TIẾT 28
BÀI 24: TỪ TRƯỜNG CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY
QUA

KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu1: Chiều của đường sức từ ở bên ngoài thanh nam châm
thẳng như thế nào?
Câu 2: Hãy dùng mũi tên chỉ chiều đường sức từ tại các vị trí
1,2,3,4 trong hình vẽ sau và ghi tên từ cực của nam
châm?

1

N S

2 



S

N

3



4

KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu1: Chiều của đường sức từ ở bên ngoài thanh nam châm
thẳng như thế nào?
Câu 2: Hãy dùng mũi tên chỉ chiều đường sức từ tại các vị trí
1,2,3,4 trong hình vẽ sau và ghi tên từ cực của nam châm?

1

S

N
2



S


2 


3

N



4

BÀI 24: TỪ

TRƯỜNG CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN
CHẠY QUA

I. TỪ PHỔ, ĐƯỜNG SỨC TỪ CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA:
1) Thí nghiệm
Mỗi nhóm thực các yêu cầu dưới đây
trong vòng 2 phút rồi thảo luận câu hỏi
của nhóm trong vòng 2 phút
1/ Quan sát từ phổ bên trong và bên
ngoài ống dây
2/ Dựa vào các đường mạt sắt, hãy vẽ
một vài đường sức từ của ống dây ngay
trên tấm nhựa
Rắc đều một lớp mạt sắt trên tấm
nhựa có luồn sẵn các vòng dây của
một ống dây dẫn có dòng điện chạy
qua. Rồi gõ nhẹ tấm nhựa

3/ Đặt kim nam châm nối tiếp nhau trên
một đường sức từ vừa vẽ đựơc.Vẽ mũi
tên chỉ chiều của đường sức từ.

1/ Quan sát từ phổ bên trong và bên ngoài ống dây
2/ Dựa vào các đường mạt sắt, hãy vẽ một vài đường sức từ của ống
dây ngay trên tấm nhựa
3/ Đặt kim nam
châm nối tiếp nhau
trên một đường
sức từ vừa vẽ
đựơc.Vẽ mũi tên
chỉ chiều của
đường sức từ.

Gõ
nhẹ

N

S

+

12 V

C1: So sánh với từ phổ của ống dây và từ phổ của nam
châm và cho biết chúng có gì giống nhau, khác nhau.
Giống nhau: Phần từ phổ bên
ngoài thanh nam châm và bên
ngoài ống dây có dòng điện chạy
qua giống nhau

Töø phoå cuûa thanh nam chaâm

Khác nhau: Trong lòng ống dây
cũng có các đường mạt sắt sắp
xếp gần như song song nhau

Töø phoå cuûa oáng daây

C2: Nhận xét về hình
dạng của các đường
sức từ.

 Đường sức
từ của ống dây
là những đường
cong khép kín
+

12 V

C3: Nhận xét về
chiều của đường sức
từ ở hai đầu ống dây
so với chiều các
đường sức từ ở hai
cực của thanh nam
châm

Giống như thanh
nam châm, tại 2
đầu ống dây, các
đường sức từ
cũng có chiều đi
vào một đầu (cực
Nam) và đi ra từ
đầu kia (cực Bắc)

4

3

S

1

N
6

5

+

12 V

2

I. TỪ PHỔ, ĐƯỜNG SỨC TỪ CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA:
1) Thí nghiệm
2) Kết luận :
a) Phần từ phổ bên ngoài ống dây có dòng điện chạy qua và bên ngoài
thanh nam châm(1)giống
…………
nhau . Trong lòng ống dây cũng có các đường
sức từ, được sắp xếp gần nhưsong
(2)…………..
song
với nhau.
b) Đường sức từ của ống dây là những đường(3)……………….
cong khép kín.
c) Giống như thanh nam châm, tại hai đầu ống dây, các đường sức từ có
chiều cùng (4)………một
đi vào
đầu và cùng (5)……
đi ra ở đầu kia.

+

12 V

I. TỪ PHỔ, ĐƯỜNG SỨC TỪ CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA:
II. QUY TẮC NẮM TAY PHẢI:
1) Chiều của đường
sức từ của ống dây có
dòng điện chạy qua
phụ thuộc vào yếu tố
nào?

Gõ
nhẹ

N

S

+

12 V

S

N

++

N
-

12 V

-

S

+
12 V

Keát luaän: Chieàu ñöôøng söùc töø cuûa oáng daây phuï
thuoäc vaøo chieàu cuûa doøng ñieän chaïy qua caùc voøng
daây.

I. TỪ PHỔ, ĐƯỜNG SỨC TỪ CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA:
II. QUY TẮC NẮM TAY PHẢI:
1) Chiều của đường sức từ của ống dây có dòng điện chạy qua phụ
thuộc vào yếu tố nào?
2) Quy tắc nắm tay phải :
 Phát biểu :

Nắm bàn tay phải, rồi đặt sao cho bốn ngón
tay hướng theo chiều dòng điện chạy qua
các vòng dây thì ngón tay cái choãi ra chỉ
chiều các đường sức từ trong lòng ống dây

Nắm bàn tay phải, rồi đặt sao cho bốn ngón tay
hướng theo chiều dòng điện chạy qua các vòng
dây

Nắm bàn tay phải, rồi đặt sao cho bốn ngón tay hướng
theo chiều dòng điện chạy qua các vòng dây thì ngón tay
cái choãi ra chỉ chiều các đường sức từ trong lòng ống
dây.

S

N

Chiều đường sức từ

A

N

B

S

Chiều đường sức từ

Chiều
dòng
điện

B
S

dòng

A

Chiều
điện

Chiều đường sức từ

N

S

điện

N

Chiều đường sức từ

B

Chiều

A

dòng

III. VẬN DỤNG

C4: Cho ống dây AB có dòng điện chạy qua. Một nam châm
thử đặt ở đầu B của ống dây, khi đứng yên nằm định hướng
như hình vẽ. Xác định tên các từ cực của ống dây.

A

S

B

N

S

N

III. VẬN DỤNG

C6: Hình vẽ cho biết chiều dòng điện chạy qua các vòng dây.
Hãy dùng quy tắc nắm tay phải để xác định tên các từ cực của
ống dây.

A

N

B

Chiều đường sức từ

S
Chiều
dòng
điện

III. VẬN DỤNG
C5:Trên hình vẽ có một kim nam châm bị vẽ sai chiều. Hãy chỉ ra đó là
kim nam châm nào và vẽ lại cho đúng. Dùng quy tắc nắm tay phải xác
định chiều dòng điện chạy qua các vòng dây.
3

2

1

Chiều
dòng
điện

S

N
5

4

Chiều đường sức từ

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
• Làm các bài tập từ bài 24.1 đến bài 24.8
trong SBT.
• Học nội dung ghi nhớ.
• Chuẩn bị bài 25: Sự nhiễm từ của sắt, thép
– Nam châm điện.
• Lưu ý vì sao người ta dùng lõi sắt non để
chế tạo nam châm điện.