LỜI TIỄN DẶN
(Trích Tiễn dặn người yêu – truyện thơ dân tộc Thái)

KHỞI ĐỘNG

u
ề
i
K
n
Truyệ

á
u
q
h
Xin

Lục Vân Tiên

Tiễn dặn người
yêu

Nhớ nhé

KHỞI ĐỘNG

VỀ MIỀN TÂY
BẮC

Câu 1
Đây là trang phục của dân tộc nào?

DÂN TỘC THÁI

Câu 2
Trong phong tục của người Thái, sau khi đôi
nam nữ cưới nhau, để đền đáp công ơn
sinh thành dưỡng dục của nhà gái, chàng
A. Trả
rể sính
sẽ: lễ thật nhiều tiền, kèm theo gà, lợn
đầy đủ
B. Cảm ơn bố mẹ vợ
C. Ở rể 1 - 2 năm
D. Đáp án A và B

Câu 3
Tên một truyện thơ của dân tộc thiểu số được công bố đầu
tiên (cuối những năm 50 thế kỉ XX)?

XỐNG CHỤ
XON XAO

I.
A. TRI THỨC
NGỮ VĂN

II.

Tìm hiểu chung

Đọc hiểu chi tiết

B. KHÁM PHÁ
VĂN BẢN

Cấu
trúc
bài
học

III.
Tổng kết
- Nội dung
- Nghệ Thuật

1.

2.

Tâm sự của
chàng trai khi
chạy theo tiễn
cô gái về nhà
chống

Nỗi lòng chàng
trao khi chứng
kiến cảnh cô gái
bị nhà chồng
hành hạ

A . Tr i t h ứ c n g ữ v ă n
THẢO LUẬN THEO CẶP ĐÔI
THỜI GIAN 2 PHÚT
• Khái niệm và
đặc điểm
truyện thơ

2. Truyện thơ
dân gian

3. Yếu tố tự sự
trong thơ trữ tình

B. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Đọc và tìm hiểu cước chú

B. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Đọc và tìm hiểu cước chú
2. Tóm tắt, vị trí, nội dung, bối cảnh,
lời kể

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Nhóm 1: Em hãy
tóm tắt văn bản
Tiễn dặn người
yêu

Nhóm 2: Hãy
nêu vị trí, nội
dung đoạn
trích

Nhóm 3: Qua hai
lời tiễn dặn, hãy
nêu bối cảnh câu
chuyện?

Nhóm 4: Lời kể trong
câu chuyện là ai? So
với tác phẩm viết
bằng văn xuôi đã học,
lời kể ở đây có điểm
gì đặc biệt?

TÓM TẮT
Đôi nam nữ dân tộc Thái:
gắn bó từ ấu thơ. Trưởng
thành: tình cảm mặn nồng
mong ước kết duyên vợ
chồng. Cha mẹ cô gái chê
anh nghèo, gả cô cho con
nhà
giàuítcó
Ở nhà
chồng
lâu cô bị
đuổi về, sau những hành hạ
tàn tệ. Bố mẹ bán cô cho
nhà quan, cô đau đớn, ương
ngạnh bị đem ra chợ bán
với giá 1 cuộn lá dong

Đau khổ, chàng trao ra đi
quyết tâm làm giàu với hi
vọng giành lại người yêu

Ngày anh trở về giàu có
cũng là ngày cô phải về nhà
chống. Anh chỉ biết đưa
chân để nói những lời tiễn
dặn tha thiết

Người đổi được cô là chàng
trai, người đã có cửa cao nhà
rộng và gia đình riêng nhưng
không nhận ra cô trong hình
dáng một kẻ tôi đòi tiều tụy.

Một ngày, tủi phận cô
đem đàn môi ra thổi- kỉ
vật tình yêu năm xưa.
Chàng trai nhận ra
quyết định chia tay
người vợ hiện tại và cưới

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Tóm Tắt

- Vị trí: ghép từ
hai lời tiễn dặn.
- Nội dung: Tình
yêu sắt son của
đôi nam nữ

Bối cảnh: Những
trở ngại ngăn đôi
trai gái yêu nhau
kết thành vợ
chồng....

Lời kể:
- Của chàng trai
- Ngôi thứ nhất, bằng
hình thức thơ nên
tính trữ tình gia
tăng...

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN:

1.Tâm sự của chàng trai khi chạy theo tiễn đưa cô gái
về nhà chồng:
a, Tâm trạng của chàng trai khi chạy theo cô gái:

Hành động, tâm trạng cô gáiTHẢO LUẬN
Hành
động tâm trạng chàng trai
NHÓM
Thời gian: 5 phút
Nhóm 1,2: Tìm hiểu diễn biến sự
việc, hành động, tâm trạng của cô gái
trên đường đến nhà chồng
Nhóm 3,4: Hành động, tâm trạng
của chàng trai khi chạy theo tiễn cô
gái về nhà chồng

Trước khi gặp lại người mình yêu:
+ Hành động trông, ngóng, chờ đợi
+ Nhà chồng gần lại >< đau nhớ
+ “ngắt”: lá ớt, lá cà, lá ngón (hình ảnh
tượng trưng) + đứng trông -> đắng cay,
vô vọng
Bi kịch tình yêu: đau khổ, tuyệt vọng khi
không được lấy người mình yêu.

Khi gặp người yêu: Anh tới nơi
+ Hành động ngắt  bẻ  Mạnh mẽ, đầy
sinh lực
+ Hình ảnh lá xanh: sức sống, hi vọng
 Tình yêu khiến cô gái như được hồi sinh
sẵn sàng lắng nghe, tâm sự sau bao tháng
ngày xa cách.

