơn hoặc 1 từ phức. Đặt 1 câu với từ đó .
Từ
Từ phức
Từ đơn
Thứ bảy ngày 8 tháng 10 năm 2021
Luyện từ và câu
Từ ghép và từ láy
Mục tiêu:
1.Nhận biết được hai cách chính cấu tạo từ phức tiếng Việt.
2.Bước đầu phân biệt được từ ghép với từ láy đơn giản(BT1); tìm được từ ghép, từ láy chứa tiếng đã cho(BT2)
Cấu tạo của những từ phức được in đậm trong các câu thơ sau có gì khác nhau ?
I. Nhận xét :
Tôi nghe truyện cổ thầm thì
Lời ông cha dạy cũng vì đời sau .
Thuyền ta chầm chậm vào Ba Bể
Núi dựng cheo leo , hồ lặng im
Lá rừng với gió ngân se sẽ
Hoạ tiếng lòng ta với tiếng chim .
Tìm các từ phức được in đậm trong các câu thơ sau ?
I. Nhận xét :
Tôi nghe truyện cổ thầm thì
Lời ông cha dạy cũng vì đời sau .
Thuyền ta chầm chậm vào Ba Bể
Núi dựng cheo leo , hồ lặng im
Lá rừng với gió ngân se sẽ
Hoạ tiếng lòng ta với tiếng chim .
Các từ phức in đậm có trong các câu thơ sau:
truyện cổ, thầm thì, ông cha, chầm chậm, cheo leo, lặng im, se sẽ.
Gợi ý:
Xếp các từ phức được in đậm trong các câu thơ sau thành hai nhóm:
a)Từ phức nào do những tiếng ………………………..
có nghĩa tạo thành. ………………………..
b) Từ phức nào do những tiếng ………………………..
có âm đầu, vần hoặc cả âm đầu ………………………..
lẫn vần lặp lại nhau tạo thành. ………………………...
Do những tiếng có nghĩa tạo thành
Do những tiếng có âm đầu hoặc vần lặp lại nhau tạo thành
Các từ phức in đậm có trong các câu thơ sau:
truyện cổ, thầm thì, ông cha, chầm chậm, cheo leo, lặng im, se sẽ.
Cấu tạo những từ phức ở nhóm 1 có gì khác những từ phức ở nhóm 2 ?
th
th
ch
ch
ầm
ậm
ch
l
s
e
s
ẽ
eo
eo
truyện cổ( truyện + cổ)
ông cha( ông + cha)
lặng im( lặng + im)
Do những tiếng có nghĩa tạo thành
Do những tiếng có âm đầu hoặc vần lặp lại nhau tạo thành
Từ phức
Từ láy
Từ ghép
Ghép những tiếng có nghĩa lại với nhau
Phối hợp những tiếng có âm đầu hay vần hoặc cả âm đầu và vần giống nhau.
Ghi nhớ :
Có hai cách chính để tạo từ phức là :
1. Ghép những tiếng có nghĩa lại với nhau . Đó là các từ ghép .
M : tình thương , thương mến , ruộng đồng , sách vở . . .
2. Phối hợp những tiếng có âm đầu hay vần ( hoặc cả âm đầu và vần ) giống nhau . Đó là các từ láy .
M : săn sóc , khéo léo , luôn luôn , xinh xắn , um tùm . . .
III- Luyện tập
Từ ghép và từ láy
Hãy xếp những từ phức được in nghiêng trong các câu dưới đây thành hai loại: từ ghép và từ láy. Biết rằng những tiếng in đậm là tiếng có nghĩa:
Nhân dân ghi nhớ công ơn Chử Đồng Tử, lập đền thờ ở nhiều nơi bên sông Hồng. Cũng từ đó hằng năm, suốt mấy tháng mùa xuân, cả một vùng bờ bãi sông Hồng lại nô nức làm lễ, mở hội để tưởng nhớ ông.
Dáng tre vươn mộc mạc, màu tre tươi nhũn nhặn. Rồi tre lớn lên, cứng cáp, dẻo dai, vững chắc. Tre trông thanh cao, giản dị, chí khí như người.

THÉP MỚI
Theo HOÀNG LÊ
III- Luyện tập
Từ ghép và từ láy
Câu a
Câu b
Từ ghép
Từ láy
ghi nhớ, đền thờ, bãi bờ, tưởng nhớ
nô nức
dẻo dai, vững chắc, thanh cao
mộc mạc, nhũn nhặn, cứng cáp
III- Luyện tập
Từ ghép và từ láy
2. Tìm từ ghép, từ láy chứa từng tiếng sau đây:
Ngay
Thẳng
Thật
III- Luyện tập
Từ ghép và từ láy
Từ láy
ngay thẳng, ngay thật, ngay lưng, ngay đơ

ngay ngắn
thẳng băng, thẳng cánh, thẳng cẳng, thẳng đuột, thẳng đứng, thẳng góc, thẳng tay, thẳng tắp, thẳng tuột, thẳng tính
thẳng thắn, thẳng thớm
chân thật, thành thật, thật lòng, thật lực, thật tình, thật tâm
thật thà
Từ
Từ phức
Từ đơn
Từ ghép
Từ láy