=> Qua cái nhìn và cảm nhận của chàng trai có thể thấy: dù bước chân theo chồng nhưng
mọi tâm tư, tình cảm của cô đều hướng về người cô yêu
 tình cảnh đáng thương của cô gái trong một cuộc hôn nhân gả bán

b, Tâm trạng của chàng trai trên đường tiễn người yêu
về nhà chồng
- Gọi cô gái là Người
đẹp anh yêu
-> Tình yêu vẫn thắm
thiết
-Thấu hiểu, xót xa cho
cảnh ngộ của cô gái
 không đành lòng nên
chàng trai quyết đinh:
Được nhủ đôi
câu...Được dặn đôi
lời..mới quay lại, mới
quay đi

- Bày tỏ mong muốn:
+ kề vóc mảnh, để ủ lấy hương người...lửa xác đượm
hơi.
 bày tỏ một tình yêu duy nhất, yêu đến trọn đời.
+ Con nhỏ đưa anh ẵm, bé xinh đưa anh bồng (sẵn sàng
sẻ chia, đỡ đần) .. con dòng, con rồng, con phượng (nâng
niu, trân trọng tất cả những gì thuộc về người mình yêu),
đừng ngượng, đừng buồn (an ủi, động viên)

 Ngôn ngữ nhẹ nhàng, cử chỉ vỗ về, hành động ân cần,
chu đáo cho thấy một tình yêu chân thành, vị tha, cao
thượng

- Khẳng định tình yêu sắt son, chung thủy:
+“ Đôi ta yêu nhau.....khi góa bụa về già”
+ Điệp từ “Đợi”
=> Vừa khẳng định tình yêu bền bỉ, vừa cho
thấy thái độ cam chịu, chấp nhận hoàn cảnh.

Qua lời tiễn dặn thấy: nỗi khổ đau của cô gái, tấm lòng của chàng trai,
tình yêu sâu đậm , thủy chung và khát vọng hạnh phúc của họ trong hoàn
cảnh trái ngang, nghiệt ngã.

2. Nỗi lòng chàng trai khi chứng kiến cảnh cô gái bị nhà chồng hành hạ

THẢO LUẬN CẶP
Thời gian 7 phút
- Khi chứng kiến cảnh người yêu bị đánh đập chàng trai đã nói với cô gái
điều gì?
- Qua nội dung lời nói, anh chị hình dung như thế nào về tình cảm, thái độ
và hành động của chàng trai?
- Những yếu tố nào giúp anh chị hiểu được tình cảm, thái độ, hành động
đó? (Từ nhữ, hình ảnh, các biện pháp tu từ....)

2. Nỗi lòng chàng trai khi chứng kiến cảnh cô gái bị nhà chồng
hành hạ
Lay gọi, nâng đỡ dậy
Phủi bụi trên áo váy, chải
tóc, làm thuốc khỏi đau

Lời nói –
hành
động

Giọng điệu nhẹ nhàng, cử chỉ
ân cần, đầy xót xa, thương cảm
-> muốn xoa dịu nỗi đau cho
người mình yêu
trong

Hãy chỉ ra sự khác biệt
Động viên, hứa cùng nhau
Điệp
từ,
điệp
cấu
trúc
trùng
thái độ
hành
động
của
chàng
trai
tháo gỡ, giải thoát cho cô
điệp + Từ ngữ, hình ảnh so
ở 2 đoạn trên?
- Khẳng định quyết tâm
hành động

sánh, đậm màu sắc văn hóa dân
tộc, giàu sức biểu cảm .

- Thề nguyền sống chết bên
nhau, sắt son, một lòng

quyết tâm sắt đá: Không cam
chịu, chờ đợi. Cùng nhau đấu
tranh đến cùng.

Không tiếp tục cam chịu mà quyết tâm đấu tranh cho hạnh phúc của người mình yêu
 sức mạnh của tình yêu.

Qua đoạn trích, anh/ chị
Chàng
traigìlàvềngười
có
cảm nhận
nhân chân
thành,
hậu,
luôn hết
vật
chàngnhân
trai? (Là
người
như
thế vì
nào
? Có những
lòng
người
mình yêu,
chất
thủyphẩm
chung
vàgì?
cao thượng.

II. TỔNG KẾT
NỘI DUNG

NGHỆ THUẬT

-Tâm trạng, nỗi lòng của chàng trai, cô - Sư kết hợp hài hòa giữa yếu tố tự sự và
trữ tình.
gái trong hoàn cảnh trớ trêu, yêu nhau
mà không thể đến được với nhau.
- Từ ngữ, hình ảnh , cách diễn đạt với
- Tâm trạng, nỗi lòng của chàng trai, cô
trùng điệp các phép điệp từ, điệp cấu
gái trong hoàn cảnh trớ trêu, yêu nhau
trúc, so sánh đã gợi ra không gian đặc
mà không thể đến được với nhau.
trưng, bản sắc văn hóa, tâm hồn của
 Giá trị nhân văn sâu sắc.
người dân tộc Thái  màu sắc riêng.
- Nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật tinh tế,
đặc sắc

LUYỆN TẬP_ VẬN DỤNG

Sự khác nhau giữa bài thơ
trữ tình và truyện thơ?

Từ việc đọc- hiểu đoạn trích
em có những hiểu biết gì về
không gian tồn tại và đời
sống văn hóa tinh thần của
đồng bào dân tộc Thái?